Czego dowiesz się z artykułu?
- Jak rozwija się dziecko w 16. tygodniu ciąży?
- Jak wygląda maluszek w tym okresie?
- Jakie zmiany zachodzą w ciele kobiety?
- Jakie objawy mogą się pojawić w 16. tygodniu ciąży?
- Jak łagodzić dolegliwości?
- Jak można dbać o siebie na tym etapie ciąży?
- Jakie badania zaleca się wykonać?
W 16. tygodniu ciąży u przyszłej mamy może już być wyraźnie widoczny powiększony brzuszek. Nie jest to jednak regułą, zwłaszcza gdy ma ona silne mięśnie brzucha albo jest wysoka. To wyjątkowy czas, w którym wiele kobiet czuje przypływ energii i lekkości. Drugi trymestr bywa uznawany za najprzyjemniejszy etap ciąży – brzuszek pięknie się zaokrągla, a przyszła mama może w pełni celebrować ten szczególny okres.
Rozwój dziecka – 16. tydzień ciąży
W szesnastym tygodniu ciąży dziecko ma już całkowicie ukształtowane ręce i nóżki, a jego mięśnie i stawy wzmacniają się. Kości maluszka, początkowo zbudowane z tkanki chrzęstnej, zatrzymują teraz wapń i stają się coraz twardsze.
W 16. tygodniu ciąży dziecko rozwija swoje wszystkie funkcje życiowe. Regularnie oddaje mocz, zaczyna również bardzo wyraźnie ćwiczyć mięśnie odpowiedzialne za oddychanie. Dzięki temu będzie mogło samodzielnie podjąć oddychanie zaraz po narodzinach.
W 16. tygodniu ciąży cały czas kształtują się układ nerwowy oraz zmysły maluszka. Dziecko próbuje m.in. poruszać gałkami ocznymi. Chociaż jego uszy nie są jeszcze całkowicie rozwinięte, reaguje już też na dźwięki, przede wszystkim te przewodzone przez płyn owodniowy, które następnie odbiera przez receptory skórne. W ten sposób dziecko „słyszy” m.in. bicie serca czy pracę jelit swojej mamy. To dobry moment, by zacząć jak najczęściej do niego mówić – dzięki temu szybko przyzwyczai się do głosu bliskich. Wartościowe może być także wspólne słuchanie muzyki.
Jak wygląda dziecko w 16. tygodniu ciąży?
W 16. tygodniu ciąży dziecko mierzy ponad 11 cm i waży około 100 g. Jego twarz jest już ukształtowana, ale oczy pozostają zamknięte. Dziecko cały czas ćwiczy mięśnie: prostuje nóżki i rączki, po czym je zgina – w kolanach, łokciach i nadgarstkach.
Chcesz wiedzieć, jaki kolor oczu może mieć Twoje dziecko?
Obejrzyj nasze wideo i zobacz, jak może wyglądać Twoje dziecko w 16. tygodniu ciąży.
Jak zmienia się ciało kobiety? Brzuch w 16. tygodniu ciąży
W początkowej części drugiego trymestru ciąży macica – a wraz z nią brzuszek – cały czas się powiększa. W większości przypadków ciąża jest już widoczna, choć nie jest to regułą. Jeśli kobieta jest wysoka lub ma silne, dobrze wykształcone mięśnie brzucha, zaokrąglenie może jeszcze nie być tak wyraźne.
Prędzej czy później jednak brzuszek urośnie. Warto wziąć to pod uwagę podczas zakupu odzieży na nadchodzące miesiące. To samo dotyczy bielizny. Biust przyszłej mamy z pewnością jeszcze się powiększy – a dobrze dopasowany biustonosz to inwestycja w dobrze wyglądające po ciąży piersi!
Kobiety, które były już w ciąży, są czasem w stanie wyczuć już ruchy dziecka – jeszcze nie w postaci kopnięć, ale jako leciuteńkie muśnięcia, uczucie przelewania czy bulgotania.
Ważne
Jeśli przyszła mama nie odczuwa jeszcze ruchów dziecka, nie jest to powód do zmartwień – to sprawa bardzo indywidualna. W wielu przypadkach wyraźnie odczuwalne są one około 17.-20. tygodnia ciąży. Jest więc jeszcze na to czas!
Najczęstsze objawy w 16. tygodniu ciąży
Uczucie ciężkości, gazy, zwiększone napięcie jelit – to efekt działania progesteronu (który od początku ciąży spowalnia funkcjonowanie układu pokarmowego), a także wciąż rosnącej macicy, uciskającej inne narządy jamy brzusznej. Może to powodować mniej wydajną pracę jelit.
Skurcze mięśni – jeśli nie występowały wcześniej, to mogą się pojawić właśnie w okolicach 4. miesiąca ciąży. Przyczyn skurczów łydek jest wiele. Może to być przemęczenie nóg wywołane długim siedzeniem, ucisk macicy na nerwy miednicy, nadwaga, nieprawidłowa dieta w ciąży czy zbyt niskie stężenie wapnia i magnezu w organizmie.
Łagodzenie objawów w 16. tygodniu ciąży
Poniżej znajdziesz kilka naszych wskazówek, które pomogą się uporać z wymienionymi wyżej uciążliwymi objawami w 16. tygodniu ciąży.
Ważne
W walce ze skurczami pomaga również suplementacja witamin z grupy B. Jeśli dolegliwość ta jest bardzo częsta i dokuczliwa – tak że uniemożliwia normalne funkcjonowanie – warto jednak skonsultować się z lekarzem. Nie powinno się stosować żadnych leków ani suplementów diety na własną rękę.
Jak dbać o siebie w 16. tygodniu ciąży?
