Jak rozpoznać kiedy niemowlę jest głodne? Twoje dziecko samo Ci powie!

Pierwsze miesiące życia maluszka to czas intensywnej nauki – zarówno dla niego samego, jak i jego rodziców. Niemowlę uczy się rozumieć otaczający je świat, a Wy – prawidłowo odczytywać sygnały, które Wam wysyła. Bo choć na pierwsze słowo trzeba będzie jeszcze nieco poczekać, już od momentu narodzin dziecko komunikuje opiekunom swoje potrzeby, także te związane z głodem i sytością. 

Początkowo to płacz jest dla niemowlęcia głównym narzędziem porozumiewania się z bliskimi. Później maluszek stopniowo zaczyna sięgać także po inne metody, wyrażając swoje potrzeby m.in. przy pomocy mimiki twarzy czy gestów. Dzięki temu dziecko jest w stanie poinformować rodziców, że potrzebuje przytulenia czy zmiany pieluszki. Bardzo ważnymi sygnałami, które warto nauczyć się prawidłowo odczytywać, są także te związane z jedzeniem. Chodzi z jednej strony o oznaki głodu u niemowlaka, a z drugiej - wskazówki sugerujące, że już czas na koniec posiłku. Jeśli od początku będziecie na nie właściwie reagować, maluszek dzień po dniu sam także będzie uczył się, czy potrzebuje jeszcze coś zjeść, czy może jego brzuszek jest już pełny. Taka umiejętność może w przyszłości uchronić go przed przejadaniem się i w konsekwencji -ułatwić utrzymanie prawidłowej masy ciała. Warto więc już od pierwszych wspólnych dni uczyć się, jak rozpoznać, kiedy dziecko jest głodne, a kiedy - nie.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Dlaczego to dziecko powinno decydować, ile zje?
• Jak rozpoznać oznaki głodu u niemowlaka?
• Jakie sygnały mogą świadczyć o tym, że maluszek jest już najedzony?

Zaufaj instynktom – swoim i swojego dziecka

To niezwykle ważne, żeby w kwestii jedzenia zaufać maluszkowi. Gdy w początkowym okresie życia dziecka karmisz je na żądanie, zarówno w dzień, jak i w nocy, reagujesz na widoczne oznaki głodu u niemowlaka i odpowiadasz na jego konkretne potrzeby. Kształtujesz też u siebie naturalną umiejętność odczytywania tego, kiedy brzuszek dziecka jest pusty lub pełny. To tzw. karmienie responsywne, czyli takie, w którym rodzic uczy się rozpoznawać, kiedy niemowlę jest głodne i najedzone oraz właściwie na to reaguje - rozpoczynając posiłek lub kończąc go. Dzięki temu możesz też obniżyć prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka niedowagi lub nadwagi, ponieważ to maluszek decyduje o tym, ile pokarmu potrzebuje. 

Sposób karmienia w okresie niemowlęcym w istotny sposób wpływa na kwestie odżywiania przez całe dzieciństwo. Najnowsze badania wskazują, że jeśli rodzicie nie reagowali odpowiednio na oznaki głodu u dziecka, niemowlęta w wieku 6–12 miesięcy przybierały na wadze znacznie szybciej niż te, które były karmione na żądanie. To szczególnie istotna kwestia, gdy maluchy karmione są butelką. Badania sugerują, że dzieci, które w okresie niemowlęcym piły z butelki odciągnięty pokarm, przybierały na wadze więcej niż te, które były karmione bezpośrednio piersią. Może być to związane z faktem, że maluszki zachęcane są do wypicia całej zawartości butelki, nawet jeśli nie są już głodne – tak aby nie zmarnować cennego mleka mamy. Przekonywanie niemowlaka do przyjęcia całej porcji pokarmu z butelki lub skłanianie starszego dziecka do zjedzenia wszystkiego z talerza może jednak uczyć maluchy spożywania większych ilości jedzenia, niż faktycznie potrzebują. 

Z kolei inne badania wykazały, że rodzice, którzy na początkowym etapie zachęcają dzieci do opróżnienia całej butelki pokarmu, nie zwracając uwagi na oznaki głodu u dziecka, z większym prawdopodobieństwem będą stosować podobną presję w późniejszych latach. Wyrobienie zdrowych nawyków żywieniowych w pierwszych miesiącach życia jest więc niezwykle ważne – zarówno dla rodziców, jak i dzieci.

Maluszki, które są zmuszane do jedzenia, z biegiem czasu mogą stać się bardziej wybredne. To kolejny powód, dla którego warto uczyć już malutkie dziecko, że szanujesz wysyłane przez nie sygnały – zarówno te pokazujące, kiedy niemowlę jest głodne, jak i te mówiące o sytości – i odpowiednio zaspokajasz jego potrzeby. Przekazując maluszkowi zdrowe wzorce odżywiania, wspierasz jego zdrowy rozwój na długie lata!
 

Oznaki głodu u niemowlaka

Powszechnie uważa się, że to płacz jest kluczową oznaką głodu u dziecka. Rodzice stopniowo uczą się rozróżniać, kiedy dziecko płacze dlatego, bo chce jeść, a kiedy jest zmęczone lub ma mokrą pieluszkę. Jeśli wydaje Ci się, że maluszek nie ma pustego brzuszka, nie karm go tylko po to, by się uspokoił. Wypróbuj inne techniki wyciszania – np. noszenie, kołysanie czy śpiewanie. Po jakimś czasie dziecko zgłodnieje i da Ci znać, że pora na karmienie!

