Czego dowiesz się z artykułu?
- Jak rozwija się dziecko w 14. tygodniu ciąży?
- Jak wygląda maluszek w tym okresie?
- Jakie zmiany zachodzą w ciele kobiety?
- Jakie objawy mogą pojawić się w 14. tygodniu ciąży?
- Jak łagodzić dolegliwości na początku 4. miesiąca?
- Jak można dbać o siebie na tym etapie ciąży?
- Jakie badania zaleca się wykonać na początku II trymestru ciąży?
14. tydzień to początek 4. miesiąca ciąży oraz 2. trymestru. Większość nieprzyjemnych objawów na tym etapie ustępuje i rozpoczyna się najprzyjemniejszy okres oczekiwania na maluszka. To dobry czas, aby rozpocząć systematyczny trening mięśni Kegla, jeśli przyszła mama jeszcze nie zaczęła ich ćwiczyć.
Rozwój dziecka – 14. tydzień ciąży
W czternastym tygodniu ciąży nadal trwa proces prostowania się dziecka. Jego główka oddala się od klatki piersiowej, a szyja wciąż się wydłuża. Maluszek nieustannie trenuje swoje umiejętności ruchowe. Nadal ma dużo miejsca w brzuchu przyszłej mamy, która jeszcze nie czuje jego podskoków.
W 14. tygodniu ciąży trwa rozwój narządów płciowych. U chłopców pojawia się prostata, u dziewczynek jajniki przemieszczają się z jamy brzusznej do miednicy. W niektórych przypadkach w trakcie badania USG będzie już można podejrzeć płeć dziecka. Zwykle jednak wiarygodną informację otrzymuje się dopiero między 17. a 20. tygodniem ciąży.
Jak wygląda dziecko w 14. tygodniu ciąży?
W 14. tygodniu ciąży Twój maluszek mierzy już prawie 9 cm i waży około 43 g. Na początku drugiego trymestru twarz dziecka staje się coraz bardziej symetryczna i wyraźniej zarysowana. Oczy kontynuują swoją wędrówkę ku środkowej części głowy. Coraz bardziej widoczny jest też nos i kości policzkowe. Swoją ostateczną pozycję oraz kształt przybierają również uszy.
Jak zmienia się ciało kobiety? Brzuch w 14. tygodniu ciąży
W 14. tygodniu ciąży brzuch przyszłej mamy może już być dość wyraźnie zaokrąglony, jednak wciąż nie jest duży i nie utrudnia codziennego funkcjonowania. Cały czas mogą powiększać się też piersi, a także ciemnieć brodawki sutkowe.
Inne zmiany, które zachodzą w ciele kobiety, są tak naprawdę indywidualne. Wiele kobiet w ciąży wygląda pięknie: poprawia się im cera, lśnią włosy, wzmacniają się paznokcie. Inne z kolei mogą borykać się z przebarwieniami, wypryskami i nadmiernym owłosieniem. Wszystko to jest efektem produkcji olbrzymiej ilości hormonów.
Najczęstsze objawy w 14. tygodniu ciąży
W 14. tygodniu ciąży wiele kobiet zaczyna zauważać różne zmiany w swoim organizmie i ogólnym samopoczuciu.
Krwawienia z nosa – cały czas poszerzają się naczynia krwionośne przyszłej mamy, także te w nosie. Zwiększa się również ilość przepływającej przez nie krwi. Może to przyczynić się do pękania delikatnych naczynek w nosie i pojawienia się krwawienia, zwłaszcza jeśli kobieta ma za wysokie ciśnienie, jest alergiczką i często kicha lub przebywa w pomieszczeniu, w którym jest suche powietrze.
Kłopoty ze snem – bezsenność może być spowodowana m.in. uciskiem rosnącej macicy na pęcherz moczowy i związanym z tym zwiększonym parciem na mocz. Czasami u kobiet w ciąży pojawiają się nocne skurcze łydek, które mogą wybudzać ze snu. Niektóre ciężarne nie mogą też znaleźć wygodnej pozycji do spania, co sprawia, że ich noc jest niespokojna.
