3. tydzień ciąży

Czego dowiecie się z artykułu?

• Jak rozwija się dziecko w 3. tygodniu ciąży?
• Jak wygląda maluszek na samym początku ciąży?
• 3. tydzień ciąży – jak zmienia się ciało kobiety?
• Jakie są najczęstsze objawy w 1. miesiącu ciąży?
• W jaki sposób można złagodzić objawy ciążowe?
• Jak przyszła mama może zadbać o siebie?
• Jakie badania wykonuje się w pierwszych tygodniach ciąży?

Po zapłodnieniu komórki jajowej rozpoczyna się jej wędrówka do macicy. Równocześnie trwa proces podziałów komórkowych – od zygoty do zarodka, który finalnie zagnieździ się w ścianie macicy. Na tym etapie kobieta jeszcze nie wie o tym, że jest w ciąży. Pierwszym objawem nowego stanu będzie brak miesiączki, czasem nieco drażliwe piersi oraz zmęczenie. Już wkrótce u mamy zaczną być widoczne zmiany hormonalne. Ciąża będzie możliwa do potwierdzenia kilka dni po zapłodnieniu poprzez oznaczenie poziomu beta-hCG, a za pomocą testu z moczu – w terminie spodziewanej miesiączki.

Rozwój dziecka – 3. tydzień ciąży

Zapłodnienie to połączenie komórki jajowej z plemnikiem, który wnika w nią swoją główką. W zaplemnieniu uczestniczy wiele plemników, ale tylko jeden ma szansę zapłodnić jajeczko. Przykładowo w porcji ejakulatu może się znajdować nawet 500 mln męskich komórek rozrodczych. Jądro plemnika łączy się z jądrem komórki jajowej, tworząc zygotę. Jej materiał genetyczny posiada zapis wszystkich informacji dotyczących takich cech, jak płeć, kolor oczu czy włosów przyszłego dziecka. Cechy te w trakcie całego jego życia płodowego nie ulegną już zmianie.

Od tego momentu rozpoczyna się namnażanie komórek. Zarodek po 4 dniach dociera do jamy macicy i przypomina owoc morwy (to tzw. morula). Jego komórki cały czas się dzielą. Jajo płodowe składa się wówczas z 12-16 blastomerów, czyli komórek, które powstają w pierwszym etapie rozwoju zarodka¹. Proces namnażania komórek kończy się zagnieżdżeniem w macicy blastocysty – to ostatnie stadium rozwoju ludzkiego zarodka. Ma to miejsce 5,5-6 dni od zapłodnienia (tzw. wczesna implantacja)¹. Z otaczających zarodek komórek w przyszłości rozwinie się łożysko. Będzie ono odpowiedzialne za dostarczanie rozwijającemu się dziecku tlenu i substancji odżywczych.

Jak wygląda dziecko w 3. tygodniu ciąży?

Na tym etapie ciąży zarodek mógłby być widoczny tylko pod mikroskopem. Po zapłodnieniu komórki zaczynają intensywnie się dzielić, tworząc najpierw wspomnianą morulę, a następnie przekształcającą się w wypełnioną płynem blastocystę, która ma kulisty kształt¹.

3. tydzień ciąży – jak zmienia się ciało kobiety? Brzuch w 3. tygodniu ciąży

Implantacja zarodka inicjuje wydzielanie do krwiobiegu hormonu beta-hCG (gonadotropiny kosmówkowej). Aby mieć pewność, że doszło do zapłodnienia, wystarczy oznaczyć poziom tego związku we krwi kobiety. To proste badanie – wystarczy niewielka ilość krwi z żyły łokciowej.

Gonadotropina kosmówkowa działa też immunosupresyjnie, czyli osłabia reakcję organizmu matki na pojawienie się w nim ciała obcego, jakim jest zarodek. W macicy po owulacji powstaje ciałko żółte, które odżywia zarodek i wytwarza progesteron – hormon niezbędny do prawidłowego rozwoju ciąży. Jeśli chodzi o ciało kobiety i brzuch w 3. tygodniu ciąży, jakiekolwiek zmiany w wyglądzie przyszłej mamy nie są jeszcze widoczne.

Najczęstsze objawy w 3. tygodniu ciąży

O ciąży mogą świadczyć pewne symptomy. Kobieta – poza brakiem miesiączki – może zauważyć bolesność i obrzęk piersi. Gruczoły sutkowe już teraz zaczynają się powiększać i stają się bardziej ukrwione. Wielu innych oznak ciąży początkowo często wcale nie kojarzy się z tym wyjątkowym stanem. U przyszłej mamy mogą pojawić się między innymi:

• poranne nudności i wymioty,
• metaliczny smak w ustach,
• wyczulony węch i zmienione reakcje na znane zapachy,
• wzrost apetytu lub jego brak,
• zmienne nastroje – od zmęczenia po nadmierną pobudliwość nerwową i napięcie.

