Czego dowiesz się z artykułu?
- Co zrobić, by jak najlepiej przygotować ciało do porodu?
- Czy depilacja przed porodem jest konieczna?
- Czy każda kobieta przed rozpoczęciem akcji porodowej musi mieć wykonaną lewatywę?
- O jakich praktycznych kwestiach warto pomyśleć przed narodzinami maluszka?
Lekarz zwykle już na pierwszej wizycie podaje przewidywany termin porodu wyliczony na podstawie daty ostatniej miesiączki. Jeśli kobieta jej nie pamięta bądź okres pojawiał się u niej nieregularnie, wówczas specjalista weryfikuje czas pojawienia się maluszka na świecie na podstawie jego wielkości (wymiar CRL) podczas pierwszego badania prenatalnego. Oczywiście jest to termin przybliżony, którego nie da się dokładnie określić co do dnia. Warto jednak odpowiednio wcześniej zacząć planować pewne działania i zastanowić się, jak przygotować się do porodu.
Jak przygotować ciało do porodu?
Kompleksowe przygotowania do porodu zaczynają się już wiele tygodni przed planowanym terminem rozwiązania. Aktywność fizyczna (np. spacery, gimnastyka, pływanie czy joga) pomaga usprawnić ciało przed porodem. Wykonywane ćwiczenia wzmacniają mięśnie i zwiększają ruchomość stawów. Planując przygotowanie do porodu naturalnego, warto uwzględnić też ćwiczenia mięśni Kegla oraz naukę prawidłowego oddychania.
Coraz więcej kobiet chce wyglądać estetycznie i schludnie na sali porodowej i nie ma w tym nic dziwnego. Jeżeli mama ma taką potrzebę, na kilka lub kilkanaście dni przed porodem może wybrać się do fryzjera. Dzięki temu poczuje się jeszcze piękniejsza. Nie będzie również musiała planować skracania czy farbowania włosów tuż po porodzie i w pierwszych tygodniach opieki nad dzieckiem, kiedy może nie mieć na to czasu.
Inaczej wygląda kwestia malowania paznokci. W trakcie porodu płytka paznokciowa nie powinna być pokryta lakierem. Dlaczego? Na palec u ręki zakłada się pulsoksymetr – urządzenie służące do oceny stanu pacjentki np. w trakcie cięcia cesarskiego lub działania znieczulenia. W przypadku paznokci – pomalowanych na jakikolwiek kolor – taki pomiar będzie niemożliwy. Kobiety, które w trakcie ciąży nosiły hybrydę, tuż przed porodem powinny wybrać się do kosmetyczki, aby ją usunąć. Jeżeli mama ma na paznokciach zwykły lakier, należy zmyć go przynajmniej z jednego palca. Pracy pulsoksymetru nie zaburzają jedynie lakier bezbarwny i odżywka.
Ważne
W trakcie pierwszych tygodni po porodzie kobieta jest mocno skoncentrowana na opiece nad maluszkiem. Warto więc, by w ostatnich dniach ciąży znalazła czas i zadbała o siebie. Może umówić się na pedicure, zrobić sobie maseczkę nawilżającą, wykonać delikatny cukrowy peeling ciała. Dzięki tym sposobom przyszła mama może poczuć się lepiej i ze spokojem oczekiwać na rozwiązanie.
Depilacja przed porodem
Wydepilowane krocze pomaga utrzymać higienę w czasie porodu, a także w połogu, bo nie zatrzymuje się na nim krew. Dodatkowo specjaliści mogą łatwiej ocenić, czy nie ma ryzyka pęknięcia krocza (wówczas skóra w tej okolicy blednie z powodu utrudnionego przepływu krwi). Jeśli już dojdzie do pęknięcia, na gładkiej skórze łatwiej jest założyć szwy. Z powyższych powodów jeszcze niedawno golenie krocza było obowiązkową procedurą podczas przyjmowania kobiety na porodówkę. Obecnie – zgodne z aktualnymi standardami opieki okołoporodowej – depilacja przed porodem jest dobrowolna i mama ma prawo nie wyrazić na nią zgody.