Łagodzenie objawów w 14. tygodniu ciąży
Poniżej znajduje się kilka wskazówek, które mogą pomóc przyszłej mamie uporać się z wymienionymi wyżej uciążliwymi objawami w 14. tygodniu ciąży.
Ważne
Wygodną pozycją do snu dla wielu ciężarnych jest ułożenie ciała na lewym boku z dodatkową poduszką pod głową oraz małą poduszką między kolanami.
Jak dbać o siebie w 14. tygodniu ciąży?
Przyszła mama w 14. tygodniu ciąży powinna szczególnie dbać o swoje ciało i dobre samopoczucie, pamiętając zarówno o ćwiczeniach mięśni Kegla, jak i odpowiedniej diecie – m.in. bogatej w witaminę C.
Ćwiczenia mięśni Kegla
Mięśnie Kegla to inaczej mięśnie dna macicy i krocza, które podtrzymują narządy jamy brzusznej, wpływają na ciśnienie w jej wnętrzu oraz ustawienie narządów wewnątrz miednicy. Zależy od nich m.in. umiejętność powstrzymywania wypływu moczu, lecz także intensywność doznań seksualnych. Ciąża i poród w wielu przypadkach są przyczyną zwiotczenia oraz rozluźnienia mięśni Kegla, dlatego warto je trenować. Co ważne, takie ćwiczenia nie wymagają wysiłku fizycznego. Polegają po prostu na rytmicznym napinaniu i rozluźnianiu mięśni pochwy oraz odbytu. Przyszła mama może zacząć od 5 powtórzeń, a z biegiem czasu stopniowo zwiększać tę liczbę do 25. Wytrenowane mięśnie Kegla są bardzo pomocne przy porodzie. Pomagają też zapobiegać nietrzymaniu moczu w ciąży.
Spożywanie produktów bogatych w witaminę C
Witamina C jest składnikiem bardzo potrzebnym zarówno przyszłej mamie, jak i dziecku. Bierze udział we wchłanianiu żelaza i w ten sposób zmniejsza ryzyko niedokrwistości, często występującej u kobiet w ciąży. Witamina C stymuluje też działanie układu odpornościowego. Jest również niezbędna w syntezie kolagenu – ważnego składnika skóry, a także chroni organizm przed działaniem wolnych rodników, czyli stresem oksydacyjnym.
Ważne
Witaminę C można znaleźć w warzywach i owocach, m.in. w papryce, brukselce, brokułach, pomidorach, porzeczkach, truskawkach, kiwi i cytrusach.
Jakie badania w 14. tygodniu ciąży?
14. tydzień ciąży to ostatnia chwila, aby wykonać tzw. USG genetyczne płodu, podczas którego można ocenić ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u maluszka. Zaleca się, by zostało ono przeprowadzone między 11+0 a 13+6 tygodniem ciąży. Jeśli jest taka potrzeba, przyszła mama może zapisać się również na wizytę kontrolną u stomatologa.
Pytania i odpowiedzi
Od którego tygodnia czuć ruchy dziecka?
Ruchy dziecka to kwestia bardzo indywidualna i każda kobieta może odczuwać je w innym czasie. Wpływ na to ma m.in. budowa ciała przyszłej mamy. Osoby szczupłe często czują pierwsze ruchy wcześniej ze względu na mniejszą ilość tkanki tłuszczowej. Szybciej mogą je również rozpoznać kobiety, które były już w ciąży, ponieważ potrafią odróżnić charakterystyczne podskoki maluszka od np. pracy jelit. Przyjmuje się jednak, że ruchy dziecka są wyczuwalne między 17. a 20. tygodniem ciąży. Na początku są one bardzo delikatne, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze i łatwiejsze do rozpoznania¹.
Czy można wykonać badania prenatalne w 14. tygodniu ciąży?