Pielęgnacja włosów
Spore grono kobiet w 16. tygodniu ciąży cieszy się piękną cerą, mocnymi paznokciami i lśniącymi włosami. To efekt wysokiego stężenia estrogenów. Warto jednak pamiętać, by mimo dobroczynnego działania hormonów dbać o włosy. Raczej nie powinno się ich myć w gorącej wodzie, często suszyć, prostować czy używać lokówki. Włosy nie lubią też ciężkich pianek, lakierów i żeli. Dobrze działa mycie ich delikatnym szamponem i stosowanie odpowiednich odżywek. Dzięki temu włosy będą jeszcze piękniejsze!
Pilnowanie czasu pracy przed komputerem
Jeśli przyszła mama czuje się dobrze i chodzi do pracy, w której w dużej mierze używa komputera, to przysługują jej specjalne prawa. Na mocy przepisów, które obowiązują od 1 maja 2017 roku, kobieta w ciąży może jednorazowo spędzić przed ekranem komputera najwyżej 50 minut. Po tym czasie przysługuje jej 10 minut przerwy. Warto pilnować tych ram. Dobrze jest też postarać się o zaświadczenie o ciąży od lekarza ginekologa i podzielić się nim z pracodawcą. Dzięki temu przyszła mama może swobodnie korzystać ze wszystkich przysługujących jej teraz praw.
Szczoteczka do zębów z miękkim włosiem
Jeżeli kobieta wciąż boryka się z opuchlizną dziąseł i krwawieniem podczas szczotkowania, powinna rozważyć zmianę szczoteczki do zębów na taką z miękkim (lub nawet bardzo miękkim) włosiem. Zęby warto myć 2-3 razy dziennie przez 2-3 minuty – dokładnie, ale bardzo delikatnie, bez wkładania w tę czynność zbyt dużej ilości siły. Pozwala to zapobiec kolejnym podrażnieniom.
Jakie badania w 16. tygodniu ciąży?
Jeśli nie dzieje się nic niepokojącego, a wcześniejsze badania nie wykryły żadnych nieprawidłowości, w 16. tygodniu ciąży nie trzeba wykonywać kolejnych. Warto jedynie pamiętać, by regularnie kontrolować ciśnienie krwi.
Pytania i odpowiedzi
Jak odróżnić ruchy dziecka od jelit?
Ruchów dziecka trzeba się nauczyć. Po pewnym czasie można już je odróżniać od np. skurczów czy ruchów jelit1. Pierwsze ruchy płodu opisywane są jako „bąbelki”, „motylki” czy „przelewanie się” w brzuchu. Są one bardziej skoncentrowane w jednym miejscu, podczas gdy ruchy jelit są rozproszone. Ruchy płodu można zwykle wyczuć, kiedy kobieta leży, odpoczywa i pochodzą z dołu brzucha, poniżej pępka. Dopiero później nabierają one charakteru mocnych kopnięć2.
Czy ruchy dziecka w 16. tygodniu ciąży mogą być bolesne?
Większość kobiet na tym etapie nie czuje jeszcze ruchów dziecka. Jeśli już się pojawiają (zwykle u mam, dla których nie jest to pierwsza ciąża), to zazwyczaj należą raczej do przyjemnych odczuć. Czasem jednak kobieta może poczuć silniejsze uderzenie w bardziej unerwione okolice ciała1. Oczywiście wiele zależy też od tego, jaki dana osoba ma próg bólu.
Dlaczego mam twardy brzuch w 16. tygodniu ciąży?
Macica jest silnym i bardzo rozciągliwym mięśniem. Dynamicznie poruszające się dziecko w macicy prowokuje ten mięsień do skurczu1. Przyszła mama może to odbierać jako właśnie tzw. twardy brzuch.
Czy ból brzucha w 16. tygodniu ciąży jest normalny?
Bóle brzucha zawsze budzą niepokój, choć często są fizjologiczne i nie świadczą o powikłaniu ciąży1. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się jednak ze swoim lekarzem.
Jak wyczuć dno macicy w 16. tygodniu ciąży?
W 16. tygodniu ciąży macica znajduje się w połowie odległości między spojeniem łonowym a pępkiem3. Jej dno można więc wyczuć, przykładając dłoń właśnie mniej więcej to miejsce.
Co widać na USG w 16. tygodniu ciąży?
W 16. tygodniu ciąży na USG widać już bardzo wyraźną, ukształtowaną sylwetkę dziecka, które mierzy około 11cm i waży ok. 100 g. Oprócz płodu widać łożysko, pępowinę oraz ilość wód płodowych1.
Czy trzeba zrobić USG 3D w 16. tygodniu ciąży?
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardów opieki położniczej mówi o czterech obowiązkowych badaniach USG w ciąży: w I, II i III trymestrze oraz w terminie porodu. W fizjologicznej ciąży taki zakres w zupełności wystarcza. W praktyce jednak liczba badań USG bywa zdecydowanie większa2. Odpowiadając więc na pytanie: w 16. tygodniu ciąży nie trzeba robić tego badania – ani w technice 2D, ani w technice 3D. Szczególnie że głównym celem wykorzystania technologii trójwymiarowej jest tylko uzyskanie wysokiej jakości zdjęć2. Badanie 3D nie ocenia zdrowia płodu.
Źródła:
1Laskowska K. Poradnik ciąża. Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
2 Lipa M., Sochacki-Wójcicka N. O ciąży. Roger Publishing, Warszawa 2022.
3 Bręborowicz G.H. (red. nauk.). Położnictwo. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
Konsultacja merytoryczna:
mgr Aleksandra Godlewska
Położna, specjalistka pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego, edukatorka laktacyjna
Dołącz do programu Nestlé FamilyNes