Ile po porodzie można zrobić pierwsza cytologię?

Ewa SzusterPierwszą cytologię po porodzie można wykonać nie wcześniej niż po 6 tygodniach od porodu. Jeśli cytologia wykonana na początku ciąży była prawidłowa, nie ma potrzeby powtarzania jej na wizycie poporodowej poza programem przesiewowym. Jeśli nie była wykonywana w ciąży lub istnieją wskazania (takie jak np. nieprawidłowy wynik poprzedniego badania) należy zaplanować cytologię na pierwszą kontrolę po połogu.

Co powinno mnie zaniepokoić w trakcie połogu?

Ewa SzusterPrzede wszystkim gorączka, dreszcze, nieprzyjemny zapach wydzieliny z pochwy, obfite krwawienie z dróg rodnych, silne bóle głowy, drgawki, omdlenia, silne bóle brzucha, problemy z oddawaniem moczu lub stolca, duszności oraz głęboki smutek i objawy depresyjne. Każdy niepokojący symptom należy zgłosić lekarzowi lub położnej, a w przypadku nasilonych objawów udać się na izbę przyjęć/SOR.

Kiedy pojawi się pierwszy okres po porodzie?

Ewa SzusterPierwsza miesiączka może pojawić się już 6-12 tygodni po porodzie, szczególnie u kobiet, które nie karmią piersią. U kobiet karmiących, okres może wystąpić dopiero po zakończeniu laktacji. Pierwsze miesiączki po porodzie mogą być nieregularne. Należy pamiętać, że nawet jeśli kobieta karmi piersią i nie ma miesiączek, to istnieje możliwość zajścia w ciążę, więc przy braku planów prokreacyjnych konieczne jest stosowanie antykoncepcji.

Jak często na kontrolę do ginekologa, gdy "nic się nie dzieje"?

Ewa SzusterPrzy braku niepokojących objawów profilaktyczna wizyta ginekologiczna powinna obywać się raz na rok.

Kiedy wprowadzać gluten do diety dziecka?

Justyna WszędobyłChoć gluten bywa kojarzony z alergiami, eksperci podkreślają, że warto wprowadzać go do diety maluszka w tym samym czasie, co inne pokarmy uzupełniające – czyli między 4. a 12. miesiącem życia. Nie musisz martwić się o dokładne ilości ani przechodzić przez specjalny „etap oswajania”. Najważniejsze, by na początku podawać naprawdę małe porcje i obserwować, jak dziecko reaguje. W pierwszych tygodniach unikaj większych dawek – to wystarczy, by wprowadzenie glutenu było bezpieczne i spokojne.

Jakie struktury jedzenia wprowadzać najpierw? Gładkie? Kiedy grudki?

Justyna WszędobyłZmiana konsystencji posiłków to proces, który warto przeprowadzać stopniowo, w zgodzie z umiejętnościami i gotowością Twojego maluszka. Pamiętaj, że to tylko wskazówki – najważniejsze jest uważne obserwowanie dziecka i reagowanie na jego potrzeby.Na początek możesz podawać gładkie, gotowane przeciery warzywne lub purée. Ok. 7-8. miesiąca życia wciąż warto serwować posiłki rozdrobnione, ale mogą się w nich pojawiać delikatne grudki, które dziecko zacznie poznawać.W kolejnym etapie, po 8. miesiącu, jedzenie może być mniej rozdrobnione. Spróbuj też ugotować marchewkę lub ziemniaka i podać ostudzone warzywa do rączki – to świetny sposób, by maluszek mógł sam odkrywać nowe smaki i faktury.Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, więc podążaj za nim i ciesz się wspólnym odkrywaniem nowych etapów!

Od kiedy można Maluszkowi podawać sok do picia?

Justyna WszędobyłSoki owocowe możesz zacząć wprowadzać do diety Maluszka po pierwszym roku życia. Warto jednak pamiętać, że w wieku od 1 do 3 lat ich ilość powinna być niewielka – maksymalnie pół szklanki dziennie (ok. 120 ml). Najlepiej traktować sok jako dodatek do posiłku, a nie jako napój do gaszenia pragnienia. Jeśli zdecydujesz się na podanie dziecku soku, zwróć uwagę, by był to sok, który nie zawiera cukru dodanego, co jest ważne dla zdrowia Twojego Maluszka.

Czy 2-latek może spróbować karpia?

