Jaka jest prawidłowa pielęgnacja rany po cesarskim cięciu?

Ewa Szuster- Prysznic zamiast kąpieli w wannie, ranę można przemywać wodą z mydłem.- Osuszanie rany po prysznicu jednorazowym ręcznikiem.- Bielizna połogowa powinna być bawełniana i przewiewna. Należy unikać uciskania rany bielizną/ spodniami.- Zmiana przemoczonego opatrunku.- Ranę można pielęgnować środkami przeznaczonymi w aptece, np. z jonami srebra.

Czy infekcja intymna w ciąży może być niebezpieczna dla dziecka?

Ewa SzusterInfekcje intymne są bardzo częstą przypadłością ciężarnych kobiet. Nie mogą natomiast być bagatelizowane. Nieleczona infekcja intymna może być niebezpieczna dla dziecka, dlatego przy wystąpieniu objawów należy zgłosić się do lekarza prowadzącego.

Jak często kontrole u ginekologa, kiedy "nic się nie dzieje"?

Ewa SzusterW przypadku braku dolegliwości zaleca się kontrolę ginekologiczną co roku.

Witam! Staramy się z partnerem o dziecko od około pół roku. Mój cykl trwa zazwyczaj 28–30 dni. Ostatnia miesiączka zaczęła się 9 lipca, a zakończyła 12 lipca. Współżycie bez zabezpieczenia miało miejsce 20 lipca (12. dzień cyklu) – czyli dokładnie w czasie dni płodnych. Tego samego dnia, kilka godzin po stosunku, pojawiło się lekkie plamienie (jasnoczerwona krew, niezbyt obfita). Plamienie trwa do dziś (22 lipca), raczej delikatne, bez bólu, bez nieprzyjemnego zapachu. Czy takie plamienie w 12–14 dniu cyklu może być normalne (np. owulacyjne)? Czy mimo tego mogło dojść do zapłodnienia? Spodziewana miesiączka: 6 sierpnia. Kiedy najlepiej wykonać test ciążowy? Z góry bardzo dziękuję za odpowiedź!

Ewa SzusterMimo plamienia mogło dojść do zapłodnienia. Najlepiej wykonać test ciążowy w terminie spodziewanej miesiączki lub oznaczyć beta-HCG z krwi ok 10 dni od zapłodnienia.

Jak najlepiej monitorować, ile maluszek zjada? Bo łatwo się pogubić...

Aleksandra GodlewskaNa pewno warto na początku laktacji zapisywać sobie na kartce lub w aplikacji, o której maluch jadł i ile czasu ssał aktywnie. Po jakimś czasie kiedy nauczycie się siebie a dziecko złapie rytm i będą prawidłowe przyrosty masy ciała można kierować się dzieckiem i jego "zgłaszaniem się" do piersi. Przez ok 4 tygodnie noworodka "pilnujemy" z jedzeniem. Nie przekraczamy czasu 3 godzin licząc od początku kamienia.

Jakie są najważniejsze składniki diety przy kp?

Aleksandra GodlewskaNie ma diety mamy karmiącej. Je Pani wszystko, z każdej grupy żywieniowej. Można jeść sery pleśniowe-pasteryzowane, sushi- nie surowe ale w tempurze już tak czy wędzone, słodycze- w rozsądnych ilościach. Ma Pani jeść "dla dwóch" a nie "za dwóch". Warto wzbogacić dietę o dobre kwasy tłuszczowe i wapń. Warto kontrolować swoje uzębienie- lubi się psuć w trakcie laktacji.

Mam wrażenie, że dziecko "wisi" na piersi non stop - to ok?

Aleksandra GodlewskaWszystko zależy ile dziecko ma dni, tygodni oraz czy pomimo wiszenia na piersi jest pogodne, robi wystarczającą ilość siusiu i kupki oraz czy prawidłowo przyrasta. Jeśli dziecko rośnie, nie ulewa, nie płacze za dużo i ma okresy snu bez jedzenia to uznajemy to za normę. Po prostu maluch kocha mamę a pierś daje mu poczucie bezpieczeństwa.

Martwię się, że mam za mało mleka, mała ma 2 miesiące. Jak mieć pewność, że się najada?

Aleksandra GodlewskaJeżeli maluch ma prawidłowy przyrost masy ciała, jeżeli oddaje stolce, robi siusiu, ma drzemki między karmieniami i jest pogodny to wiemy że laktacja działa i mu wystarcza. Gdyby przyrosty były zbyt małe to trzeba się przyjrzeć Waszemu karmieniu.

Czy każda mama musi mieć nawał? Bo u mnie go chyba nie było

Aleksandra GodlewskaAbsolutnie nie każda mama ma nawał pokarmu. Wcale nie musi go mieć. Jeśli dziecko i piersi od razu się dogadają to nawał nie występuje. Nie jest on także wyznacznikiem dobrej/ lepszej laktacji.

