Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

CSS - kafelki

Article - udostępnij
X
USG w ciąży

Wszystko o USG w ciąży – czy jest bezpieczne i jak często można je wykonywać?

USG to jedno z najważniejszych badań, które należy wykonać w ciąży. Warto się dowiedzieć, kiedy należy je robić, jak często oraz jaki ma ono wpływ na Twój organizm. Pozwoli Ci to spokojnie przygotować się do tych badań. 

wtorek, 17.03.2020

Badanie ultrasonograficzne (czyli USG) to technika obrazowania wykorzystująca fale dźwiękowe, które „odbijają się” od różnych struktur wewnątrz ciała kobiety, w tym również od płodu – dzięki czemu na ekranie pojawia się obraz dziecka znajdującego się w brzuchu mamy. Dzięki coraz doskonalszym aparatom USG rozdzielczość obrazów rośnie, a co za tym idzie – coraz dokładniej możemy zobaczyć maluszka. Ultrasonografia pozwala wykryć ewentualne nieprawidłowości w budowie i fizjologii dziecka. Nowoczesne techniki umożliwiają nawet przeprowadzenie wewnątrzmacicznych zabiegów u płodu jeszcze w łonie matki. Dlatego warto zastosować się do zaleceń lekarza i wykonać USG w ciąży minimum trzy razy – zgodnie z zaleceniami dla kobiet ciężarnych. 

Różne techniki: USG 2D, USG 3D, USG 4D

Do wyboru mamy różne techniki obrazowania – zależnie od potrzeb, możemy wykorzystywać obrazy: 2D, 3D lub 4D. USG 2D to tradycyjna metoda obrazowania. Daje ona obraz dwuwymiarowy, w odcieniach szarości. Często kobiety uważają, że jest on nieczytelny, ma on jednak bardzo duże znaczenie w czasie ciąży. To właśnie na podstawie obrazów 2D lekarz może ocenić anatomię płodu, sprawdzić, czy dobrze się on rozwija i czy wszystko z nim jest dobrze. 

W diagnostyce USG i w ocenie zewnętrznej płodu pomocne mogą być też badania 3D (statyczny obraz trójwymiarowy) oraz 4D (możemy w trójwymiarze zobaczyć nasze dziecko w ruchu). Jakość obrazów 3D i 4D zależy w bardzo dużym stopniu od sprzętu, jakim dysponuje lekarz. Im lepszy aparat USG, tym lepsze obrazy 3D i 4D można z niego uzyskać. Duże znaczenie ma też ułożenie płodu względem głowicy aparatu. Czasem zdarza się bowiem tak, że dziecko zasłania twarz rączką lub nogą albo obróci się tyłem do głowicy. Wtedy uzyskanie obrazu 3D i 4D jest niemożliwe. 

Obrazowanie USG 4D

Badanie USG w ciąży – jak często?

Badanie USG w czasie ciąży należy wykonać przynajmniej trzy razy – takie ustalenie zostało sformułowane w aktualnych rekomendacjach Sekcji Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Jednak w uzasadnionych przypadkach przeprowadza się je częściej – nawet na każdej wizycie kontrolnej, czyli zazwyczaj co miesiąc.

Dodatkowo wcześniej wykonuje się zwykle jeszcze jedno USG – w celu potwierdzenia pozytywnego wyniku testu ciążowego, uzyskanego z próbki moczu lub z krwi. Przeprowadza się je sondą dopochwową przed 10. tygodniem ciąży. Lekarz lokalizuje wówczas jajo płodowe oraz ocenia liczbę zarodków i prawidłowość rozwoju. Ustala też szacunkowy wiek ciąży i podaje planowany termin porodu
 

USG w ciąży

USG w ciąży

Podczas USG połówkowego zobaczysz, jak dziecko ziewa, marszczy brwi, wysuwa język, zaciska piąstkę lub jakdostaje czkawki. Jeśli będziesz mieć szczęście, możesz też dostrzec... że się uśmiecha! Nie jest to jednak świadomy uśmiech, tylko przypominający go grymas twarzy.