Justyna WszędobyłDwulatek może jeść karpia, pod warunkiem że ryba jest odpowiednio przygotowana, czyli dokładnie ugotowana lub upieczona, bez skóry, ości i przypraw takich jak np. sól. Karp jest źródłem wartościowego białka, kwasów omega‑3 oraz witamin, dlatego może być zdrowym elementem diety dziecka. Warto jednak podawać go okazjonalnie, np. raz w tygodniu, i zawsze w formie łatwej do pogryzienia, aby uniknąć ryzyka zadławienia.

Kiedy można wprowadzać ryby do diety dziecka?

Justyna WszędobyłRybka może pojawić się w diecie Maluszka dopiero wtedy, gdy pozna już smaki warzyw, owoców i mięska. Na początek podawaj ją nie częściej niż raz w tygodniu i uważnie obserwuj reakcję dziecka. Jeśli wszystko będzie w porządku i nie pojawią się objawy alergii, możesz włączyć rybkę do obiadków 1–2 razy w tygodniu. To świetne źródło wartości odżywczych! Szczególnie polecane są: łosoś norweski hodowlany, szprot, sardynki, sum, pstrąg hodowlany, flądra, dorsz, ryba maślana, makrela atlantycka oraz morszczuk. Dzięki nim wspierasz zdrowy rozwój swojego Maluszka.

Od kiedy można podawać dzieciom soki owocowe?

Justyna WszędobyłW diecie najmłodszych najlepiej unikać napojów słodzonych i wód smakowych, aby wspierać ich zdrowy rozwój. Soki owocowe mogą pojawić się w jadłospisie starszych dzieci jako urozmaicenie, czyli dodatek do posiłku lub mała przekąska. Warto jednak pamiętać, by ilość soku była kontrolowana, tak aby maluchy mogły cieszyć się owocami również w innych, bardziej wartościowych formach. Dla dzieci w wieku 1–3 lata odpowiednia porcja to około 120 ml soku dziennie.

Od jakich warzywek rozszerzać dietę?

Justyna WszędobyłNa początek warto sięgnąć po gładkie, gotowane przeciery warzywne lub delikatne purée. Nowe smaki wprowadzaj maluszkowi co 2–3 dni – dzięki temu jego brzuszek będzie miał czas, by się przyzwyczaić. Zacznij od czegoś prostego, np. marchewki, a dopiero po kilku dniach dodaj kolejne warzywo. To świetny sposób, by dziecko polubiło nowe produkty bez stresu. Później możesz urozmaicać jadłospis, serwując warzywa naprzemiennie – jednego dnia marchewkę, następnego brokuły, a kilka dni później dynię, kalafior, ziemniaka czy cukinię. Dzięki temu menu Twojego maluszka będzie ciekawe i pełne nowych smaków.

Jakie pokarmy (inne niż mleko) należy wprowadzać do diety dziecka w pierwszej kolejności?

Justyna WszędobyłDroga Mamo, rozszerzanie diety maluszka najlepiej zacząć od prostych, gotowanych i zmiksowanych warzyw lub owoców – na przykład marchewki, brokułów, jabłka czy banana. Warto najpierw podać warzywa, ponieważ pomagają dziecku oswoić się z mniej słodkimi smakami. Kiedy maluch zaakceptuje warzywa i owoce, możesz stopniowo wprowadzać mięso (np. drób, indyk, królik, jagnięcina), jajka, a także kaszki i kleiki – zarówno bezglutenowe, jak i glutenowe. Przy produktach zawierających gluten na początku wystarczą naprawdę małe ilości.

Czy białko wpływa na odporność dziecka?

Tak, białko ma duży wpływ na odporność dziecka. Jest potrzebne nie tylko do wzrostu i budowy tkanek, ale także do prawidłowego działania układu immunologicznego. Białko dostarcza bowiem aminokwasów, z których organizm maluszka tworzy komórki i substancje wspierające obronę przed infekcjami. Najbardziej korzystny skład mają pod tym względem produkty pochodzenia zwierzęcego, dlatego są one ważnym elementem jadłospisu maluszka. Jeśli ilość białka w diecie dziecka jest odpowiednia i jest ono wysokiej jakości, układ odpornościowy może działać sprawniej, szczególnie w okresie choroby czy stresu1.

Czy niemowlę karmione piersią może mieć niedobór białka?

Jeśli dziecko jest prawidłowo i odpowiednio często przystawiane do piersi, niedobór białka jest w naszych warunkach bardzo mało prawdopodobny. Mleko matki zawiera bowiem wysokiej jakości białko, którego poziom jest dostosowany do potrzeb niemowlaka. Pokarm kobiecy wytwarzany przez zdrową mamę i przyjmowany przez dziecko w odpowiednich ilościach przez pierwsze 6 miesięcy życia w pełni zaspokaja zapotrzebowanie niemowlęcia na białko. W drugim półroczu życia eksperci zalecają stopniowe wprowadzanie żywności uzupełniającej. Na tym etapie białko w diecie dziecka pochodzi już nie tylko z mleka matki, ale również z innych produktów bogatych w ten składnik, takich jak mięso, jaja, ryby czy produkty mleczne2.

