Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

CSS - kafelki

Article - udostępnij
X
Noworodek po porodzie

Jak ułożenie i położenie dziecka wpływa na rodzaj porodu?

Od ułożenia i położenia płodu w brzuchu mamy zależy to, w jaki sposób dziecko przyjdzie na świat – czy będzie to poród siłami natury czy też poprzez cesarskie cięcie. Fizjologiczne położenie dziecka przed porodem to położenie podłużne główkowe. Najlepszym zaś ułożeniem dziecka jest ułożenie przygięciowe. Czym różnią się od siebie te pozycje? Jak odróżnić położenie od ułożenia maluszka?

wtorek, 03.03.2020

Dzieci w brzuchu mamy zazwyczaj przyjmują położenie podłużne główkowe w III trymestrze ciąży (między 32. a 34. tygodniem ciąży). Zdarzają się również takie sytuacje, że dziecko przekręca się dopiero przed samym porodem. Podczas ostatnich wizyt u ginekologa przed rozwiązaniem z pomocą USG lekarz oceni, w jaki sposób ułożyło się dziecko. Gdy płód jest mały i ma dużo miejsca w łonie mamy, a w macicy jest dużo płynu owodniowego, maluszek może zmienić swoją pozycję nawet w dniu porodu.


Kiedy dziecko rośnie, jego główka staje się coraz cięższa. Dzięki sile grawitacji w pewnym momencie naturalnie opada w dół. Maluszek przekręca się wtedy w łonie, tym samym przygotowując się do porodu. Nieco silniejsze i bardziej gwałtowne ruchy dziecka pod koniec ciąży oraz kopnięcia w górnej części brzucha mogą być sygnałem dla mamy, że maluszek zmienił już swoją pozycję i powoli przygotowuje się do porodu.

Ułożenie dziecka w brzuchu mamy

Ułożenie jest to stosunek poszczególnych części ciała płodu względem siebie (to np. ułożenie główki w stosunku do tułowia).

  • Kiedy rozpocznie się akcja porodowa, dziecko powinno naturalnie przygiąć główkę do klatki piersiowej. Wtedy mówimy o ułożeniu przygięciowym (kiedy broda dziecka dotyka klatki piersiowej). Jest to prawidłowe ułożenie dziecka do porodu.

Ułożenie przygięciowe

  • Gdy nie dojdzie do przygięcia główki – w różnym stopniu główka się odgina i bródka jest mniej lub bardziej oddalona od klatki piersiowej. Określamy taką sytuację mianem ułożenia odgięciowego (wyróżnia się ułożenie wierzchołkowe, czołowe lub twarzyczkowe). Wszystkie trzy ułożenia są nieprawidłowe i mogą skomplikować poród.

Ułożenie wierzchołkowe, czołowe i twarzyczkowe

Położenie podłużne, poprzeczne i skośne

Położenie płodu to inaczej stosunek osi długiej płodu do osi długiej macicy mamy. To dlatego w medycynie wyróżnia się położenie podłużne oraz poprzeczne.

  • Położenie podłużne główkowe jest fizjologiczne i mówimy o nim, gdy główka dziecka znajduje się we wchodzie miednicy mamy.
  • Położenie poprzeczne to każde położenie płodu, w którym długa oś płodu przebiega pod kątem prostym lub ostrym (położenie skośne) w stosunku do długiej osi matki. Poród naturalny w tym przypadku jest niemożliwy, ponieważ dochodzi zazwyczaj do wklinowania się barku płodu w kanał rodny. Lekarz, dbając o bezpieczeństwo mamy i dziecka, w takiej sytuacji zakwalifikuje pacjentkę do cięcia cesarskiego.

Ułożenie podłużne główkowe, poprzeczne i skośne

Położenie miednicowe – cięcie cesarskie czy poród naturalny?

Maluszek może znajdować się w położeniu miednicowym, co oznacza, że zamiast główki we wchodzie miednicy mamy znajduje się pupa dziecka. Mama w tym przypadku będzie odczuwała kopnięcia w dole brzucha. Położenie miednicowe ma kilka różnych odmian: pośladkowe, stópkowe lub położenie miednicowe zupełne (pupa dziecka i dwie stópki znajdują się we wchodzie miednicy mamy, a stawy kończyn dolnych są zgięte). Przy tym ostatnim wariancie maluszek w brzuchu mamy ma pozycję podobną do siadu tureckiego.