Karmienie może wpływać na mój nastrój? Często chce mi się płakać. Mała ma miesiąc.

Aleksandra GodlewskaOczywiście! Połóg to burza hormonów, macierzyństwo - jego początki są bardzo emocjonujące i wymagające dla mamy. Laktacja to także hormony, stres, zmęczenie. To wszystko może wywoływać płacz, smutek, złość. Proszę pamiętać, że jest także coś takiego jak Baby Blues - depresja poporodowa. To fizjologia. Zazwyczaj mija po ok 2 tygodniach. Jeśli nie mija warto udać się do psychologa i/lub poprosić najbliższych o pomoc. Czasem wsparcie mamy w zajmowaniu się maluchem, popilnowaniu go żeby mogła się Pani zdrzemnąć wystarczy aby wszystko się unormowało.

Jaką poduszkę do karmienia kupić? Rogal? Jakiś inny kształt?

Aleksandra GodlewskaNie mam ulubionych firm poduszek do karmienia. Natomiast taka poducha - rogal ma być dla Was wsparciem. Proszę przyjrzeć się sobie, swojemu ciału i pomyśleć co bardziej się sprawdzi. Rogal na pewno daje podporę przedramionom mamy. Nie polecam poduszek/rogali zbyt wypchanych - one nie poddadzą się, nie da się ich uformować.

Co zrobić, gdy dziecko często ulewa?

Aleksandra GodlewskaZ ulewaniem jest tak, że trzeba poznać przyczynę. Czasem jest to wynik szybkiego, łapczywego jedzenia przez maluszka. Czasem to zbyt szybki wypływ mleka z piersi i dziecko połyka za dużo "ratując" się przed zalewającym gardło pokarmem. Czasem to wina skróconego wędzidełka u dziecka i tym samym złego ssania (dziecko cmoka przy piersi i połyka za dużo powietrza). Bywa też tak, że refluks noworodkowy będzie powodował duże ulewanie. Polecam zaprosić do domu CDL lub edukatora laktacji, którzy przyjrzą się waszemu karmieniu.

Synek ma 5 m. Chce przestać karmić jak będzie miał 6 m. Jak to zrobić krok po kroku?

Aleksandra GodlewskaPółroczne dziecko nadal potrzebuje mleka. Do roku będzie ono jego głównym posiłkiem, a dieta stała tylko dodatkiem. Zatem trzeba wybrać mieszankę mleka modyfikowanego. Nauczyć maluszka pić z butelki lub z bidonu i powoli rozszerzać dietę. Z doświadczenia wiem, że dziecko które jest tylko na piersi może nie chcieć się zakumplować z butelką - wtedy można spróbować kubeczka, bidonu, łyżeczki.

Jak poznać, że odciągnięty pokarm jest np. popsuty? Jak go przechowywać, jak mrozić?

Aleksandra GodlewskaPokarm bezpośrednio odciągnięty z piersi nie może być zepsuty. Po ściągnięciu porcji laktatorem, jeśli planuje Pani podać mleko dziecku do 2 godzin to nie musi Pani chować pokarmu do lodówki- nie stawiamy butelki w pełnym słońcu. Jeśli chce Pani podać to mleko za więcej niż 2 godziny wystarczy włożyć je do lodówki i podgrzać przed użyciem. Albo wyjmując mleko odpowiednio wcześniej z lodówki albo w podgrzewaczu lub w tzw. "kąpieli wodnej". Mleko, które planuje Pani podać za jakiś czas (dłuższy) należy zamrozić w woreczku służącym do tego- opisać datę ściągnięcia, wielkość porcji). Takie mleczko nadaje się do użycia przez 6 miesięcy od zamrożenia.

Czy mogę od początku karmić butelką (odciągnięty pokarm ) i piersią na zmianę?

Aleksandra GodlewskaOczywiście może Pani łączyć karmienie piersią z podawaniem butelki. Natomiast proszę pamiętać, że na początku może to nie być łatwe. Pokarmu może nie być za dużo, laktator plus ssanie dziecka może napędzić niepotrzebny nawał pokarmu, dziecko które uczy się dopiero ssania piersi może się rozleniwić przez butelkę i nie chcieć już tak chętnie piersi. Porcje w butelce i przepływ pokarmu mogą być nieodpowiednie dla noworodka - za dużo i za szybko - pojawią się kłopoty brzuszkowe, ulewanie... Sugeruję by przez 4 tygodnie nauczyć siebie, piersi i maluszka karmienia piersią i kiedy laktacja się ustabilizuje - zacząć wprowadzać butelkę.

Jak sobie radzić z zastojem pokarmu?