Czy dziecko może jeść za dużo białka?

Tak, białko, jak inne składniki odżywcze, powinno być spożywane w odpowiednich ilościach – nie za małych, ale i nie za dużych. Wyniki badań wskazują, że poziom białka w diecie polskich dzieci w wieku 1-3 lata jest znacznie wyższy niż ilość potrzebna w tym wieku3.

Czy dieta mamy karmiącej wpływa na ilość białka w jej mleku?

Skład mleka mamy nie jest stały - może zmieniać się, głównie w zależności od potrzeb dziecka. Również dieta kobiety karmiącej piersią może wpływać na poziom poszczególnych składników w wytwarzanym przez nią pokarmie. Im więcej białka zjada mama, tym bogatsze w ten składnik może być jej mleko. Dodatkowo, u kobiet z wyższym BMI ilość białka w mleku matki również może być większa4. Warto, by dieta mamy karmiącej piersią była różnorodna – szczegółowe wskazówki można znaleźć w naszym artykule na temat żywienia w czasie laktacji.

Co się dzieje z białkiem w mleku matki, gdy dziecko zaczyna jeść pokarmy stałe?

Gdy niemowlę zaczyna jeść pokarmy stałe, skład mleka mamy zaczyna się stopniowo zmieniać – dotyczy to również białka. Wraz z wiekiem dziecka spada zapotrzebowanie na ten składnik, a w konsekwencji także zawartość białka w mleku matki. W miarę jak w diecie maluszka pojawiają się kolejne pokarmy stałe, zmniejsza się ilość wypijanego przez dziecko pokarmu mamy. Mleko mamy jest jednak niesamowite - gdy objętość wytwarzanego przez mamę mleka maleje, może zacząć zwiększać się w nim poziom białka, co pozwala dalej jak najlepiej odpowiadać na potrzeby dziecka5.

Jak zmienia się zawartość białka w mleku matki wraz z wiekiem dziecka?

Zawartość białka w mleku matki wraz z upływem czasu naturalnie się zmniejsza. Spadek ten wynika ze zmieniających się potrzeb rosnącego dziecka. W pierwszych tygodniach po porodzie pokarm kobiecy zawiera najwięcej białka, nawet 20 g na litr. Bardzo szybko poziom tego składnika zaczyna jednak maleć, co związane jest ze stopniowym, naturalnym spowolnieniem tempa wzrostu dziecka. W okolicy 2.-3. miesiąca życia dziecka poziom białka w mleku matki wynosi około 11 g/L.

Jak często warto sięgać po książeczki z niemowlęciem, by wspierać jego rozwój?

Warto wprowadzić codzienne, kilkuminutowe sesje czytania z niemowlęciem – najlepiej w ramach stałej rutyny, np. przed drzemką lub snem nocnym. Regularne, krótkie chwile z książką wspierają rozwój językowy, emocjonalny i poznawczy dziecka4.

Jak wyczyścić i zdezynfekować książeczki niemowlęce (kontrastowe, materiałowe)?

Wszystkie zabawki powinny być regularnie czyszczone zgodnie z instrukcją producenta – szczególnie po chorobie maluszka lub gdy używało ich więcej niż jedno dziecko. Materiałowe książeczki możesz prać w pralce lub ręcznie, używając łagodnego detergentu. Pamiętaj, żeby potem dokładnie je wysuszyć. Grube, kartonowe kartki najlepiej przecierać wilgotną szmatką, unikając nadmiaru wody – i również pozostawić do wyschnięcia. Książeczki przeznaczone do używania w kąpieli myj regularnie wodą z mydłem oraz dezynfekuj wodą z octem, a potem dokładnie spłucz i wysusz5.

Czy pozycja czytania (na brzuszku, w foteliku) ma wpływ na angażowanie dziecka?