Jeżeli kobieta odczuwa taką potrzebę, tuż przed porodem może jednak wydepilować okolice intymne. Najlepiej użyć do tego jednorazowej maszynki do golenia albo niewywołującego podrażnień i bezpiecznego dla ciężarnych kremu do depilacji.
Lewatywa przed porodem
Jeszcze do niedawna tuż przed porodem obowiązkowo wykonywało się u ciężarnej lewatywę. Aktualne standardy opieki okołoporodowej dają kobiecie prawo do niewyrażenia zgody na tę procedurę. Oczywiście, jeśli mama ma takie wyraźne życzenie, zabieg zostanie przeprowadzony. Zdrowotnym wskazaniem do jego wykonania są jednak jedynie przewlekłe zaparcia.
Jakie korzyści daje lewatywa przed porodem? Dzięki niej dziecko przychodzi na świat w bardziej higienicznych warunkach – zmniejsza się bowiem ryzyko niekontrolowanego wypróżnienia przez rodzącą. Po takim zabiegu podczas oddawania kału maleje też prawdopodobieństwo otwarcia się rany po ewentualnym nacięciu krocza.
Ważne
Pomimo zastosowania lewatywy przed porodem mimowolne wypróżnienie podczas porodu i tak może się zdarzyć. Personel medyczny jest na to przygotowany – to zupełnie normalna, fizjologiczna sytuacja, a mama absolutnie nie musi się jej wstydzić!
Domowa lewatywa
Mama chciałaby mieć przed porodem wykonaną lewatywę, ale krępujące byłoby dla niej, gdyby zabieg przeprowadzał personel w szpitalu? W tym przypadku wystarczy zaopatrzyć się w aptece w zestaw do lewatywy domowej. Zazwyczaj dołączony jest do niego roztwór na bazie fosforanu sodu. Wykonując wlewki, należy przestrzegać zaleceń producenta, które znajdują się na opakowaniu.
O czym jeszcze warto pomyśleć przed porodem?
W przygotowaniach do porodu pomóc mogą zajęcia w szkole rodzenia. Poruszane są na nich m.in. takie kwestie jak pierwsze objawy porodu, jego dokładny przebieg i fazy, pozycje porodowe i naturalne metody łagodzenia bólu porodowego. Jeśli to coś dla Was, odpowiednio wcześniej zastanówcie się nad wyborem odpowiedniej placówki i sprawdźcie, kiedy rusza kolejna grupa. Źródłem wiedzy i wsparcia potrafią być także spotkania z położną, do których każda ciężarna ma prawo. Specjalistka może doradzić, jak przygotować się do porodu naturalnego oraz cesarskiego cięcia i udzielić praktycznych wskazówek.
Ważne jest też, by odpowiednio wcześniej zastanowić się, jak ma wyglądać przyjście maluszka na świat. Warto z wyprzedzeniem wybrać szpital, przygotować plan porodu i pomyśleć, czy interesuje Was poród rodzinny. Coraz więcej panów chętnie towarzyszy swoim partnerkom na sali porodowej – ich pomoc może być naprawdę nieoceniona. Są także inne możliwości – na sali porodowej może być obecna mama, siostra, przyjaciółka, prywatna położna lub doula.
Potrzebujesz wskazówek, jak przygotować się do cesarskiego cięcia?
Odpowiednio wcześniej warto także pomyśleć o skompletowaniu wyprawki dla kobiety i dziecka. Jeśli potrzebne rzeczy trzeba będzie kupić, rozłożenie wydatków w czasie może być korzystne dla domowego budżetu. Gdy będziecie mieć już wszystkie niezbędne akcesoria, przyjdzie czas na spakowanie torby do porodu – powinna być gotowa około miesiąc przed porodem.
Chcesz mieć pewność, że pakując się do szpitala, o niczym nie zapomnisz?
Przygotowanie do porodu powinno objąć również inne kwestie. Warto przygotować dom na pojawienie się w nim nowego członka rodziny. Jeśli chcecie odświeżyć mieszkanie, potrzebny jest remont pokoiku dziecięcego czy drobne naprawy – dobrze będzie zająć się tym już teraz. Inne praktyczne kwestie, o których lepiej nie zapomnieć, to również wybór najlepszego wózka, łóżeczka oraz przewijaka dla maleństwa. Dobrze jest także zawczasu ustalić podział obowiązków związanych z opieką nad dzieckiem. Być może ojciec dziecka będzie chciał skorzystać z urlopu tacierzyńskiego.
