Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

CSS - kafelki

Article - udostępnij
X
Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa to poważna choroba, która może być groźna dla Ciebie i Twojego dziecka. Jej przyczyną jest niedostateczna kompensacja zmian metabolicznych, które zachodzą w ciąży. Cukrzycę ciążową diagnozuje się podczas obowiązkowych dla każdej ciężarnej badań poziomu glukozy we krwi. Jakie są objawy cukrzycy ciążowej? Jak się ją leczy? Jak powinna wyglądać dieta cukrzycowa w ciąży? Sprawdzamy!

wtorek, 16.01.2018

Cukrzyca ciążowa to każde zaburzenie tolerancji glukozy, które po raz pierwszy wystąpiło lub zostało wykryte w czasie ciąży. Wynika ona z niedostatecznej kompensacji zmian metabolicznych zachodzących w ciąży. W klasycznej, najczęstszej postaci cukrzyca ciążowa to przemijające zaburzenie tolerancji węglowodanów, które wywołane jest insulinoopornością ciężarnej, ujawniające się w drugiej połowie ciąży i ustępujące po porodzie. Czynnikami ryzyka są m.in. nadwaga i otyłość lub występowanie cukrzycy typu 2 w rodzinie.


Cukrzyca ciążowa jest chorobą, która nierozpoznana i nieleczona niesie ze sobą poważne zagrożenie dla Ciebie i dziecka. Wśród powikłań płodowych cukrzycy ciążowej wymieniane są m.in. wady wrodzone, nadmierna masa płodu, czyli tzw. makrosomia, czy niedojrzałość płuc w stosunku do wieku ciąży, jednak konsekwencje tej choroby mogą być też dużo poważniejsze. Powikłania matczyne to m.in. częstsze występowanie urazów okołoporodowych i większy odsetek cięć cesarskich.

Cukrzyca ciążowa – objawy

Cukrzycy ciążowej nie można zdiagnozować wyłącznie na podstawie objawów klinicznych, bo nie są one bardzo charakterystyczne. Chorobę może sygnalizować np. uczucie zwiększonego zmęczenia, które jest również typowe dla I trymestru ciąży, a wywołują je zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety.

Cukrzycy ciążowej często towarzyszy również częstomocz – objaw typowy dla całej ciąży, początkowo będący efektem zmian hormonalnych, a później powiększania się macicy, która uciska na pęcherz moczowy. Najważniejsze w wypadku cukrzycy ciążowej jest więc jej szybkie rozpoznanie.

Cukrzyca w ciąży – diagnostyka

Jak rozpoznaje się cukrzycę ciążową? Podstawą diagnostyki w jej kierunku jest test doustnego obciążenia glukozą (75 g). Wykonuje się go w zależności od obecności czynników ryzyka  albo już na początku ciąży, albo między 24. a 26. tygodniem.

Jeśli nie występują czynniki ryzyka cukrzycy, badaniem, na które lekarz skieruje Cię już w trakcie pierwszej wizyty, jest oznaczenie glikemii na czczo. Jest ono proste i nie wymaga żadnych szczególnych przygotowań. Musisz jedynie zgłosić się do przychodni na czczo. Badanie polega na pobraniu niewielkiej ilości krwi i określeniu w niej stężenia glukozy. Norma w ciąży to do 91 mg/dl. Jeśli Twój wynik wyniesie pomiędzy 92 a 125 mg/dl, lekarz skieruje Cię na dalszą diagnostykę, podczas której zostanie przeprowadzony test obciążenia glukozą. Jeśli glikemia wyniesie powyżej 125 mg/dl  upoważnia to do rozpoznania cukrzycy bez żadnych dodatkowych badań.

Cukrzyca ciążowa – diagnostyka

Jeżeli jednak wyniki pierwszego pomiaru są prawidłowe, na kolejne badanie – nieco bardziej skomplikowane – należy zgłosić się między 24. a 26. tygodniem ciąży. Jest to tzw. doustny test obciążenia glukozą, w skrócie określany jako OGTT.

Test obciążenia glukozą – na czym polega?

Na początku pielęgniarka pobierze od Ciebie niewielką ilość krwi, a następnie będziesz musiała wypić szklankę wody, w której rozpuszczono 75 gramów glukozy. Po godzinie od wypicia roztworu zostanie od Ciebie pobrana krew i będzie oznaczone stężenie glukozy. Następnie czynność zostanie powtórzona po upływie kolejnej godziny.

Cukrzycę ciążową diagnozuje się w sytuacji, gdy:

  • stężenie glukozy na czczo będzie większe niż 91 mg/dl lub
  • po godzinie od wypicia roztworu wyniesie równo bądź więcej niż 180 mg/dl, lub
  • po dwóch godzinach będzie wynosić równo bądź więcej niż 153 mg/dl.

Cukrzyca ciążowa – leczenie

Kobiety z rozpoznaną cukrzycą ciążową kierowane są do diabetologa. Lekarz prawdopodobnie zleci zmianę diety na taką, która pozwoli uregulować poziom glukozy we krwi. Zalecenia dietetyczne obejmą z pewnością zmniejszenie ilości cukrów prostych (znajdujących się m.in. w słodyczach oraz owocach) w jadłospisie oraz kontrolę spożycia tłuszczów, szczególnie pochodzenia zwierzęcego.