Pozycja, w jakiej dziecko ogląda obrazki lub słucha czytania, ma duże znaczenie. Ważne, żeby była dopasowana do wieku i etapu rozwoju maluszka – tak, aby czuł się komfortowo i mógł aktywnie uczestniczyć w tym, co się dzieje. Świetnym rozwiązaniem jest posadzenie dziecka na kolanach opiekuna. Bliskość podczas wspólnej czynności sprzyja budowaniu więzi emocjonalnej i sprawia, że pociecha bardziej angażuje się w aktywność. Czytanie przed snem, gdy dziecko leży już w łóżku, nie wymaga tyle uwagi, ale też ma swoje plusy – uczy samodzielnego zasypiania i może pomóc ograniczyć nocne pobudki4.Warto też łączyć czytanie z leżeniem na brzuszku. Badania pokazują, że niemowlęta, które oglądają w tej pozycji książeczki, np. kontrastowe, szybciej rozwijają sprawność motoryczną. Jednocześnie taka zabawa świetnie wspiera rozwój poznawczy6.

Jak przechowywać książeczki dla niemowląt, by były łatwo dostępne i bezpieczne?

Książki dla niemowląt przechowuj zawsze w wyznaczonym miejscu – najlepiej na niskiej, otwartej półce lub w łatwo dostępnym dla maluszka pojemniku. Pamiętaj, aby trzymać rzeczy starszych dzieci z dala od młodszych. Jeśli używasz skrzyni na zabawki, wybierz taką bez pokrywy lub z lekkim, niezatrzaskującym się wiekiem i otworami wentylacyjnymi7.

Co zrobić, gdy niemowlę próbuje zagryzać lub rozrywać książeczki?

Branie do ust przedmiotów, w tym również książek, to normalny etap rozwoju niemowlęcia, które właśnie w ten sposób najefektywniej poznaje otaczający je świat. Dlatego warto postawić na zakup książeczek z twardej tektury oraz miękkich tkanin o różnych fakturach, które Twoje ciekawe dziecko będzie mogło w bezpieczny sposób odkrywać różnymi zmysłami. W ten sposób unikniesz ryzyka rozerwania kartek i połknięcia ich fragmentów4.

Jakie produkty powodują zaparcia u niemowląt?

Zaparcia u niemowląt jedzących już produkty stałe mogą być spowodowane przede wszystkim dietą ubogą w błonnik. Chodzi m.in. o białe pieczywo czy makaron – warto je zamienić na produkty pełnoziarniste. W przypadku problemów z wypróżnieniem warto też ograniczyć podawanie produktów na bazie ryżu, który wchłania wodę w jelitach i sprawia, że kupka niemowlaka staje się twardsza. Przykładowo: kaszkę ryżową warto zastąpić np. kaszką z błonnikiem na bazie pełnoziarnistych zbóż. Do produktów powodujących zaparcia u niemowląt należą też banany oraz ser1.

Jakie warzywa powodują zaparcia u niemowląt?

Warzywa są zwykle zalecane w przypadku zaparć – szczególnie te bogate w błonnik, jak buraki. Czasem bywa jednak, że problemom z wypróżnianiem sprzyja podawanie roślin strączkowych, takich jak fasola, groch czy bób2.

Jak długo niemowlę może nie robić kupy?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, bo niemowlęta mają bardzo zróżnicowaną częstotliwość wypróżnień. Uważa się, że maluszki w wieku od 4 dni do 6 tygodni karmione mlekiem mamy robią zwykle około 2 kupek dziennie. Starsze oddają stolec często już znacznie rzadziej – każde dziecko ma własny rytm wypróżnień, który rodzice mogą dość szybko zaobserwować. Niektóre robią kupkę po każdym karmieniu, inne zaś nie robią jej nawet przez kilka czy kilkanaście dni. Dopóki więc maluszek dobrze je, przybiera na wadze i nie widać u niego innych objawów zaparcia, prawdopodobnie nie ma żadnego powodu do obaw. Jeśli jednak zauważyliście nagłą zmianę w jego rytmie wypróżnień – wówczas już warto skonsultować się z lekarzem pediatrą3.

Jak masować brzuszek niemowlaka przy zaparciach?

Na zaparcia u niemowląt często pomaga masaż brzuszka. Delikatne przesuwanie po nim dłońmi może wesprzeć perystaltykę jelit i ułatwić dziecku zrobienie kupki. Innym sposobem na zaparcia u niemowląt jest wykonanie z nim ćwiczenia znanego pod nazwą „rowerek”. Ułóż maluszka na plecach i poruszaj jego nóżkami, tak jakby jechał na rowerze – może to mu pomóc w złagodzeniu dolegliwości3.

Jak powstaje formuła NAN?

Każda formuła NAN zaczyna się od badań naukowych. Nasi naukowcy analizują mleko kobiece, aby zrozumieć potrzeby niemowląt, a następnie opracowują formuły wspierające ich zdrowy wzrost i rozwój. Każda formuła przechodzi rygorystyczne testy, zanim zostanie zatwierdzona do produkcji.

