5. tydzień ciąży

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jak rozwija się dziecko w 5. tygodniu ciąży?
• Jak wygląda maluszek w tym okresie?
• Jakie zmiany zachodzą w ciele kobiety?
• Jakie objawy mogą pojawić się w 5. tygodniu ciąży?
• Jak łagodzić dolegliwości?
• Jak można dbać o siebie na tym etapie ciąży?
• Jakie badania zaleca się wykonać?

Piąty tydzień ciąży to najlepsza pora, by po raz pierwszy sięgnąć po test ciążowy lub wykonać go ponownie, jeśli w 4. tygodniu ciąży był negatywny. Stężenie hormonu beta-HCG jest teraz wyższe i w terminie miesiączki będzie już ono wykrywalne dla domowego testu. Jeśli zatem wyczekiwaliście dwóch kresek, 5. tydzień ciąży będzie czasem wielkiej radości.

Rozwój dziecka – 5. tydzień ciąży

W 5. tygodniu ciąży podczas badania ultrasonograficznego można już stwierdzić obecność pęcherzyka ciążowego w jamie macicy. Jeśli w tym czasie w jego wnętrzu nie jest jeszcze widoczny pęcherzyk żółtkowy wraz z zarodkiem, może pojawić się on w kolejnym tygodniu. Już wkrótce lekarz będzie mógł stwierdzić, czy pęcherzyk się rozwinął i czy ciąża przebiega prawidłowo.

Już na tym etapie ciąży tworzy się cewa nerwowa – długa szczelina w tarczce zarodkowej, w której będzie się rozwijać układ nerwowy. Około 33. dnia zaczyna się formować tzw. stara kora mózgowa, a wkrótce potem uwidoczni się 5 pęcherzyków mózgowych. Zmiana kształtu embrionu stymuluje komórki do intensywnego namnażania się. Poza mózgiem ich skupiska tworzą także strunę grzbietową, wokół której wytworzy się kręgosłup i z której rozwinie się rdzeń kręgowy. W następnej kolejności powstaną szkielet i mięśnie. Teraz też tworzą się wszystkie narządy i układy niezbędne do funkcjonowania maluszka poza brzuchem mamy – powstają zalążki płuc, nerek, trzustki i śledziony.

W 5. tygodniu ciąży wokół zarodka zaczyna zbierać się płyn owodniowy. Pojawia się również kosmówka, która będzie później niezbędna przy tworzeniu łożyska – narządu odpowiadającego m.in. za wymianę tlenu i dwutlenku węgla przez cały okres trwania ciąży. To właśnie kosmówka, a potem łożysko, będą umożliwiać płodowi oddychanie i zastępować pracę płuc. Przez nie mama będzie także dostarczać swojemu rozwijającemu się dziecku składniki mineralne i witaminy, a także niektóre przeciwciała, zapewniając mu odporność w pierwszych tygodniach po porodzie. To dlatego już na tym etapie niezwykle ważne są higiena i zbilansowany jadłospis.

Pod koniec 5. tygodnia ciąży zarodek jest jeszcze bardzo malutki i mierzy ok. 0,5 cm. Pomimo to, podczas badania USG można już rozpoznać, w którym miejscu jest zawiązek głowy, a w którym reszty ciała.

Jak zmienia się ciało kobiety? Brzuch w 5. tygodniu ciąży

Jeśli test potwierdził, że spodziewacie się dziecka, wiadomo już, że w ciele kobiety rozwija się nowe życie. Brzuch w 5. tygodniu nie jest jeszcze widoczny, jednak przyszła mama zaczyna już odczuwać objawy wczesnej ciąży.

2 tygodnie po zapłodnieniu kobieta prawdopodobnie zauważy, że jej piersi delikatnie się zaokrągliły i stały się wrażliwe na dotyk. U niektórych brodawki mogą stać się nieznacznie ciemniejsze.

Najczęstsze objawy w 5. tygodniu ciąży

W 5. tygodniu ciąży mogą się nasilać zmiany nastrojów i rozdrażnienie. Gwałtowny wzrost poziomu progesteronu w organizmie jest przyczyną senności i zmęczenia, na które skarży się w pierwszych tygodniach ciąży wiele przyszłych mam. To także skutek obciążenia, z jakim musi się teraz zmierzyć organizm, który potrzebuje energii m.in. na wykształcenie łożyska.

