Kwas DHA – czym jest i dlaczego jest tak ważny w rozwoju dziecka?

Z artykułu dowiesz się:  

• Co to jest kwas DHA?
• Jak DHA wpływa na organizm dziecka?
• Jak zapewnić dziecku odpowiednią ilość DHA w diecie?

W jadłospisie dziecka powinny się znaleźć różnego rodzaju tłuszcze. Szczególnie ważne są długołańcuchowe kwasy tłuszczowe omega-3, do których należy DHA. To składnik odgrywający ważną rolę szczególnie w pierwszych miesiącach i latach życia maluszka. W sposób naturalny występuje m.in. w mleku mamy.

Czym jest DHA?

DHA to skrót oznaczający kwas dokozaheksaenowy, czyli wielonienasycony kwas tłuszczowy z rodziny omega-3. Należy on do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) i jest – jak sama nazwa wskazuje – tłuszczem nie tylko „dobrym”, lecz także wręcz koniecznym w diecie!

Za co odpowiada DHA u dziecka?

Kwas DHA jest składnikiem błon komórkowych, które znajdują się m.in. w mózgu i siatkówce oka. Pełni zatem ważną rolę w prawidłowym rozwoju układu nerwowego i wzroku dziecka.

DHA jako składnik kluczowy w rozwoju mózgu

DHA wchodzi w skład tkanki nerwowej, w tym mózgu dziecka. Okres rozwoju płodowego i pierwsze 2 lata życia maluszka to czas bardzo szybkiego rozwoju tego narządu. To wówczas również zachodzi intensywne wbudowywanie DHA w struktury mózgu. Dlatego właśnie tak ważne jest, aby w diecie dziecka nie zabrakło w tym okresie kluczowych kwasów tłuszczowych. DHA to bowiem główny tłuszcz budujący neurony, czyli komórki nerwowe, które odpowiedzialne są za przekazywanie informacji w układzie nerwowym.

DHA a rozwój wzroku dziecka

DHA wchodzi w skład komórek siatkówki oka. To właśnie ona odpowiada za to, co i jak widzimy. Można więc powiedzieć, że narząd wzroku maluszka jest budowany przez DHA. Dla dzieci ma to szczególnie duże znaczenie, gdyż rozwój widzenia nie kończy się w momencie narodzin. Dopiero po przyjściu na świat maluszek stopniowo zaczyna rozróżniać kształty, kolory, rysy twarzy. Jego wzrok będzie się kształtował aż do około 5. roku życia, dlatego kwasy DHA dla dzieci mają ogromne znaczenie i nie powinno ich zabraknąć w diecie najmłodszych.

DHA w diecie niemowląt

DHA to składnik, którego niemowlę potrzebuje już od pierwszych dni życia – dlatego początkowo dostarczany jest wraz z mlekiem, a później powinien być obecny także w rozszerzanej diecie dziecka.

Kwas DHA dla niemowląt? Tak – w mleku mamy!

Organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć DHA, ale suplementacja tego składnika u niemowlęcia nie jest konieczna – może ono przyjmować go w wystarczającej ilości wraz z pożywieniem. W sposób naturalny DHA zawarty jest bowiem w mleku mamy, a więc od pierwszych dni życia stanowi część diety dziecka karmionego piersią.

Stężenie DHA w mleku kobiecym zależy od diety karmiącej mamy. Zdrowy, urozmaicony jadłospis sprawia, że pokarm naturalny będzie dostarczał taką ilość tego składnika, jakiej potrzebuje dziecko. Bogatym źródłem omega-3 są tłuste ryby morskie. Bezpiecznie w okresie laktacji spożywać można np. łososia norweskiego hodowlanego, makrelę atlantycką, pstrąga hodowlanego. Gdy mama karmi piersią, te produkty powinny znaleźć się w jej diecie, najlepiej 1-2 razy w tygodniu². Jeśli spożycie DHA z naturalnych źródeł jest niewystarczające, warto skonsultować z lekarzem kwestię suplementacji tego składnika.

DHA – dzieci na etapie rozszerzania diety

Przez pierwsze 6 miesięcy życia odpowiednią ilość DHA zapewnia maluszkowi mleko mamy. Później eksperci zalecają, by dziecko, które skończyło pół roku, ale nie ma jeszcze 2 lat, otrzymywało każdego dnia min. 100 mg tego składnika¹. W tym okresie DHA dla dziecka dostarczają łącznie mleko mamy lub mleko modyfikowane oraz pokarmy uzupełniające, np. wspomniane już tłuste ryby.

DHA w mleku modyfikowanym

Wszystkie mleka następne są wzbogacone w DHA. Jeśli maluszek nie jest karmiony piersią, możliwe jest więc zaspokojenie zapotrzebowania na ten ważny składnik – wystarczy podawać każdego dnia odpowiednią ilość produktu, którego używacie.

Kiedy i jak suplementować DHA u niemowląt lub małych dzieci?

U niemowląt karmionych piersią nie ma potrzeby podawania dodatkowo DHA – wystarczy, że mama zadba o jego odpowiednią ilość w swojej diecie. Suplementację można rozważyć u maluszków po 6. miesiącu, które nie są już karmione naturalnie, jeśli ich dieta nie zapewnia wystarczającej ilości tego składnika, pochodzącego łącznie z mleka następnego i pokarmów uzupełniających. U dzieci w wieku 1–3 lata dodatkowe podawanie DHA również jest potrzebne tylko wtedy, gdy w diecie brakuje źródeł kwasów omega-3, np. gdy Twoja pociecha nie je ryb. Eksperci rekomendują, aby maluchy po 2. roku życia zjadały 1–2 porcje tłustych ryb tygodniowo lub otrzymywały około 250 mg długołańcuchowych niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3 dziennie w formie suplementów.

Pamiętaj, aby decyzje o suplementacji były zawsze podejmowane w porozumieniu z pediatrą, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb Twojego dziecka³.