Aleksandra GodlewskaInaczej postępuje się kiedy zastojowi towarzyszy podwyższona temperatura, a inaczej kiedy temperatury nie ma. Na pewno delikatny limfatyczny masaż, oklepywanie miejsca zastoju, głaskanie piersi w kierunku do brodawki. Takie poluzowanie piersi powinno ulepszyć przepływ przez kanaliki. Do tego ciepły masaż wodą i potem przystawienie maluszka lub laktator - nie na długo. Do tzw. "poluzowania" piersi. Polecam wspomaganie się Ibuprofenem 400-800 mg 3xdz przez ok 3 dni. I regularne opróżnianie piersi.

Jak pobudzić laktacje po CC?

Aleksandra GodlewskaLaktacja po cc może być troszkę opóźniona, ale nie musi. Proszę regularnie przystawiać maluszka do obu piersi. Jeśli dziecko jest ospałe, to zaangażować laktator - równo co 2 godziny po 5-10 minut na pierś. Można się wspomóc preparatami dedykowanymi mamom karmiącym. Nestlé w swojej ofercie ma takie preparaty. Na pewno kluczowym będzie regularność w stymulowaniu piersi.

Jak często można odciągać pokarm laktatorem, aby nie rozbujać za bardzo laktacji, ale jednak mieć zapasowe mleko na wyjścia?

Aleksandra GodlewskaProponuję ściągać pokarm z piersi od razu po nakarmieniu piersi. Jeżeli dziecko ssie pierś np. 20 minut, to potem przez kolejne 10 minut ściągamy laktatorem. Podejrzewam, że pokarmu nie będzie dużo, ale taki system nie spowoduje nawału oraz nie ryzykujemy, że dziecku zabraknie pokarmu w piersi, gdy będziemy odciągać mleko pomiędzy karmieniami. Proszę pamiętać, że można zlewać porcje pokarmu ze sobą (z danego dnia) i mrozić jako jedną większą porcję.

Czy można szczepić, gdy dziecko ma katar? lekarze mają różne opinie…

Anna RatajczakKatar nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia i nie wynika to z mojej, czy innego lekarza opinii a jasnych, aktualnie obowiązujących wytycznych dotyczących zasad szczepienia. Oczywiście dziecko musi być zawsze zbadane przez lekarza, który ostatecznie zdecyduje czy "nadaje" (kwalifikuje) się ono do szczepienia.

Kiedy dziecko powinno zacząć spać samo w łóżku?

Anna RatajczakNie ma jakiś konkretnych norm wiekowych. Zazwyczaj to, że dziecko nie śpi samo jest wynikiem tego jak my sami nauczymy je spać już w okresie niemowlęcym. Jeśli dziecko jest przyzwyczajone od okresu niemowlęcego do spania z rodzicami to jeśli ma 2 czy 3 lata to wspólne spanie uznaje za normę i nie za bardzo chce to zmienić.Jeśli zatem chcemy by dziecko spało samo to musimy konsekwentnie je tego nauczyć, jeśli jednak wszystkim to odpowiada - zarówno rodzicom jak i dziecku to taka sytuacja może trwać nawet pierwsze kilka lat życia.

Jak pomóc, kiedy dziecko boi się ciemności?

Anna RatajczakW tym pytaniu brakuje mi trochę wieku dziecka. Generalnie różnego typu lęki są wpisane w rozwój dziecka, które rosnąc ma coraz większą wyobraźnię. Ogólna zasada co do terapii lęku to przede wszystkim stopniowe oswajanie z tematem, który ten lęk budzi. Najpierw trzeba też sobie zadać pytanie czy nasze zachowanie lub zachowanie otoczenia a także treści, które docierają do dziecka są dla niego odpowiednie. Jeśli dziecko ogląda bajki/filmy nie do końca dostosowane do jego wieku to mogą one potęgować lub wzbudzać jego lęki. Jeśli np. starsze rodzeństwo czy dzieci w przedszkolu straszą dziecko, że w ciemności może stać się coś złego to dziecko będzie się tej ciemności bało. Najprostszą metodą, stosowaną w terapii poznawczo-behawioralnej lęku jest stopniowe przyzwyczajanie się do tematu budzącego lęk. Najpierw rozmawiamy z dzieckiem o ciemności, staramy się ją przedstawić jako coś normalnego- że tak jest skonstruowany świat, że w ciągu dnia jest jasno, a w nocy ciemno, bo słońce zachodzi. Można pokazać dziecku różnego typu obrazki czy zdjęcia, rozmawiać o gwiazdach, księżycu itd. Potem staramy się stopniowo zmniejszać światło w sypialni dziecka. Powinniśmy mu przy tym towarzyszyć - wyłączyć światło i rozmawiać o tym, że jest spokojnie, bezpiecznie i nic się nie dzieje. Początkowo, do spania, można zostawić niewielkie źródło światła i w porozumieniu z dzieckiem stopniowo je zmniejszać. Jeśli tego typu metody nie przyniosą efektu, a lęk będzie się nasilać warto skonsultować się z psychologiem.

Do kiedy dziecko wybudza się w nocy? Mój syn ma 2l i często się budzi i jakby marudzi.

