Najważniejsze formalności po urodzeniu dziecka

Czego dowiesz się z artykułu?

• Jak zarejestrować dziecko w USC?
• Co zrobić, żeby zameldować dziecko?
• Kiedy zapisać maluszka do przychodni?
• O jakie formalności zadbać w pracy po porodzie?
• Jakie świadczenia finansowe przysługują świeżo upieczonym rodzicom?
• Kiedy zapisać dziecko do żłobka?

Załatwianie urzędowych formalności po urodzeniu dziecka najczęściej jest zadaniem taty, choć nie jest to regułą. Dzisiaj rejestracja w urzędzie stanu cywilnego jest szybka i prosta, a wiele formalności można załatwić przez internet. Wystarczy mieć profil zaufany, e-dowód lub dostęp do bankowości elektronicznej¹. Sprawdź, co zrobić, żeby Twój maluszek otrzymał m.in. numer PESEL. Zadbaj też o ubezpieczenie dziecka i poznaj przysługujące Ci świadczenia rodzinne.

Rejestracja dziecka w USC?

Jedną z najważniejszych formalności po urodzeniu dziecka jest wybranie imienia dla szkraba i jego rejestracja w urzędzie. Zgodnie z polskim prawem rodzice mogą nadać maluszkowi nie więcej niż dwa imiona. 

Imię nie powinno być w formie zdrobniałej, nie może mieć ośmieszającego lub nieprzyzwoitego charakteru oraz musi wskazywać na płeć dziecka. Rodzice mogą natomiast zdecydować się na imię obcego pochodzenia – niezależnie od obywatelstwa noworodka. Jeżeli uznacie, że imię, które wybraliście, jednak nie pasuje do maluszka, na zmianę macie 3 miesiące. Nazwisko, jakie będzie mieć Wasz maluszek, zostało prawdopodobnie określone w odrębnych dokumentach (w przypadku rodziców, którzy są małżeństwem lub uznania ojcostwa). Jeśli nie – dziecko automatycznie otrzyma je po mamie. 

Akt urodzenia i numer PESEL 

Akt urodzenia dziecka prawnie potwierdza jego narodziny. W dokumencie znajdują się m.in. takie dane jak:

• imię i nazwisko maluszka,
• płeć dziecka oraz data jego przyjścia na świat,
• imiona i nazwiska rodziców,
• daty i miejsca urodzenia rodziców,
• adres oraz numery PESEL rodziców.

Na podstawie aktu urodzenia dziecko staje się pełnoprawnym, małym obywatelem.

Zgodnie z nowymi przepisami akt urodzenia dziecka można otrzymać w wersji tradycyjnej (papierowej) lub online, a jego sporządzenie jest bezpłatne. Na załatwienie tej ważnej formalności rodzice mają 21 dni od wystawienia przez szpital tzw. karty urodzenia dziecka. Placówka ma 3 dni, aby przekazać ją do USC. Potem wystarczy udać się do urzędu stanu cywilnego (właściwego dla miejsca urodzenia dziecka) lub wypełnić specjalny wniosek rejestracyjny przez internet. 

Jak wygląda rejestracja noworodka online? To bardzo proste! Wystarczy założyć tzw. profil zaufany, np. na stronie www.pz.gov.pl. Jeśli już go masz, dokonaj rejestracji dziecka na stronie https://obywatel.gov.pl/dzieci/dziecko-zglos-urodzenie-dziecka. Zanim zaczniesz, warto przygotować dowód osobisty, numer aktu małżeństwa (jeśli jesteś w związku formalnym) lub akt urodzenia (jeśli nie masz ślubu). To ułatwi weryfikację w systemie. Potem zaloguj się, potwierdź, że jesteś rodzicem maluszka, sprawdź i zaakceptuj wszystkie dane. 

Następnie możesz przejść do zarejestrowania narodzin maluszka. Na początek podaj nazwę szpitala, gdzie urodziło się dziecko oraz wybrane imię dla szkraba. Konieczne będzie też wybranie adresu, pod którym chcesz zameldować noworodka i sposobu, w jaki odbierzesz dokumenty – możesz to zrobić przez skrzynkę ePUAP, osobiście lub poprosić o wysłanie ich pocztą. Na koniec podpisz wniosek profilem zaufanym – i gotowe! Wszystko zajmie Ci dosłownie kilka minut!

W przypadku rejestracji dziecka w urzędzie stanu cywilnego możesz wybrać również tradycyjną drogę i udać się do placówki w miejscowości, w której dziecko przyszło na świat. Zabierz ze sobą dowód osobisty i w pokoju ewidencji ludności zarejestruj maluszka. Jeżeli nie zarejestrujesz dziecka w ciągu przewidywanej liczby dni, urzędnik zrobi to sam, ale uwaga! W takim przypadku może też wybrać imię dla dziecka. 

Numer PESEL to jedenastocyfrowy numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności. Twoje dziecko otrzyma go automatycznie po sporządzeniu aktu urodzenia. Czas oczekiwania na numer PESEL wynosi do 30 dni. Dziecko otrzymuje indywidualny nr PESEL, dzięki któremu w przyszłości będzie mogło korzystać z opieki medycznej, wyrobić sobie paszport lub dowód osobisty bądź w szkole uzupełnić zaszyfrowanymi danymi arkusz egzaminacyjny. 