Szukasz sposobu, by się zrelaksować i odpocząć?
Przygotowując się do porodu, trzeba pamiętać o naprawdę wielu rzeczach. Nie warto jednak zapominać o sobie – podstawowych potrzebach, emocjach oraz samopoczuciu. Zapewne nie uda się wszystkiego zaplanować i zrealizować perfekcyjnie. Nie bez znaczenia jest jednak sama świadomość tego, że przed narodzinami dziecka zrobiło się najważniejsze rzeczy. Zwykle pozwala to poczuć się pewniej i skupić wyłącznie na tym, aby maluszek cały i zdrowy pojawił się na świecie!
FAQ
Jak przeć w czasie porodu?
Najlepiej pozwolić, aby parcie przebiegało spontanicznie, zgodnie z sygnałami wysyłanymi przez organizm. Coraz więcej badań pokazuje, że taki sposób jest bezpieczniejszy i często bardziej skuteczny niż parcie kierowane przez personel. Przyszła mama nie musi nabierać dużego haustu powietrza ani długo wstrzymywać oddechu. Zamiast tego może oddychać swobodnie między skurczami i pozwolić ciału działać zgodnie z naturalnym odruchem. Pomocne bywa również wydawanie dźwięków oraz zmienianie pozycji – chodzenie, kołysanie się czy kucanie. Siła i długość parcia zwykle dostosowują się wtedy do przebiegu skurczów, co sprzyja lepszemu dotlenieniu mamy i dziecka1.
Czy do porodu można mieć pomalowane paznokcie?
To zależy. Paznokcie u stóp mogą być pomalowane w dowolny sposób. W przypadku paznokci u rąk najlepiej zrezygnować jednak z kolorowego lakieru, ponieważ może on utrudniać działanie pulsoksymetru. To niewielkie urządzenie, które mierzy tętno i poziom natlenienia krwi. Bywa używany podczas porodu, zwłaszcza przy cięciu cesarskim lub znieczuleniu zewnątrzoponowym. Personel zakłada wtedy pulsoksymetr na palec kobiety, by dokonywać niezbędnych pomiarów. Bezbarwny lakier, odżywka lub przezroczysta hybryda zazwyczaj nie stanowią problemu. Dlatego najbezpieczniej przyjechać do porodu z niepomalowanymi paznokciami u rąk albo pokrytymi jedynie bezbarwnym lakierem2.
Po czym poznać, że poród już blisko?
Na około dwa tygodnie przed porodem organizm przyszłej mamy może zacząć wysyłać sygnały świadczące o tym, że przygotowuje się do narodzin dziecka. Nie oznaczają one bezpośrednio rozpoczęcia porodu, ale mimo to warto je obserwować. Do najczęstszych objawów należą skurcze Braxtona-Hicksa, obniżenie się brzucha, dzięki któremu łatwiej się oddycha, odejście czopa śluzowego, biegunka, zmiany nastroju – takie jak rozdrażnienie lub nagły przypływ energii – oraz uczucie niepokoju. Objawy mogą pojawić się kilka, a nawet kilkanaście dni przed rozpoczęciem porodu3.
Kiedy jest ostatnia wizyta przed porodem u ginekologa?
Termin ostatniej wizyty u ginekologa zależy od planowanego sposobu zakończenia ciąży. Jeśli ma być to cięcie cesarskie, najczęściej taka konsultacja ma miejsce między 37. a 38. tygodniem ciąży – wtedy przyszła mama otrzymuje również skierowanie do szpitala. W przypadku porodu drogami natury ostatnia planowa wizyta przypada zwykle w okolicach 40. tygodnia ciąży. Lekarz ocenia wtedy szyjkę macicy, stan maluszka w badaniu USG i KTG oraz pyta o jego ruchy. Jeśli poród nie rozpocznie się samoistnie, nie ma powodów do niepokoju – specjalista zaplanuje dalsze kontrole i ustali najlepszy moment zakończenia ciąży, kierując się bezpieczeństwem mamy i dziecka4.