Anna RatajczakNa sen dziecka ma wpływ wiele czynników. Należą do nich nawyki związane ze snem - czyli pilnowanie rytuałów takich jak godzina snu czy sposób zasypiania. Dziecko, które zasypia w jednym miejscu a potem śpiące jest przenoszone do łóżeczka będzie się w nocy wybudzać i może temu towarzyszyć niepokój. Na to jak dziecko śpi ma też ogromny wpływ to jak spędza dzień - czy przebywa dużo na świeżym powietrzu, czy je zdrową, lekkostrawną kolację (ciężkostrawne produkty mogą powodować refluks i wybudzanie w nocy) czy ma kontakt z ekranami - telefonem, tabletem czy telewizorem (dziecko w tym wieku nie powinno korzystać z tego typu urządzeń) oraz to czy jest jeszcze karmione w nocy (będzie się wybudzać na posiłek, zazwyczaj mleko) i czy śpi samo czy z rodzicami. Ważna jest temperatura w jakiej śpi dziecko - powinna być nie wyższa, niż 20 C- jeśli dziecku jest zbyt ciepło będzie się wybudzać, żeby się odkryć. Generalnie nocne wybudzanie w wieku 2 lat może się jeszcze zdarzać - natomiast to jak często i jak długo będzie to jeszcze utrzymywało zależy od przestrzeganie powyższych czynników.

Czy zimą zwiększamy dawkę witaminy D3 u rocznego dziecka?

Anna RatajczakU zdrowych dzieci w wieku 1-3 lat dawka witaminy D powinna być dostosowana do ilości tej witaminy dostarczanej z dietą (dzienne zapotrzebowanie to około 600-1000 IU/dobę lub 15 μg/dobę). Dzieci w tym wieku nie powinny przebywać na "pełnym" słońcu. Z tego powodu suplementację należy prowadzić przez cały rok.

Moje 4 letnie dziecko jest totalnym niejadkiem. Co robić?

Anna Ratajczak"Niejadek" jest pojęciem bardzo względnym. Czasem nasze oczekiwanie wobec dziecka bywają nieadekwatnego do jego wieku i potrzeb. Aktualne wytyczne żywieniowe mówią o tym, że rodzice decyduje co, a dziecko decyduje ile danego posiłku zje. Nawyki żywieniowe budujemy w ciągu pierwszych kilku lat życia. Jeśli zatem nie dajemy maluchowi warzyw, owoców, jajek, produktów o różnej konsystencji i przygotowanych w różny sposób to nie możemy oczekiwać od kilkulatka, że będzie jadł chętnie wszystkie produkty. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że najczęstszą przyczyną tego, że dziecko nie chce jeść zdrowych produktów jest to podawanie mu zbyt dużej ilości produktów zawierających cukier - soków, tubek owocowych czy różnego rodzaju przekąsek. Drugim częstym powodem jest podawanie dziecku mniej zdrowych produktów jeśli nie chce zjeść tego co ma wcześniej zaproponowane - w takiej sytuacji dziecko uczy się, że jeśli odmówi zdrowego posiłku to i tak dostanie to co chce. Jeśli jednak dziecko jadło zdrowe produkty a nagle zmienia nawyki żywieniowe to warto skonsultować się z pediatrą w celu wykluczenia medycznych przyczyn takiego zachowania, m.in anemii czy np. alergii pokarmowej.

Czy suplementacja witaminy D jest konieczna u dziecka po 6 roku życia?

Anna RatajczakU zdrowych dzieci w wieku 4-10 lat w przypadku kiedy przebywały na słońcu bez kremu z filtrem, z odsłoniętymi przedramionami i nogami, 15-30 min dziennie między godziną 10.00 a 15.00 od maja do końca września, nie ma potrzeby suplementacji witaminą D, ale zaleca się podawanie w tym czasie i uważa za bezpieczne. Jeśli u dzieci w wieku 4-10 lat powyższe warunki nie zostaną spełnione, należy suplementować witaminę D w dawce 600-1000 IU/dobę (15-25 μg/dobę) przez cały rok, dostosowując ewentualnie dawkę do masy ciała i dostarczania witaminy D z dietą.

Zaczynamy RZ. Ile porcji mm, a ile innych posiłków powinna jeść córka?

Anna RatajczakNie wiem, w jakim wieku jest dziecku, ale przyjmuję, że ma 5 miesięcy, bo tak zazwyczaj zaczynamy rozszerzać dietę Mleko modyfikowane podaje się zgodnie z zaleceniami producenta umieszczonymi na opakowaniu preparatu - zazwyczaj jest 5 karmień po 150-160 ml. W tym czasie wprowadzamy nowe produkty - najlepiej zaczynając od warzyw - pierwsze karmienia to 2 łyżeczki danego produktu przez 2 dni, następnie "testujemy" kolejny produkty według tej samej zasady - jeśli dziecko nie ma objawów nietolerancji to po kilku dniach podajemy większą porcję - jeśli korzystamy z gotowych "słoiczków" to można podać maksymalnie całe opakowanie zalecane w danym wieku. Więcej szczegółów i podpowiedzi w poniższym linku:https://www.zdrowystartwprzyszlosc.pl/rozszerzanie-diety-dziecka

Jest najlepsza godz. o której dziecko 4letnie powinno chodzić spać? Czy liczy się ilość godzin?