Uznanie ojcostwa

Jeżeli świeżo upieczeni rodzice nie mają ślubu, ważnym dokumentem jest oświadczenie o uznaniu ojcostwa. Można złożyć je w urzędzie stanu cywilnego, a w określonych sytuacjach także przed konsulem lub sądem. Potrzebni są do tego oboje rodzice, dlatego warto załatwić tę formalność jeszcze przed porodem. Jeśli ojcostwo zostanie uznane przed narodzinami maluszka, później nie trzeba ponownie przechodzić całej procedury. Zgłoszenia urodzenia dziecka w urzędzie może dokonać wtedy jeden z rodziców. Jeśli jesteście w związku małżeńskim, uznanie ojcostwa nie jest potrzebne².

Jak wygląda zameldowanie dziecka?

Kierownik USC, który sporządza akt urodzenia dziecka, zamelduje maluszka w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców. Nie potrzebujesz do tego żadnych dodatkowych wniosków czy dokumentów. Urzędnik może też zameldować dziecko w miejscu zamieszkania tylko jednego z rodziców, np. w przypadku, gdy mama i tata nie mieszkają razem.

Zgłoszenia dziecka do przychodni z wyborem lekarza i pielęgniarki

Po porodzie warto udać się do przychodni, aby zapisać dziecko do lekarza pediatry. Lepiej nie odkładać na ostatnią chwilę tej ważnej formalności i zrobić to w ciągu miesiąca, ponieważ pierwsza wizyta u lekarza powinna odbyć się między 4. a 6. tygodniem życia maluszka. Wcześniej czeka Was wizyta patronażowa położnej środowiskowej, którą mama dziecka wybrała jeszcze w ciąży. Powinna się ona odbyć nie później niż 48 godzin po opuszczeniu szpitala przez maluszka i jego mamę. 

Formalności w pracy po urodzeniu dziecka

Zgłoszenia dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego dokonuje jedno z jego rodziców w dziale kadr swojego zakładu pracy. W tym celu należy wypełnić wniosek ZUS ZCNA w terminie 7 dni od daty otrzymania numeru PESEL maluszka. To kolejna formalność po urodzeniu dziecka, z którą nie należy zwlekać. 

Wnioski o inne świadczenia finansowe

Kolejną formalnością po urodzeniu dziecka może być wnioskowanie o becikowe. To jednorazowa zapomoga, którą otrzymuje się w związku z pojawieniem się na świecie nowego członka rodziny. Uprawnieni są do niej zarówno polscy rodzice, jak i zamieszkujący w naszym kraju cudzoziemcy, którzy mają np. kartę pobytu z odpowiednią adnotacją. 

Aby otrzymać becikowe, należy uzupełnić wniosek i zgłosić się do odpowiedniego urzędu – miasta, gminy lub ośrodka pomocy społecznej. Na złożenie dokumentu jest 12 miesięcy od dnia porodu. O becikowe można ubiegać się, jeśli dochód w rodzinie na osobę nie przekracza 1922 zł netto, a kwota zasiłku to 1000 zł. Warto pamiętać, że świadczenie jest przyznawane, jeśli mama dziecka od co najmniej 10. tygodnia ciąży do porodu była pod opieką medyczną³.

Jeśli rodzic nie pracował lub nie opłacał składek chorobowych, w związku z czym nie ma prawa do tradycyjnych świadczeń rodzicielskich z ZUS, może ubiegać się o tzw. kosiniakowe (od nazwiska ministra, który był jego pomysłodawcą). To kwota 1000 zł netto miesięcznie wypłacana przez 52 tygodnie (w przypadku urodzenia jednego dziecka). Wniosek można składać za pośrednictwem portalu Emp@tia, PUE ZUS, w urzędzie miasta lub gminy bądź w ośrodku pomocy społecznej w ciągu 3 miesięcy od dnia urodzenia maluszka⁴.

Jeśli posiadasz dodatkowe ubezpieczenie, po porodzie skontaktuj się ze swoim towarzystwem ubezpieczeniowym i zgłoś powiększenie rodziny. Gdy spełnisz warunki określone w umowie, otrzymasz świadczenie z wykupionej polisy. 

Zapisanie dziecka do żłobka

Po pierwszych dniach z maluszkiem w domu warto też zacząć myśleć o opiece dla dziecka, gdy po przysługujących Wam urlopach będziecie wracać do pracy. Jeśli planujecie posłać je do żłobka, już teraz można przyjrzeć się zasadom rekrutacji – znajdziesz je na stronie wybranej placówki, urzędu miasta lub gminy. Zapisy mogą odbywać się osobiście lub przez internet⁶. W niektórych placówkach – szczególnie tych publicznych – czasem brakuje wolnych miejsc, dlatego dobrze jest poszukać żłobka z odpowiednim wyprzedzeniem. Dziecko można zgłosić do placówki od razu, gdy tylko otrzyma PESEL. Zwiększa to szansę, że szkrab dostanie się do wybranego żłobka.