11. tydzień ciąży

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jak rozwija się dziecko w 11. tygodniu ciąży?
• Jak wygląda maluszek w tym czasie?
• Jakie zmiany zachodzą w ciele kobiety?
• Jakie objawy mogą pojawić się w 11. tygodniu ciąży?
• Jak łagodzić dolegliwości?
• Jak można dbać o siebie na tym etapie ciąży?
• Jakie badania zaleca się wykonać?

tydzień ciąży to już końcówka pierwszego trymestru. Dziecko z dnia na dzień staje się coraz większe i wciąż się rozwija. Jego serce jest już ukształtowane i całkowicie sprawne. W ciele kobiety stale zachodzą zmiany. Można zaobserwować kolejne dolegliwości charakterystyczne dla ciąży, takie jak zwiększone parcie na mocz. Przyszła mama powinna cały czas o siebie dbać i nie zapominać o suplementowaniu m.in. kwasu foliowego, jodu, DHA oraz witaminy D3.

Rozwój dziecka – 11. tydzień ciąży

Pod koniec pierwszego trymestru serce dziecka jest już ukształtowane i w pełni sprawne. Swoją najważniejszą funkcję, czyli wydzielanie insuliny, zaczyna pełnić także trzustka. Jelita wyścieła już błona śluzowa. Rozpoczyna się także proces mineralizacji kości – będzie on trwał aż do… zakończenia wieku dojrzewania!

Na rozdzielonych już paluszkach zaczynają powstawać łożyska paznokci, kształtują się także mieszki włosowe. Skóra jest już lekko zaróżowiona, ale nadal bardzo cienka – widać przez nią naczynia krwionośne.

Głowa wciąż stanowi około połowę długości ciała dziecka, jednak szyja staje się coraz dłuższa i szczuplejsza, widoczny jest także podbródek. Kształtują się struny głosowe. Maluszek może już wysuwać i chować język. Wstępnie uformowane są małżowiny uszne. Zamknięte powieki dziecka przykrywają wciąż rozwijające się gałki oczne.

W 11. tygodniu ciąży rozpoczyna się różnicowanie zewnętrznych narządów płciowych. Do tego czasu zarówno chłopcy, jak i dziewczynki mają tzw. wyrostek płciowy. U dziewczynek za kilka tygodni powstaną z niego wargi sromowe oraz łechtaczka. Chłopcy już teraz otrzymują dawkę męskich hormonów z jąder, dzięki której ich penis zaczyna się wydłużać i wygładzać.

Jak zmienia się ciało kobiety? Brzuch w 11. tygodniu ciąży

W 11. tygodniu ciąży brzuch jest już dość wyraźnie zaokrąglony, zwłaszcza w dolnych partiach. Jest to przede wszystkim skutek powiększania się macicy, która lekko przesuwa do przodu narządy wewnętrzne, głównie jelita. Dodatkowo wrażenie powiększonego brzuszka mogą potęgować wzdęcia, które na tym etapie ciąży są często obserwowane.

Pod koniec pierwszego trymestru z pewnością pojawią się także inne zmiany w wyglądzie. Nadal powiększają się piersi, wciąż może utrzymywać się ich tkliwość i bolesność. Kobieta może w związku z tym nie mieć ochoty na pieszczoty z partnerem.

Z drugiej strony część kobiet w okolicach 11. tygodnia ciąży zauważa sporo korzystnych zmian w swoim wyglądzie. Zwiększa się gęstość włosów, poprawia się także kondycja skóry i paznokci.

Najczęstsze objawy w 11. tygodniu ciąży

Potrzeba częstego oddawania moczu – to naturalna dolegliwość, która może stać się bardziej uciążliwa właśnie w okolicach 11. tygodnia ciąży. Powiększająca się macica uciska pęcherz moczowy, co powoduje zwiększone parcie na mocz.

Bóle głowy – mogą być zarówno efektem zmian hormonalnych zachodzących w organizmie, jak i wahań ciśnienia.

Omdlenia – ich przyczyny są złożone. Z jednej strony mogą być spowodowane zmianami w pracy układu krążenia, naturalnymi dla okresu ciąży, z drugiej – osłabieniem wywołanym brakiem apetytu, nudnościami, wymiotami czy niedokrwistością.

Łagodzenie objawów w 11. tygodniu ciąży

Poniżej znajdziesz kilka wskazówek, które mogą pomóc uporać się z wymienionymi wyżej uciążliwymi objawami w 11. tygodniu ciąży.

Jak dbać o siebie w 11. tygodniu ciąży?

Profilaktyka żylaków

Szacuje się, że żylaki w ciąży to problem, który dotyka nawet 40% kobiet. Mają one podłoże genetyczne, częściej chorują także te mamy, które miały żylaki już przed ciążą, a także te, które mocno przybrały na wadze, noszą obcisłą bieliznę albo prowadzą stojący lub siedzący tryb życia. Jeśli kobieta ma rodzinne predyspozycje do żylaków, powinna wprowadzić działania, które zmniejszają ryzyko ich powstawania (zwłaszcza że żylaki mogą rozrastać się w kolejnych ciążach). Warto unikać długiego stania i siedzenia, chodzić na spacery, pływać, gimnastykować się. Lepiej zrezygnować z obcisłej odzieży i butów na wysokim obcasie, podczas brania prysznica kierować na nogi strumienie chłodnej wody, starać się odpoczywać z uniesionymi stopami. W przypadku zauważenia jakichś niepokojących objawów, takich jak np. sine, obolałe czy opuchnięte nogi – warto skonsultować się z lekarzem.

Przyszła mama powinna spożywać produkty bogate w witaminy z grupy B. Ponadto zalecana jest suplementacja kwasu foliowego, witaminy D3, jodu oraz kwasu DHA. Inne składniki mineralne, takie jak na przykład żelazo, należy suplementować tylko wtedy, gdy zlecone przez lekarza badania wykażą ich niedobór¹.

Witaminy z grupy B są niezwykle ważne zarówno dla kobiety w ciąży, jak i dla rozwijającego się dziecka. Witaminy B1, B2, B3 przyczyniają się do prawidłowej pracy układu nerwowego oraz wytwarzania energii. Uczestniczą, podobnie jak witamina B6, w wielu istotnych procesach przebiegających w organizmie. Kwas foliowy (witamina B9) już od pierwszych dni ciąży jest konieczny do prawidłowego rozwoju płodu – zapobiega występowaniu wad układu nerwowego. Witamina B12 bierze z kolei udział w produkcji czerwonych krwinek, a także w podziałach komórkowych.

Jakie badania w 11. tygodniu ciąży?

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego u kobiet w ciąży powinno się przeprowadzić trzy badania USG. Pierwsze z nich – USG pierwszego trymestru, zwane też często USG genetycznym – wykonuje się między 11. a 14. tygodniem ciąży. Jest to badanie bezbolesne, nieinwazyjne i bezpieczne zarówno dla mamy, jak i dla dziecka. W trakcie USG genetycznego lekarz może ocenić budowę płodu oraz to, jak się on rozwija. Pierwsze badanie prenatalne służy też do oceny ryzyka wystąpienia wad chromosomowych, takich jak zespół Downa, Pataua czy Edwardsa. Jednocześnie rekomendowane jest także wykonanie testu PAPPA, który podnosi czułość badania. Od czerwca 2024 roku jest on refundowany dla każdej kobiety w ciąży². W razie jakichkolwiek nieprawidłowości zostanie zlecona dalsza diagnostyka.