Badania prenatalne w I trymestrze standardowo wykonuje się między 11+0 a 13+6 tygodniem ciąży. Kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko wiek ciąży, lecz także wielkość płodu, która jest określana na podstawie wymiaru CRL (od głowy do pupy). Taki pomiar powinien mieścić się w zakresie 45-84 mm. Jeśli kobieta zgłosi się na badanie w 14. tygodniu, nadal może być ono możliwe, pod warunkiem że CRL nie przekroczył jeszcze 84 mm. Wynika to z ograniczeń oprogramowania używanego do oceny ryzyka wad chromosomowych, które nie przyjmuje wyników poza tym zakresem. Dlatego o możliwości wykonania badania ostatecznie zdecyduje lekarz².
Czy w 14. tygodniu ciąży widać płeć dziecka?
W 14. tygodniu ciąży można spróbować określić płeć dziecka, jednak nie jest to jeszcze pewne. Ocena opiera się na kącie nachylenia tzw. wyrostka płciowego. Jeśli jest on skierowany ku górze (pod kątem powyżej 45°), może to sugerować chłopca. Jeśli wyrostek płciowy przebiega równolegle do kręgosłupa, prawdopodobnie urodzi się dziewczynka. Trzeba jednak pamiętać, że taka ocena jest dość subiektywna i zależy m.in. od doświadczenia lekarza oraz ułożenia płodu. Dlatego wynik na tym etapie należy traktować jako orientacyjny².
Co widać na USG 3D w 14. tygodniu?
USG 3D w 14. tygodniu ciąży może pokazać ogólny kształt ciała i zarys twarzy dziecka. Warto jednak pamiętać, że technika 3D bazuje na obrazie 2D, więc nie jest dokładniejsza, a jedynie przedstawia dane w innej formie. Na tym etapie dziecko ma jeszcze bardzo mało tkanki tłuszczowej, dlatego jego sylwetka, mająca około kilku centymetrów długości, może wydawać się szczupła i nietypowa. Z tego powodu obraz często bardziej przypomina małą, delikatną postać niż pulchnego noworodka².
Jakie są najczęstsze zmiany w samopoczuciu przyszłej mamy w 14. tygodniu ciąży?
W 14. tygodniu ciąży kobieta wchodzi w drugi trymestr, który zwykle uznawany jest za najprzyjemniejszy okres ciąży. Objawy charakterystyczne dla pierwszych tygodni, takie jak mdłości czy wymioty, zwykle ustępują lub stają się znacznie łagodniejsze. Wiele przyszłych mam odczuwa poprawę samopoczucia i ma więcej energii. Mogą jednak jeszcze występować drobne dolegliwości, ale nie są one już tak uciążliwe jak w I trymestrze¹.
Jakie są przyczyny plamienia w 14. tygodniu ciąży?
Plamienie w 14. tygodniu ciąży jest stosunkowo częstym zjawiskiem. Warto pamiętać, że nie zawsze oznacza to poważny problem. Jedną z najczęstszych przyczyn plamień jest niskie położenie kosmówki. Na początku II trymestru niedojrzałe łożysko może znajdować się blisko ujścia wewnętrznego macicy, co może powodować niewielkie krwawienie. Dodatkowo szyjka macicy w ciąży jest bardziej unaczyniona, dlatego plamienie może pojawić się w trakcie lub po stosunku seksualnym. W większości przypadków są to niewielkie i niegroźne epizody, jednak każde krwawienie należy skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę, aby upewnić się, że z maluszkiem jest wszystko w porządku³.
* Konsultacja merytoryczna:
mgr Aleksandra Godlewska
Położna, specjalistka pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego, edukatorka laktacyjna
Źródła:
¹ Laskowska K. Poradnik ciąża. Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
² Lipa M., Sochacki-Wójcicka N. O ciąży. Wydawnictwo Roger Publishing, Warszawa 2022.
³ Bręborowicz G.H. (red. nauk.). Położnictwo. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.