Ząbkowanie u niemowlaka

Czego dowiesz się z artykułu:

Każde dziecko ząbkuje we własnym tempie. U niektórych maluszków pierwszy ząbek pojawia się bardzo wcześnie, bo już około 3. miesiąca życia, u innych tuż przed ukończeniem roku, a nawet później. Jeśli więc u Twojego dziecka nie widać jeszcze żadnych zmian, nie ma powodów do obaw. Ząbkowanie u niemowlaka nie podlega żadnej regule poza jedną – prędzej czy później będzie dotyczyć każdego maluszka.

Objawy ząbkowania u dzieci

Ząbkowanie u niemowlaka to mało przyjemny, a jednak niezbędny proces. Jego objawy mogą wystąpić nawet miesiąc lub dwa przed pojawieniem się pierwszego ząbka. Ząbkowaniu towarzyszy dyskomfort, a czasami nawet ból. Jak rozpoznać pierwsze objawy ząbkowania u niemowląt?

• Maluszek staje się marudny, a nawet zaczyna płakać bez łatwej do wskazania przyczyny.
• Pojawia się nadmierne wydzielanie śliny, a dziecko cały czas wkłada do buzi rączki i drobne przedmioty.
• Dziąsła są zaczerwienione i opuchnięte.
• Mogą wystąpić krótkotrwałe gorączki i wypieki u niemowlaka – te symptomy nie trwają dłużej niż 48 godzin.

Kiedy dziecko ząbkuje? Sprawdź, jak wygląda kalendarz ząbkowania

Zęby mleczne zazwyczaj zaczynają się pojawiać między 6. a 12. miesiącem życia. To moment, na który rodzice niecierpliwie czekają – pojawienie się pierwszego ząbka to ważny kamień milowy w rozwoju maluszka¹.

Kolejność wychodzenia zębów u niemowlaka

Zazwyczaj jako pierwsze, około 6-10 miesiąca, wyrzynają się dwa dolne siekacze przyśrodkowe (dolne przednie zęby). Krótko po nich, między 8. a 12. miesiącem, pojawiają się cztery górne siekacze (przednie zęby górne)¹.

Kolejne zęby wyrzynają się stopniowo, zwykle parami – po jednym z każdej strony szczęki. Około roku życia pojawiają się siekacze boczne, a następnie między 13. a 19. miesiącem wyrzynają się pierwsze trzonowce. Po nich przychodzi czas na kły, które zwykle pojawiają się między 16. a 23. miesiącem życia. Jako ostatnie wyrzynają się drugie trzonowce, zazwyczaj między 23. a 31. miesiącem¹.

Pełny zestaw 20 zębów mlecznych (10 w górnej szczęce i 10 w dolnej) wyrasta zwykle do wieku 2.5-3 lat. Ogólna zasada jest taka, że na każde sześć miesięcy życia wyrzynają się około cztery zęby, przy czym dolne zęby zazwyczaj pojawiają się przed górnymi¹.

Ból przy ząbkowaniu – jak złagodzić nieprzyjemne objawy u dziecka?

Gdy zaobserwujesz u malucha pierwsze objawy ząbkowania, możesz zastosować kilka skutecznych trików:

• połóż delikatnie swój umyty palec na dziąsłach dziecka – masaż zniweluje ból,
• podaj dziecku gryzak – wybieraj te wykonane z miękkiego tworzywa lub żelowe (do schłodzenia w lodówce),
• nie zapominaj o pieszczotach, całusach i ciepłych słowach – to dzięki nim ból zawsze wydaje się mniejszy,
• jeśli to konieczne, skonsultuj z lekarzem stosowanie żelu dla niemowląt uśmierzającego ból przy ząbkowaniu.

Jak dbać o pierwsze ząbki niemowlaka?

Zawiązki zębów mlecznych tworzą się jeszcze w życiu płodowym. Aż do urodzenia trwa ich mineralizacja, kształtowanie się koron i tworzenie zawiązków zębów stałych. Już zanim pojawią się mleczaki, warto zadbać o jamę ustną dziecka. Wnętrze buźki maluszka można co wieczór oczyszczać z resztek pokarmów, używając do tego jałowego gazika nasączonego przegotowaną wodą. Pozwoli to usunąć pozostałości mleka czy pierwszych produktów stałych z dziąseł i języka. Ten zabieg może uchronić dziecko przed powstawaniem pleśniawek, a w przyszłości przed próchnicą.

Rozpoczynające się ząbkowanie u niemowlaka to znak, że wkrótce powinna odbyć się pierwsza wizyta u dentysty. Nie ma jednak powodu do niepokoju. Specjalista przejrzy zarówno ząbki, jak i dziąsła, oraz sprawdzi, czy proces ząbkowania przebiega prawidłowo. Przekaże również praktyczne zalecenia dotyczące mycia zębów i dziąseł. Kolejne wizyty powinny odbywać się regularnie co kilka miesięcy, aby oswoić dziecko z gabinetem.

Gdy już pojawią się pierwsze zęby u niemowlaka, ważne jest, by je dokładnie szczotkować. Jeśli nie będą odpowiednio pielęgnowane, rozwój zębów stałych może być spowolniony. Brak regularnej higieny jamy ustnej naraża również na próchnicę. Aby temu zapobiec, możesz skorzystać z poniższych rad.

• Kontroluj ilość podawanych dziecku słodyczy oraz słodkich napojów.
• Gdy dziecko stanie się bardziej samodzielne, stwórz rytuał porannego i wieczornego mycia zębów razem z rodzicami. Ważne, by szczoteczka i pasta do zębów były dostosowane do wieku maluszka.
• Od momentu pojawienia się pierwszych ząbków, myj je szczoteczką przeznaczoną dla najmłodszych. Według zaleceń AAPD (American Academy od Pediatric Dentistry) i EAPD (European Archives of Paediatric Dentistry) już od samego początku najlepszym wyborem jest pasta z fluorem. U niemowląt i małych dzieci do 3. roku życia wystarczy lekkie maźnięcie pasty na szczoteczce i pasta o stężeniu fluoru 1000 ppm. Po 3. roku aż do 6 lat odpowiednią ilością będzie przysłowiowe ziarenko grochu. Gdy dziecko skończy 6 lat, jest już na tyle duże, że potrzebuje pasty dla dorosłych – ze stężeniem fluoru na poziomie 1450 ppm. Pasty o smaku owocowym czy gumy balonowej to nienajlepszy pomysł. Mogą one zachęcać dziecko do połykania produktu.
• Jeżeli masz jakieś wątpliwości związane z higieną jamy ustnej maluszka, warto skonsultować się z pediatrą lub stomatologiem dziecięcym.