Czy lewatywa przed porodem jest konieczna?
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz polskie standardy opieki okołoporodowej nie zalecają rutynowego wykonywania lewatywy przed porodem. Nie przyspiesza ona akcji porodowej ani nie wpływa na bezpieczeństwo kobiety ani maluszka. Wiele przyszłych mam obawia się mimowolnego wypróżnienia podczas parcia, jednak jest to całkowicie naturalne i personel medyczny spotyka się z taką sytuacją na co dzień. Co więcej, organizm często sam przygotowuje się do porodu – na kilka godzin przed jego rozpoczęciem mogą pojawić się luźniejsze stolce lub częstsze wypróżnienia. Jeśli jednak wykonanie lewatywy sprawi, że rodząca będzie czuła się spokojniej i bardziej komfortowo, może o nią poprosić5.
Czy lewatywa przyśpiesza poród?
Badania pokazują, że lewatywa nie przyspiesza porodu ani nie wpływa na jego przebieg. Choć przez wiele lat była rutynowo wykonywana na oddziałach położniczych, obecnie wiadomo, że nie skraca akcji porodowej, nie zmniejsza ryzyka infekcji u mamy i dziecka ani nie poprawia bezpieczeństwa porodu6. Z tego powodu zarówno polskie standardy opieki okołoporodowej, jak i zalecenia ekspertów wskazują, że lewatywę wykonuje się wyłącznie na wyraźne życzenie rodzącej7. Najważniejsze jest, aby decyzja była zgodna z potrzebami i preferencjami przyszłej mamy5.
Czy brzuch przed porodem musi opaść?
Przed porodem główka dziecka zaczyna wstawiać się do kanału rodnego. Przyszła mama często zauważa wtedy, że inaczej odczuwa ruchy maluszka, brzuch znajduje się niżej niż jeszcze kilka dni wcześniej, a oddychanie robi się swobodniejsze. Położne i lekarze obserwują, że u kobiet rodzących po raz pierwszy taka zmiana pojawia się zwykle na 2-4 tygodnie przed porodem, ponieważ mięśnie stają się bardziej napięte. Przy kolejnych ciążach brzuch często w ogóle nie opada w końcówce ciąży – dzieje się to dopiero w trakcie rozpoczętej akcji porodowej. Warto podkreślić, że nie u każdej kobiety takie opadanie będzie wyraźnie widoczne, co jest zupełnie normalne3.
* Konsultacja merytoryczna:
mgr Aleksandra Godlewska
Położna, specjalistka pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego, edukatorka laktacyjna
Źródła:
1 Kozłowska-Rup D. Nam przeć nie kazano. O tym, dlaczego warto przeć spontanicznie. Online: https://gdzierodzic.info/bazawiedzy/nam-przec-nie-kazano-o-tym-dlaczego-warto-przec-spontanicznie. Dostęp: 16.07.2026.
2 Sochacki-Wójcicka N. Paznokcie do porodu – temat, który powraca jak bumerang. Online: https://mamaginekolog.pl/ciaza-i-porod/porod-podstawy/paznokcie-do-porodu/. Dostęp: 16.07.2026.
3 Laskowska K. Poradnik ciąża. Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
4 Lipa M., Sochacki-Wójcicka N. O ciąży. Roger Publishing, Warszawa 2022.
5 Sochacki-Wójcicka N. Jak przygotować ciało do porodu? Wszystko, co powinnaś wiedzieć. Online: https://mamaginekolog.pl/ciaza-i-porod/porod-podstawy/przygotowac-cialo-szpitala-porodu/. Dostęp: 16.07.2026.
6 Reveiz L., Gaitán H.G., Cuervo L.G. Enemas during labour. „Cochrane Database of Systematic Reviews” 2013, nr 7. Online: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23881649/. Dostęp: 16.07.2026.
7 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz.U. 2025, poz. 1525). Online: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250001525/O/D20251525.pdf. Dostęp: 16.07.2026.
Dołącz do programu Nestlé FamilyNes