Anna RatajczakNie ma jakiś konkretnych norm co do godziny pójścia spać, a bardziej co do liczby godzin snu. Wszystko zależy od tego czy dziecko ma jeszcze w ciągu dnia drzemkę, a także od trybu życia całej rodziny i tego czy dziecko chodzi do przedszkola. Dziecko w wieku 3-5 lat powinno w ciągu doby spać około 10-13 godzin. Jeśli zatem 4- latek chodzi spać o 22:00 wstaje o 8:00 a w ciągu dnia ma godzinną drzemkę to wszystko jest w porządku. Jeśli jednak idzie spać o 22:00 wstaje o 6:00 a w ciągu dnia śpi pół godziny to tego snu jest za mało co może wpływać na zachowanie dziecka a także jego rozwój.

Jak odróżnić niegroźny katar od kataru związanego z poważną chorobą? Syn ma 3m.

Anna RatajczakSam katar nie jest groźnym objawem, ale im młodsze dziecko tym jest dla niego bardziej uciążliwy. Katar jest zazwyczaj objawem towarzyszącym infekcji oddechowej i to na jej pozostałe objawy należy zwrócić uwagę. Jeśli dziecko ma katar, ale przy tym nie gorączkuje, ma dobry apetyt i jest pogodne to nie w takiej sytuacji nie należy się martwić. Jeśli jednak poza katarem, dziecko gorączkuje, jest osłabione i kaszle to warto skonsultować się z pediatrą. Proszę też pamiętać, że katar ma swój naturalny przebieg od wodnistego po gęsty i od bezbarwnego, przez mętny, białawy, żółty i zielony. Jeśli zatem jest gęsty i zielony to już niebawem się skończy.

Jak długo może trwać kaszel po chorobie? Córka miała zapalenie płuc 4 miesiące temu.

Anna RatajczakKaszel to obronny odruch organizmu eliminujący zainhalowane cząstki, patogeny, ciała obce lub nadmiar wydzieliny. Może być to odruch fizjologiczny, np. przy zachłyśnięciu, jak i objaw choroby. W zależności od czasu trwania wyróżniamy kaszel ostry (trwający do 3 tygodni) oraz przewlekły (trwający powyżej 8 tygodni). Z tego co Pani pisze to kaszel u Pani dziecka jest przewlekły. Wyróżnia się dwa rodzaje tego typu kaszlu. Pierwszy z nich to kaszel specyficzny, czyli taki, gdzie na podstawie wywiadu, badania i ewentualnie badań dodatkowych można z dużym prawdopodobieństwem ustalić konkretną przyczynę , np. suchy kaszel nasilający się przy wysiłku u pacjenta z alergią może sugerować astmę. Drugim rodzajem kaszlu jest natomiast kaszel niespecyficzny, czyli taki którego jednoznaczną przyczynę trudno jest znaleźć w badaniu czy podczas zbierania wywiadu lekarskiego. Można się jej jedynie domyślać. Najczęstszą postacią takiego kaszlu jest tzw. kaszel poinfekcyjny, czyli taki który utrzymuje się po przebytej infekcji i jest wynikiem "podrażnienia" dróg oddechowych w jej przebiegu. Jest to dolegliwość, która wyjątkowo irytuje i jednocześnie martwi rodziców i często także same dzieci, ponieważ dziecko ciągle kaszle, mimo, że infekcja już się dawno zakończyła. Najprawdopodobniej zatem kaszel, który występuje u Pani dziecka to kaszel poinfekcyjny. Powinien on jednak stopniowo zmniejszać się od czasu zapalenia płuc. Jeśli dziecko kaszle z każdym dniem mniej to jest to naturalny przebieg kaszlu poinfekcyjnego i za chwilę powinien on zupełnie ustąpić. Jeśli jednak kaszel utrzymuje się już 4 miesiące a jego nasilenie nie zmniejsza się to należy zgłosić się do lekarza, ponieważ nie jest to "wariant normy" i należałoby poszukać innej przyczyny - np. kaszlu na tle alergicznym, astmy czy np. refluksu żołądkowo-przełykowego.

Czy warto z logopedą konsultować się profilaktycznie - w jakim wieku?

Ewelina RadgowskaWarto zawsze wtedy, gdy macie Państwo jakieś wątpliwości, coś Was niepokoi, zastanawia. Logopedzi/ neurologopedzi pracują z dziećmi w każdym wieku - należy tylko znaleźć osobę, która specjalizuje się w pracy z daną grupą wiekową.