Za większość z tych zmian odpowiada beta-hCG oraz wspomniany już progesteron. Ten drugi hormon dodatkowo obniża także ciśnienie i spowalnia proces trawienia. To z kolei może powodować niestrawność, wzdęcia, zaparcia czy zawroty głowy. Sporo kobiet zwraca uwagę na obecność symptomów sugerujących przeziębienie lub PMS – faktycznie może zbić to przyszłą mamę z tropu.

Wczesne objawy ciąży są różne u różnych kobiet. O ile nudności, wymioty i bóle głowy pojawiają się dość często w trzecim tygodniu ciąży, zachcianki pokarmowe czy wzrost apetytu są już sprawą bardzo indywidualną.

W czasie, w którym przyszła mama spodziewała się miesiączki, może pojawić się niewielkie plamienie i delikatny ból w okolicy nadłonowej. To tzw. krwawienie implantacyjne, które jest widocznym dowodem zagnieżdżenia się zarodka w macicy i złuszczania się jej błony śluzowej. Nie jest to typowy objaw ciąży, jednak nie powinien być powodem do niepokoju. Zwykle pojawia się w czasie spodziewanej miesiączki, dlatego często bywa z nią mylony.

Łagodzenie objawów w 3. tygodniu ciąży

Za wiele dolegliwości fizycznych i emocjonalnych w pierwszym trymestrze odpowiada podwyższony poziom określonych hormonów. Już w trzecim tygodniu ciąży, jeśli pojawiają się pierwsze dolegliwości żołądkowe, warto zadbać o regularne spożywanie niewielkich posiłków – najlepiej pięć razy dziennie. Dobrym rozwiązaniem jest także zjedzenie przed snem lekkiej przekąski, bogatej w białko i węglowodany złożone, a tuż po przebudzeniu sięgnięcie po przygotowany wcześniej posiłek – dzięki temu podczas podnoszenia się z łóżka żołądek nie będzie już całkowicie pusty.

Warto, aby przyszła mama już teraz wybierała przede wszystkim naturalne produkty, unikała potraw tłustych i smażonych, a w przypadku nudności także wszystkiego, co może je nasilać, jak napoje gazowane, kawa czy mocna herbata. Jeśli pojawią się zawroty głowy czy osłabienie, mogą pomóc relaks i odpoczynek, chłodne okłady na czoło oraz picie dużej ilości wody w ciągu dnia. Jeśli problemem jest metaliczny smak w ustach, można sobie z nim poradzić pijąc soki z owoców cytrusowych i spożywając kwaśne potrawy. Ważne jest też dokładne oczyszczanie języka podczas szczotkowania zębów oraz płukanie ust w ciągu dnia wodą, ewentualnie z dodatkiem soli lub sody oczyszczonej².

Jak dbać o siebie w 3. tygodniu ciąży?

Warto, aby przyszła mama zatroszczyła się o spokój w swoim otoczeniu, zwłaszcza jeśli nasilą się u niej wahania nastrojów. W przypadku stresującej pracy, dobrze jest skonsultować się z psychologiem i lekarzem. Jeśli nie będzie przeciwwskazań, warto zadbać o dodatkową aktywność fizyczną. To doskonała odskocznia i wsparcie w osiąganiu równowagi psychicznej i fizycznej. Najlepszymi sportowymi metodami radzenia sobie ze stresem są joga, nordic walking i regularne spacery. To ważne, bo nadmiar stresu może negatywnie wpłynąć na rozwój maluszka. 

Jakie badania w 3. tygodniu ciąży?

Trzeci tydzień ciąży to jeszcze nie jest dobry moment na wykonanie testu z moczu – może nie być on wystarczająco czuły, by wykryć ciążę. Na tym etapie wynik może tylko niepotrzebnie rozczarować. Test warto zrobić więc nie wcześniej niż w 5. tygodniu ciąży, w terminie planowanej miesiączki. Po uzyskaniu dodatniego wyniku można od razu zacząć planować pierwszą wizytę lekarską – najlepiej, by odbyła się nie później niż do 8. tygodnia ciąży.

W 3. tygodniu ciąża nie jest jeszcze widoczna w USG. Pęcherzyk ciążowy w jamie macicy można zobaczyć dopiero, gdy stężenie beta-hCG we krwi wynosi co najmniej 1000 mIU/ml. Przeprowadzenie pierwszego badania ultrasonograficznego powinno mieć więc miejsce około 5.- 6. tygodnia ciąży.