Położenie miednicowe jest wskazaniem do cięcia cesarskiego bez względu na rodzaj ułożenia płodu. Jednak w niektórych ściśle określonych sytuacjach poród z położenia podłużnego miednicowego płodu może odbyć się drogami natury. Są to np. poród drugiego płodu z położeniem miednicowym w ciąży bliźniaczej, poród przedwczesny przed 25. tygodniem, duże zaawansowanie porodu lub też poród dziecka, którego przeżycie poza łonem matki jest niemożliwe ze względu na liczne wady.

Ułożenie pośladkowe, stópkowe i zupełne

Dlaczego dziecko przyjmuje nieprawidłowe pozycje?

Dziecko układa się inaczej niż główką do dołu z wielu powodów. Sprzyjają temu: nietypowy kształt główki dziecka, nieprawidłowa budowa miednicy, nieprawidłowy kształt macicy – np. macica z przegrodą lub dwurożna, a także wszelkie sytuacje które „utrudniają” obrót, np. krótka pępowina, małowodzie, mięśniaki zmieniające w znacznym stopniu kształt jamy macicy bądź łożysko przodujące. Dziecko może też po prostu nie zdążyć się przekręcić, bo wcześniej dojdzie do porodu przedwczesnego. To tylko niektóre przyczyny. Lekarz powinien o wszystkich powodach informować swoją pacjentkę.


O prawidłowym położeniu i ułożeniu płodu możemy więc mówić, kiedy dziecko ma położenie podłużne główkowe i ułożenie przygięciowe (nazywane też potylicowym). Taka pozycja pomaga maluszkowi łatwiej przedostać się przez kanał rodny mamy. Jest to najbardziej fizjologiczne położenie do porodu naturalnego. Jeżeli główka dziecka będzie odgięta (ułożenie twarzyczkowe, czołowe lub wierzchołkowe) bądź maluszek ułoży się pośladkami, kolankami lub stópkami do dołu, poród może być utrudniony lub wręcz niemożliwy. W takiej sytuacji lekarz może podjąć decyzję o cesarskim cięciu.

Jak przed porodem pomóc dziecku przyjąć prawidłową pozycję?

Jeżeli maluszek nie przyjął właściwej pozycji przed porodem, jest np. ułożony podłużnie miednicą do dołu, lekarz lub położna mogą zalecić pacjentce częste przyjmowanie pozycji kolankowo-łokciowej. Przed rozwiązaniem zespół medyczny może spróbować także tzw. obrotu zewnętrznego dziecka (External Cephalic Version – ECV). Jest to sposób, dzięki któremu ginekolog położnik poprzez powłoki brzuszne ciężarnej próbuje zmienić położenie poprzeczne lub miednicowe maluszka na położenie podłużne główkowe.

Obrót zewnętrzny dziecka

Kobieta w ciąży może również skorzystać z pomocy osteopaty. Specjalista za pomocą specjalnych ćwiczeń (tzw. spinning babies) pomaga zniwelować napięcia mięśni wokół miednicy i rozluźnić więzadła. Mama może je sama praktykować w domu – oczywiście jeżeli nie ma do tego żadnych przeciwwskazań ginekologicznych. Kwestia skuteczności takich ćwiczeń jest jednak bardzo dyskusyjna i większość lekarzy podchodzi do nich sceptycznie.

Ginekolog badający ciężarną

Kobieta w ciąży nie powinna przed rozwiązaniem martwić się na zapas, kiedy jej dziecko jeszcze nie przekręciło się główką do dołu. Sytuacja potrafi się odmienić dosłownie z dnia na dzień. Warto słuchać wskazówek lekarza lub położnej i być pod stałą opieką ginekologiczną. Stałe monitorowanie położenia i ułożenia płodu może pomóc przyszłej mamie na psychiczne przygotowanie się do porodu naturalnego lub do cesarskiego cięcia.

 

Konsultacja merytoryczna:

DR N. MED. M.SC. JAKUB RZEPKA

Specjalista położnictwa i ginekologii

II Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP

Szpital Bielański w Warszawie

 

Czytaj dalej

Dołącz do Programu Nestlé Baby&me

Pozwól nam wspierać Cię naszą wiedzą i doświadczeniem na poszczególnych etapach rozwoju Twojego maluszka!

  • pobierz jadłospisy stworzone przez dietetyków
  • odbierz darmowe próbki NAN OPTIPRO Plus 2 HM-O
  • weź udział w konkursach i wygrywaj
  • testuj produkty Nestlé dla niemowląt i małych dzieci
Mamy oceniają tę treść na 0/5
Szukaj

Nadal nie znalazłaś tego
Czego szukasz?

Wypróbuj naszą nową wyszukiwarkę. Zawsze znajdziesz tam coś dla siebie.