Jakie gry językowe poleca Pani na rozwój mowy?

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie. Najlepszą formą wspierania rozwoju mowy jest interakcja z drugą osobą ( rodzicem, opiekunem, rówieśnikiem) i tego nie zastąpi żadna zabawka, gra. Dlaczego? Ponieważ mowa służy nam do komunikacji, do wymiany z innymi. Jeśli jednak zależy Państwu na konkretnych przedmiotach, zabawkach, grach to warto zwrócić uwagę na kilka elementów- by nie były to rzeczy generujące dużą ilość bodźców- np. światła, dźwięki, Dobrze, by były to zabawy i gry mając w sobie np. element naprzemienności raz coś robię ja, raz Ty ( ponieważ tak samo się komunikujemy, dialogując ze sobą). Dobrze, by taka zabawa, gra, miała np. kilka elementów, o które np. dziecko może nas poprosić, by móc kontynuować zabawę- np. układamy puzzle, ale kolejne elementy ma w ręku rodzic. Dziecko ma wtedy motywację, by dostać kolejny element- możemy wtedy uczyć komunikatu "daj", "proszę", "jeszcze" - w zależności na jakim poziomie rozwoju mowy jest dziecko. Dla starszaków świetne mogą być wszelkie historyjki obrazkowe, które układa wraz z rodzicem i na ich podstawie tworzy historię, mającą ciąg zdarzeń.

Kiedy dziecko powinno budować zdania? Ma 3 latka i nie potrafi

Ewelina RadgowskaProste zdania pojawiają się już u dwulatka mają one budowę np.- Mama oć (Mamo chodź), Ja ce, Daj brum… Wraz z wiekiem i wzrostem słownika dziecka, rozbudowują się wypowiedzi dziecka. Wypowiedzi 3 latka powinny być zrozumiałe także przez osoby obce, najczęściej mają one postać 3-4 elementowych wypowiedzi.. Warto zgłosić się do logopedy.

Syn powtarza sylaby zamiast słów, 2-lata - co ćwiczyć w domu?

Ewelina RadgowskaPytanie wymagałoby doprecyzowania. Na początek warto przyjrzeć się , czy dziecko tylko powtarza, czy także mówi spontaniczne te sylaby w odniesieniu do jakiś konkretnych rzeczy sytuacji, czyli czy te sylaby mają jakieś znaczenie. Jeśli dziecko np. używa tych pojedynczych sylab spontanicznie, czyli widzi kurkę mówi [ko], widzi mamę i mówi, woła do Niej [ma], to warto komentować głośno- tak mówisz MAAAAMAAAA ( wydłużając samogłoski); tak to kurka ona robi KOOOKOOO. Warto stwarzać sytuacje, gdy dziecko widzi Państwa twarz i może obserwować co robi Wasza jama ustna w trakcie tworzenia danych dźwięków. Jeśli natomiast dziecko powtarza po rodzicach sylaby, ale nie wypowiada ich spontanicznie np. pokazując na coś, prosząc o coś, warto byłoby zgłosić się do logopedy, by ten sprawdził ,czy dziecko ma wszelkie możliwości, by rozwój mowy przebiegał prawidłowo.

Skąd biorą się problemy z wędzidełkiem?

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie, jest ono bardzo szerokie. Trudno w kilku zdaniach to wyjaśnić, ponieważ geneza nieprawidłowej budowy wędzidełka, bo domyślam się, że tego dotyczy to pytanie, leży w życiu płodowym. Nasz język rozwija się już na bardzo wczesnych etapach ciąży. Nieprawidłowa budowa wynika z niepełnego rozdzielenia się języka z dna jamy ustnej (a na to mają wpływ bardzo różne czynniki, m.in. genetyczne).

Moje dziecko ma 2 latka, ale mówi tylko pojedyncze słowa. Neurologicznie wszystko ok.

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie. Dobrze byłoby stworzyć słowniczek mowy dziecka- czyli wypisać słowa, które dziecko mówi - jak one brzmią i co oznaczają, by sprawdzić jaki jest zasób słownictwa oraz jaki zasób dźwięków mowy posiada dziecko. Jeśli ilościowo i jakościowo będzie poniżej normy dwulatki mówią od około 30/50- 300 słów. Jeśli słownik dziecka zawiera mniej niż ta dolna granica podstawowym działaniem byłoby sprawdzenie stanu słuchu dziecka, można zgłosić się do Państwa pediatry/ lekarza rodzinnego i poprosić o takie skierowanie. Polecałabym także zgłoszenie się do logopedy/ neurologopedy pracującego z dziećmi w tym wieku. Jeśli zasób słownika dziecka mieści się w normie to warto w trakcie zabaw, rozmów pokazywać dziecku łączenie dwóch słów z proste zdanie- np. dziecko woła Mamę. Mama komentuje tak, mówisz "mama chodź", dziecko pokazuje psa i mówi Hał albo pies. Mama komentuje tak, piesek robi AMAM.