W tym czasie kobieta może odczuwać metaliczny posmak w ustach, może pojawić się ślinotok oraz konieczność częstego oddawania moczu. Być może zauważy ona także uczucie napięcia w podbrzuszu. Niektóre przyszłe mamy już od pierwszych tygodni ciąży są bardzo wrażliwe na zapachy. Czy jest to regułą? Nie! Wiele z nich nie doświadcza żadnych zmian, co wynika z indywidualnego działania hormonów i wcale nie świadczy o nieprawidłowym rozwoju ciąży.

Ponad 60% przyszłych mam doświadcza nudności, które są wczesnym objawem ciąży. Pojawiają się zazwyczaj około 4.–5. tygodnia, nasilają w 9. i powoli zanikają około 12. tygodnia ciąży. Niestety, czasem zdarza się również tak, że trwają aż do 16. tygodnia ciąży. Złe samopoczucie jest zwykle skutkiem wysokiego stężenia gonadotropiny kosmówkowej (beta-HCG) – ze względu na zbliżoną do TSH budowę, często pobudza ona też receptory hormonów tarczycy. Najwyższy poziom beta-HCG pojawia się w 1 trymestrze ciąży, po czym stopniowo spada. Jeśli ciąża jest zaskoczeniem, na intensywność nudności bardzo duży wpływ ma też stres odczuwany w związku z brakiem miesiączki.

U niektórych kobiet w ciąży pojawia się refluks żołądkowo-przełykowy. Wysokie stężenie progesteronu spowalnia perystaltykę przewodu pokarmowego, co powoduje dolegliwości trawienne, takie jak wzdęcia, niestrawność i częste odbijanie się. Treść pokarmowa dłużej zalega w żołądku i przez słabszą pracę zwieracza jest cofana do przełyku. Ponieważ oprócz pokarmu zawiera ona również kwas solny i enzymy trawienne, często dochodzi do podrażnienia śluzówki przełyku i właśnie wystąpienia refluksu.

Jak dbać o siebie w 5. tygodniu ciąży?

Planowanie diety

Ciąża to wyjątkowy stan. Od chwili, w której kobieta dowiaduje się, że rozwija się w niej nowe życie, coraz większego znaczenia nabiera to, co znajduje się na jej talerzu. Być może potrzebna będzie wizyta u dietetyka i przyjrzenie się dotychczasowym posiłkom pod kątem aktualnych potrzeb mamy i dziecka. Planując żywienie warto:

• wybierać pokarmy jak najbardziej naturalne – warzywa i owoce dostarczają wielu niezbędnych witamin oraz mikroelementów,
• zrezygnować z podwójnych porcji – nadmierne objadanie się to nie tylko dodatkowe kilogramy, ale także większe ryzyko wystąpienia nadciśnienia, obrzęków i cukrzycy,
• dbać o higienę i przestrzegać zasad prawidłowego przygotowania posiłków – dotyczy to mycia produktów, ich obróbki termicznej i odpowiedniego przechowywania,
• unikać wyrobów garmażeryjnych, surowego mięsa i ryb (np. sushi), niepasteryzowanego mleka i otrzymywanych z niego serów pleśniowych,
• starać się ograniczyć cukry proste,
• wyeliminować z diety alkohol.

Wybór lekarza

Warto już teraz wybrać lekarza, który poprowadzi ciążę. Ważne, aby wzbudzał zaufanie, był zaangażowany i chętnie wyjaśniał wszelkie wątpliwości, których z czasem będzie prawdopodobnie coraz więcej.

Jakie badania w 5. tygodniu ciąży?

Jeśli dotychczas nie wykonano badania potwierdzającego ciążę, warto zrobić proste i bezbolesne badanie poziomu beta-HCG (można otrzymać na nie skierowanie).

Być może kobieta już teraz planuje pierwszą wizytę u ginekologa. Lekarz zleci wtedy wykonanie dodatkowych badań, takich jak:

• oznaczenie grupy krwi i czynnika Rh,
• morfologia krwi,
• badanie ogólne moczu,
• cytologia,
• badanie stężenia glukozy we krwi na czczo,
• oznaczenie poziomu TSH, fT3 i fT4,
• badanie na obecność przeciwciał IgG i IgM przeciwko toksoplazmozie,
• oznaczenie przeciwciał IgG, IgM przeciwko wirusowi CMV,
• badanie na obecność przeciwciał IgG przeciwko różyczce,
• badanie w kierunku obecności wirusa HIV,
• badanie w kierunku zapalenia wątroby typu C (HCV),
• badanie w kierunku kiły (VDRL),
• przegląd stomatologiczny.