Dieta przy cukrzycy ciążowej

Kobiety w ciąży mogą mierzyć sobie cukier we krwi samodzielnie, ale po odpowiednim przeszkoleniu, np. przez lekarza czy pielęgniarkę. Kontrola glikemii powinna być prowadzona co najmniej 4 razy na dobę. Leczenie cukrzycy ciążowej obejmuje insulinoterapię w postaci wielokrotnych wstrzyknięć lub przy pomocy pompy insulinowej. Powinno ono doprowadzić do takiego stanu, aby stężenie glukozy we krwi ciężarnej na czczo i przed posiłkami wynosiło od 70 do 90 mg/dl, zaś godzinę po posiłku – nie więcej niż 140 mg/dl. Zaleca się również monitorowanie nocnych glikemii, które powinny wynosić 70-90mg/dl.

Dieta cukrzycowa w ciąży

Dokładne wytyczne dotyczące diety w cukrzycy ciążowej przekazuje za każdym razem diabetolog. Istnieje jednak kilka ogólnych zasad, które musi stosować każda kobieta w ciąży, borykająca się z tym schorzeniem. Około 40-45% dziennego zapotrzebowania energetycznego na dobę powinno pochodzić z węglowodanów (najlepiej o niskim indeksie glikemicznym), 30% – z białek, a około 25-30% – z tłuszczów (w tym więcej niż 10% z nienasyconych kwasów tłuszczowych). Liczba spożywanych kalorii powinna być dopasowana indywidualnie – pod kątem masy ciała, wzrostu, aktywności fizycznej czy wieku.

Cukrzyca ciążowa jest poważnym schorzeniem, które wymaga specjalistycznego leczenia i dużej samodyscypliny ze strony ciężarnej. Warto jednak pamiętać, że przestrzegając zaleceń, chorobę można kontrolować i dzięki temu zmniejszyć ryzyko powikłań.

 



Pytania i odpowiedzi

 

1. Co jeść przy cukrzycy ciążowej?
Dieta przyszłej mamy, u której stwierdzono cukrzycę ciążową, powinna być zdrowa i zbilansowana. W codziennym jadłospisie musi znaleźć się około 40-45%  węglowodanów. Najlepiej, by były to węglowodany o niskim indeksie glikemicznym. Białka powinny stanowić 30%, a tłuszcze (najlepiej te nienasycone) około 25-30% codziennej diety. W jadłospisie powinny częściej gościć warzywa – najlepiej surowe lub gotowane na parze. Posiłki należy spożywać w mniejszych ilościach, ale regularnie – co 2-3 godziny. W ułożeniu pełnowartościowego menu może pomóc doświadczony dietetyk.

2. Czego nie jeść przy cukrzycy ciążowej?
Przy cukrzycy ciążowej zalecane jest, aby ograniczyć ilość spożywanych cukrów prostych. Te znajdują się m.in. w owocach czy słodyczach i słodkich napojach. Produkty z mąki pszennej (np. białe pieczywo) należy zastąpić produktami pełnoziarnistymi. Ciężarna powinna także kontrolować ilość spożywanych tłuszczów – w głównej mierze tych, które są pochodzenia zwierzęcego. 

3. Co to jest cukrzyca ciążowa?
Cukrzyca ciążowa może być groźna zarówno dla ciężarnej, jak i dla nienarodzonego dziecka. 
To choroba, której przyczyną jest niedostateczna kompensacja zmian metabolicznych w ciąży. Najczęściej cukrzyca ciążowa występuje w drugiej połowie ciąży i ustępuje zaraz po porodzie. Nieleczona może doprowadzić do wad wrodzonych maluszka, nadmiernej masy płodu czy niedojrzałości płuc dziecka. 

4. Jakie są objawy cukrzycy ciążowej?
Do objawów cukrzycy ciążowej zalicza się m.in.: ciągłe uczucie zmęczenia czy częstomocz. Zdarza się, że ciężarna odczytuje te symptomy jako naturalne dolegliwości ciążowe. Dlatego tak ważna jest profilaktyka oraz sprawdzanie prawidłowego cukru we krwi, by nie przegapić niepokojących objawów świadczących o rozwijającej się chorobie. 

5. Skąd się bierze cukrzyca ciążowa?
Cukrzyca ciążowa to zaburzenie tolerancji glukozy. Choroba wynika z tzw. niedostatecznej kompensacji zmian metabolicznych i często bywa określana też mianem zaburzenia tolerancji węglowodanów. Kobiety, które mają nadwagę lub otyłość bądź w ich rodzinie występuje cukrzyca typu II, mają zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy w ciąży.

 

 

 

Konsultacja merytoryczna:

DR N. MED. M.SC. JAKUB RZEPKA

Specjalista położnictwa i ginekologii

II Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP

Szpital Bielański w Warszawie

 

 

Czytaj dalej

Dołącz do Programu Nestlé Baby&me

Pozwól nam wspierać Cię naszą wiedzą i doświadczeniem na poszczególnych etapach rozwoju Twojego maluszka!

Mamy oceniają tę treść na 0/5
Szukaj

Nadal nie znalazłaś tego
Czego szukasz?

Wypróbuj naszą nową wyszukiwarkę. Zawsze znajdziesz tam coś dla siebie.