Wydaje się, że wędzidełko dziecka trzeba podciąć - jak to sprawdzić?

Ewelina RadgowskaWarto zgłosić się do logopedy/ neurologopedy, który oceni zarówno budowę wędzidełek jak i ich wpływ na przebieg funkcji- np. ssania, połykania, pozycji spoczynkowych , opracowywania pokarmów, wymowy, itd. Ostateczna decyzję o wskazaniach do korekty wędzidełka podejmuje lekarz.

Co zrobić, kiedy dwuletnie dziecko odmawia spożywania pokarmów o określonej konsystencji, np. w małych kawałeczkach? Domaga się tylko w wersji rozgniecionej, papek.

Ewelina RadgowskaNajważniejsze jest przeanalizowanie czy ta trudność pojawiła się teraz, czy dziecko od początku prób podawania pokarmów o innej konsystencji odmawiało ich jedzenia. Jeśli to stan nagły trzeba dokładnie przyjrzeć się, kiedy ta trudność nastąpiła, w jakich okolicznościach. Jeśli trudność występowała od początku warto byłoby sprawdzić, czy dziecko ma odpowiednie warunki anatomiczne, odpowiednią siłę i pracę mięśni zarówno całego ciała, jak i jamy ustnej, czy akceptuje dotyk pokarmu o różnych konsystencjach. Najlepszym rozwiązaniem byłoby skonsultowanie się z logopedą/neurologopedą/ terapeutą karmienia, który zdiagnozuje przyczynę trudności i dobierze odpowiednie ćwiczenia i działania. Na początek proponuję dużo kontaktu z pokarmami, tak by dziecko mogło dotykać, przekładać, zgniatać pokarmy podane w dużych kawałkach, np. piętka od chleba, łodygę selera naciowego, suszone długie paski - np. mango lub gryzaki długie i wąskie. Tak, by przesuwając gryzak na boki uczyło się nagryzać, prowokowało język do przesuwania go na boki - to konieczne umiejętności do opracowania pokarmów. Przyczyn takiego stanu może być bardzo dużo, więc warto choć raz pokazać się specjaliście, którzy stworzy plan działania skrojony na miarę Państwa dziecka.

Czy można pójść na terapię rutynowo, aby wspierać rozwój mowy dziecka? To potrzebne?

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie. Jeśli rozwój komunikacji, mowy dziecka jest prawidłowy, to nie wymaga ono terapii. Jeśli coś państwa zastanawia, niepokoi to mogą Państwo zgłosić się na konsultację podczas której specjalista oceni rozwój mowy dziecka i zweryfikuje, czy dziecko potrzebuje wsparcia w formie terapii. Jeśli nie będzie takiej potrzeby, da wskazówki do stymulowania rozwoju mowy, o ile dziecko takiej stymulacji potrzebuje.

Jak zauważyć, że dziecko ma problemy z wędzidełkiem?

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie, Część nieprawidłowości związanych z wędzidełkiem może być niezauważalna przez rodzica, ponieważ mogą być to funkcje, które może ocenić tylko specjalista. To co najczęściej może zauważyć rodzic, to np. bolesne karmienia piersią, notoryczne ranienie brodawek mamy, trudności z karmieniem, rozszerzaniem diety, nieprawidłowa wymowa. Zaznaczam jednak, ze wszystkie te zachowania mogą wynikać także z wielu innych rzeczy, wędzidełko to tylko jeden z wielu elementów, który sprawdza logopeda/ neurologopeda.

Kiedy zacząć diagnozować problemy z mową? Gdy dziecko mało mówi w jakim wieku?

Ewelina RadgowskaLogopedzi/ neurologopedzi pracują z dziećmi od samego urodzenia, rozwój mowy również się wtedy zaczyna. Warto zgłosić się wtedy, kiedy coś Państwa zastanawia niepokoi. Czyli np. obserwujemy czy dziecko głuży, gaworzy - jeśli nie, warto wtedy sprawdzić słuch, następnie udać się do logopedy pracującego z tą grupą wiekową. Czy około 12 miesiąca życia pojawiają się pierwsze słowa typu [mama, tata] - jeśli nie, warto się zgłosić na konsultację. Czy 2 latek ma w swoim słowniku oko 30/50-300 słów - jeśli nie, warto się wtedy pojawić i sprawdzić.

Do kiedy dziecko myli podobne słowa?

Ewelina RadgowskaWymagałoby ono doprecyzowania, czy dziecko myli - czyli nie rozumie - np. na pytanie gdzie jest mama - raz pokazuje mamę, raz tatę, innym razem coś innego. Czy myli - na zasadzie samodzielnie raz nazywa coś w jeden, raz w inny sposób, zamienia te nazwy. By odpowiedzieć precyzyjniej, musiałabym poznać więcej szczegółów.