W pierwszych tygodniach życia niektóre dzieci często płaczą. Może się wtedy wydawać, że ciągle głodny noworodek komunikuje w ten sposób nieustannie potrzebę jedzenia. Jeśli dziecko trudno jest uspokoić przy pomocy karmienia, zdecydowanie jest to znak, że to nie pusty brzuszek jest przyczyną płaczu. Jeśli coś budzi Twój niepokój, warto skonsultować się z lekarzem.

Niemowlę, które mocno płacze, trudno może być przystawić do piersi czy posadzić w krzesełku, by zaczęło jeść. Zanim dziecko zacznie płakać z głodu, zwykle na inne sposoby sygnalizuje jednak, że już czas na jedzenie. Zamiast więc czekać do ostatniej chwili, przyglądaj się sygnałom, które mogą świadczyć o tym, że maluszek czeka już posiłek. A zatem jak rozpoznać, kiedy dziecko jest głodne? Bobas, który chce jeść:

• ma nerwowe spojrzenie, choć wcześniej był spokojny i uważny,
• zaczyna ssać swoje piąstki,
• wierci się, kręcąc głową i otwierając usta,
• mlaszcze.

Jeśli nie zareagujesz na te sygnały, Twój maluszek prawdopodobnie zacznie kaprysić i wybuchnie płaczem. Sprawdź, jakie jeszcze mogą być oznaki głodu u dziecka!

Pochylanie się do łyżeczki z otwartą buzią 

Gdy Twój maluszek zobaczy, że w Twojej ręce pojawia się pełna łyżka, od razu otwiera usta i pochyla się w jej stronę. W takiej sytuacji dziecko jasno komunikuje: „Mój brzuszek jest gotowy na jedzonko i z chęcią je zaraz zjem!”. 

Chwytanie piersi lub łyżeczki rączką

Jeśli Twoje dziecko próbuje złapać lub zagarnąć do siebie pierś lub łyżeczkę podczas karmienia, prawdopodobnie chce Ci powiedzieć: „Jestem głodny, proszę nakarm mnie!”. W przypadku starszych dzieci sięganie po łyżeczkę może być także sygnałem mówiącym o tym, że szkrab chciałby spróbować jeść samodzielnie. Warto wtedy pomyśleć o zakupie odpowiednich akcesoriów. 

Uśmiechanie się i ochocze przysuwanie do piersi lub łyżeczki 

Podczas karmienia dziecko odpowiada Ci szerokim uśmiechem i samo zbliża się do piersi lub łyżki albo szeroko otwiera usta? To znak, że posiłek bardzo mu smakuje i ma ochotę na więcej.
 

Po czym poznać, że niemowlak jest najedzony?

Badania naukowe sugerują, że rodzice świetnie sami rozpoznają, kiedy niemowlę jest głodne lub najedzone. Jeśli przeoczysz wysyłane przez maluszka sygnały, być może będziesz kontynuować karmienie, pomimo że jego brzuszek jest już pełny. Ważne, by tego unikać, bo czasem przekłada się to na zbyt szybkie przybieranie na wadze, a przecież umiarkowane tempo przyrostu masy ciała jest dla dzieci dużo zdrowsze! 

Gdy niemowlak czuje się już najedzony, zazwyczaj jest spokojny i zrelaksowany, często też po prostu zasypia i nie jest już zainteresowany karmieniem. Poniżej kilka dodatkowych wskazówek, które mogą sugerować, że dziecko zjadło już wystarczająco dużo.

Rozglądanie się na boki i rozkojarzenie podczas posiłku

Twój maluszek łatwo się rozprasza podczas jedzenia, rozgląda się na boki i ignoruje to, że chcesz go nakarmić? Prawdopodobnie dziecko już dawno się najadło i nie jest zainteresowane jedzeniem. To znak, że teraz czas na zabawę albo sen!

Odwracanie głowy od łyżki

Kiedy dziecko na widok łyżeczki odkręca główkę na bok, popłakuje i grymasi, to znak, że jego brzuszek jest już pełny i szkrab nie ma ochoty na kontynuowanie posiłku.

Zaciskanie ust w trakcie jedzenia

Jeśli podajesz dziecku jedzenie, a ono w odpowiedzi mocno zaciska usta lub zasłania je rączkami, to może znaczyć: „Dziękuję, wystarczy. Już nie chcę jeść”.

Odpychanie piersi lub łyżki rączką

Niemowlę odsuwa się od piersi lub odpycha kierowaną w jego stronę łyżkę, zanim znajdzie się blisko jego twarzy? W ten sposób dziecko daje znać, że dla niego posiłek już się zakończył i nie zje ani odrobiny więcej. 

Wypluwanie jedzenia

Dziecko, które potrafi już przyjmować stałe pokarmy, wypluwa jedzenie od razu, gdy tylko pokarm znajdzie się w jego ustach? To może to oznaczać tylko jedno: „Kończymy, już nie będę nic jeść!”.

Wszystkie dzieci instynktownie wiedzą, kiedy ich brzuszek jest pusty, a kiedy pełny. Chociaż w pierwszych dniach życia maluszka możesz czasem przeoczyć sygnały, że chciałby już coś zjeść lub że ma już dość, z pewnością szybko nauczysz się, jak rozpoznać, kiedy dziecko jest głodne, a kiedy nie jest.

Nie warto zachęcać, by maluszek dokończył posiłek, jeśli wyraźnie komunikuje, że nie ma już na to ochoty. Wielu rodziców i opiekunów stara się motywować maluchy do zjedzenia całej porcji – myślą bowiem, że dzieci właśnie tego potrzebują. Nie jest to najlepszy pomysł. Prawidłowe odczytywanie oznak głodu u niemowlaka i wysyłanych przez niego sygnałów sytości oraz odpowiednie reagowanie na nie, pomaga dziecku lepiej rozumieć swoje potrzeby i może ochronić je w przyszłości przed zjadaniem więcej niż powinno.