W Polsce badania USG w czasie ciąży są refundowane przez NFZ. W każdym z trzech trymestrów zaleca się wykonanie jednego badania USG:

  • USG I trymestru (tzw. USG genetyczne) – między 11. a 13. tygodniem ciąży
  • USG II trymestru (tzw. USG połówkowe) – między 18. a 22. tygodniem ciąży 
  • USG III trymestru – między 28. a 32. tygodniem ciąży

USG I trymestru 

USG I trymestru to bardzo ważne badanie. Dzięki niemu bowiem lekarz może ocenić, czy płód rozwija się prawidłowo. Zazwyczaj określa się je mianem USG genetycznego, ponieważ badanie to pozwala ocenić ryzyko wystąpienia wad genetycznych u płodu. Jest wykonywane techniką dopochwową lub przez powłoki brzuszne. W ramach tego USG ocenia się wymiary płodu: długość ciemieniowo-siedzeniową (od czubka główki do pośladków) i szerokość główki. Ocenia się też czynność i anatomię serca, sprawdza się szerokość fałdu karkowego (tzw. przezierność karkową NT) oraz inne parametry niezbędne do prawidłowej interpretacji badania. 

Aby uzyskać najdokładniejszy wynik badania w I trymestrze, zalecane jest wykonanie dodatkowo testu PAPPA. Gdy wyniki USG ciąży są nieprawidłowe, wówczas lekarz może zlecić badania nieinwazyjne (np. NIPT – badanie wolnego DNA płodu we krwi matki, dostępne jedynie komercyjnie) lub inwazyjne (amniopunkcja, biopsja kosmówki). Stanowią one dalszy etap diagnostyczny w kierunku ewentualnych wad wrodzonych.

USG połówkowe

Kolejne badanie USG – tzw. USG połówkowe – ma na celu szczegółową ocenę rozwoju poszczególnych narządów płodu. Ustala się też wówczas jego przybliżoną masę i pozycję łożyska. Dzięki wynikom tych badań lekarz może potwierdzić lub skorygować planowaną datę porodu. Zazwyczaj na tym badaniu ustali też płeć dziecka

Ponadto dzięki nowoczesnym technikom obrazowania na tym etapie można już wykryć ewentualne nieprawidłowości w rozwoju właściwie wszystkich narządów. Jeśli zostaną one stwierdzone w tym badaniu, wówczas lekarz może zlecić przeprowadzenie dodatkowej diagnostyki – np. echokardiografii serca płodu. Pozwoli to ustalić odpowiednie metody dalszego postępowania medycznego. 

USG III trymestru 

Jest to zazwyczaj ostatnie badanie USG przed porodem w przypadku ciąży przebiegającej prawidłowo. Ma ono na celu dalsze monitorowanie rozwoju dziecka w łonie. W badaniu tym ocenia się stopień wzrastania płodu, jego dojrzałość, bicie serca oraz pełen profil biofizyczny. Lekarz ustali też ułożenie maluszka, pozycję łożyska i ilość wód płodowych – ma to istotne znaczenie dla czekającego Cię porodu. Przy szczególnych wskazaniach dodatkowo wykonuje się jeszcze badanie przepływów naczyniowych w krążeniu maciczno-łożyskowym i u płodu. Pozwala to na określenie jego dobrostanu i ewentualnych zagrożeń. 

Przyszła mama z wynikami badania USG

USG – czy jest bezpieczne?

Na temat badania USG w ciąży krąży wiele opinii. Przez lata powtarzano spekulacje, że nie jest ono bezpieczne. Niemniej we wspomnianych już rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego badanie to określa się jako podstawowe, nieinwazyjne narzędzie diagnostyczne w czasie ciąży. Co więcej, twórcy dokumentu wyraźnie podkreślają, iż nie istnieją analizy, które potwierdzałyby to, że USG w jakikolwiek sposób niekorzystnie wpływa na rozwój płodu czy ciąży. Oczywiście jednak lekarz powinien wykonywać to badanie przy użyciu sprzętu posiadającego odpowiednie atesty i starać się minimalizować czas ekspozycji. 

 

 

 

Konsultacja merytoryczna:

DR N. MED. M.SC. JAKUB RZEPKA

Specjalista położnictwa i ginekologii

II Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP

Szpital Bielański w Warszawie

Czytaj dalej

Dołącz do Programu Nestlé Baby&me

Pozwól nam wspierać Cię naszą wiedzą i doświadczeniem na poszczególnych etapach rozwoju Twojego maluszka!

Mamy oceniają tę treść na 0/5
Szukaj

Nadal nie znalazłaś tego
Czego szukasz?

Wypróbuj naszą nową wyszukiwarkę. Zawsze znajdziesz tam coś dla siebie.