Zobacz o co pytali inni rodzice

Q: Jakie są rodzaje znieczulenia podczas porodu i kiedy mogę z nich skorzystać?

Ewa SzusterPodczas porodu jak najbardziej można skorzystać ze znieczulenia. Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZZO) podawane jest przez anestezjologa przez specjalny cewnik w okolicy lędźwiowej, co pozwala na kontrolowane i ciągłe podawanie leków przeciwbólowych. Może być podawane kiedy rozpocznie się poród i stwierdzony jest jego postęp. Podczas porodu można także stosować leki przeciwbólowe podawane doustnie/dożylnie/domięśniowo. Na salach porodowych powszechne jest także użycie podtlenku azotu czyli tzw. gazu rozweselającego. Istnieją także niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu jak odpowiednie pozycje porodowe, ciepłe okłady, masaż, techniki oddechowe, immersja wodna.

Q: Czy po 30 r.ż ciąży obowiązują jakieś dodatkowe badania?

Ewa SzusterNie istnieją jednoznaczne wytyczne zalecające dodatkową diagnostykę po 30. roku życia, jednak w razie potrzeby możliwe jest rozszerzenie badań o testy wolnego płodowego DNA, które pozwalają na nieinwazyjną ocenę ryzyka wybranych nieprawidłowości genetycznych u płodu.

Q: Jaki pakiet badań wykonać przed staraniem się o dziecko? Ja i partner.

Ewa SzusterPrzed rozpoczęciem starań o ciążę należy skonsultować się ze specjalistami, jeśli chorują Państwo na jakieś choroby przewlekłe. Należy wykonać USG piersi, cytologię, przegląd stomatologiczny oraz rutynowe badania krwi. Korzystne jest oznaczenie grupy krwi, przeciwciał w przeciwko różyczce, CMV, toksoplazmozie, TSH, HCV, HIV i HBs. Należy także pamiętać o suplementacji kwasu foliowego 3 miesiące przed staraniem o ciążę.

Q: Jaka przerwa między 1, a 2 ciążą jest najlepsza dla organizmu?

Ewa SzusterWHO sugeruje odstęp ok 12-18 miesięcy. Wszystko zależy także od tego czy poprzedni poród odbywał się drogami natury czy przez cesarskie cięcie (wtedy sugerowany odstęp jest dłuższy). Przed planowaniem ciąży należy udać się na konsultację z ginekologiem, jeśli wszystko będzie w porządku – da tzw. „zielone światło” na planowanie ciąży.

Q: Jakie badania wykonać przed rozpoczęciem starań o ciążę?

Ewa SzusterPrzed rozpoczęciem starań o ciążę należy skonsultować się ze specjalistami, jeśli choruje Pani na choroby przewlekłe. Należy wykonać USG piersi, cytologię, przegląd stomatologiczny oraz rutynowe badania krwi. Korzystne jest oznaczenie grupy krwi, przeciwciał w przeciwko różyczce, CMV, toksoplazmozie, TSH, HCV, HIV i HBs. Należy także pamiętać o suplementacji kwasu foliowego 3 miesiące przed staraniem o ciążę.

Q: Czy antykoncepcja w postaci tabletek jest bezpieczna po pierwszej ciąży?

Ewa SzusterPrzy regularnej kontroli, antykoncepcja hormonalna jest bezpieczna. W zależności od tego, czy karmi Pani piersią czy nie, można dobrać odpowiedni preparat.

Q: Czy są jakieś badania, które obrazują potencjalne choroby genetyczne przed ciążą?

Ewa SzusterPrzed planowaną ciążą możliwe jest wykonanie badań krwi u przyszłych rodziców w kierunku nosicielstwa chorób genetycznych. Istnieją również testy, które pozwalają wykryć mutacje genetyczne zwiększające ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.

Q: Czy można brać antydepresanty w ciąży? Czy to zaszkodzi dziecku?

Ewa SzusterW przypadku zaburzeń depresyjnych bardzo często farmakoterapia jest konieczna, także w ciąży. W porozumieniu z psychiatrą i ginekologiem można dobrać leczenie, które będzie jak najmniej ryzykowane dla ciąży.

Q: Jak długo trwa krwawienie w połogu?

Ewa SzusterKrwawienie w połogu trwa ok 4-6 tygodni. W pierwszych dniach jest bardziej obfite, może przypominać krwawienie miesiączkowe, następnie zmienia kolor na brunatny, a później żółtawo-biały. Proces gojenia macicy jest bardzo indywidualny, natomiast po 6 tygodniach krwawienie powinno ustąpić.

Q: Ile "powinien" trwać cykl? Kiedy jest za długi i warto go regulować?

Ewa Szuster

Prawidłowy cykl miesiączkowy powinien trwać ok 21-35 dni. W przypadku odstępstw od tej normy, należy udać się na konsultację ginekologiczną. Odstępstwa od normy nie zawsze wymagają regulacji, natomiast zawsze powinny być poddane diagnostyce.