Kto sprawdza jakość produktów NAN?

Jakość jest sprawdzana na każdym etapie - od pozyskiwania składników aż po ostateczne dopuszczenie produktu. Menedżerowie ds. jakości, naukowcy oraz eksperci produkcyjni odgrywają w tym procesie kluczowe role. Żadna partia nie trafia na rynek bez wielopoziomowej weryfikacji i formalnego zatwierdzenia.

Jakie standardy obowiązują w zakładach NAN?

Nasze zakłady produkcyjne posiadają certyfikat FSSC 22000, co oznacza, że działają zgodnie z międzynarodowo uznanymi standardami bezpieczeństwa żywności. Dodatkowo prowadzimy własne kontrole wewnętrzne, które często wykraczają poza wymagania regulacyjne.

Skąd mam pewność, że każda partia ma taką samą jakość?

Każda partia przechodzi ponad 1 200 indywidualnych kontroli jakości. Testujemy składniki, monitorujemy proces produkcji oraz weryfikujemy gotowy produkt. Ten sam proces - za każdym razem, abyś mógł/mogła mieć pewność co do tego, co znajduje się w środku.

Kiedy reguluje się sen niemowlaka?

Rytm dobowy ustala się zazwyczaj między 3. a 6. miesiącem życia, gdy dziecko zaczyna rozróżniać dzień od nocy.

Od którego tygodnia czuć ruchy dziecka?

Ruchy dziecka to kwestia bardzo indywidualna i każda kobieta może odczuwać je w innym czasie. Wpływ na to ma m.in. budowa ciała przyszłej mamy. Osoby szczupłe często czują pierwsze ruchy wcześniej ze względu na mniejszą ilość tkanki tłuszczowej. Szybciej mogą je również rozpoznać kobiety, które były już w ciąży, ponieważ potrafią odróżnić charakterystyczne podskoki maluszka od np. pracy jelit. Przyjmuje się jednak, że ruchy dziecka są wyczuwalne między 17. a 20. tygodniem ciąży. Na początku są one bardzo delikatne, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze i łatwiejsze do rozpoznania¹.

Czy można wykonać badania prenatalne w 14. tygodniu ciąży?

Badania prenatalne w I trymestrze standardowo wykonuje się między 11+0 a 13+6 tygodniem ciąży. Kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko wiek ciąży, lecz także wielkość płodu, która jest określana na podstawie wymiaru CRL (od głowy do pupy). Taki pomiar powinien mieścić się w zakresie 45-84 mm. Jeśli kobieta zgłosi się na badanie w 14. tygodniu, nadal może być ono możliwe, pod warunkiem że CRL nie przekroczył jeszcze 84 mm. Wynika to z ograniczeń oprogramowania używanego do oceny ryzyka wad chromosomowych, które nie przyjmuje wyników poza tym zakresem. Dlatego o możliwości wykonania badania ostatecznie zdecyduje lekarz².

Czy w 14. tygodniu ciąży widać płeć dziecka?

W 14. tygodniu ciąży można spróbować określić płeć dziecka, jednak nie jest to jeszcze pewne. Ocena opiera się na kącie nachylenia tzw. wyrostka płciowego. Jeśli jest on skierowany ku górze (pod kątem powyżej 45°), może to sugerować chłopca. Jeśli wyrostek płciowy przebiega równolegle do kręgosłupa, prawdopodobnie urodzi się dziewczynka. Trzeba jednak pamiętać, że taka ocena jest dość subiektywna i zależy m.in. od doświadczenia lekarza oraz ułożenia płodu. Dlatego wynik na tym etapie należy traktować jako orientacyjny².

Co widać na USG 3D w 14. tygodniu?

USG 3D w 14. tygodniu ciąży może pokazać ogólny kształt ciała i zarys twarzy dziecka. Warto jednak pamiętać, że technika 3D bazuje na obrazie 2D, więc nie jest dokładniejsza, a jedynie przedstawia dane w innej formie. Na tym etapie dziecko ma jeszcze bardzo mało tkanki tłuszczowej, dlatego jego sylwetka, mająca około kilku centymetrów długości, może wydawać się szczupła i nietypowa. Z tego powodu obraz często bardziej przypomina małą, delikatną postać niż pulchnego noworodka².

Jakie są najczęstsze zmiany w samopoczuciu przyszłej mamy w 14. tygodniu ciąży?

W 14. tygodniu ciąży kobieta wchodzi w drugi trymestr, który zwykle uznawany jest za najprzyjemniejszy okres ciąży. Objawy charakterystyczne dla pierwszych tygodni, takie jak mdłości czy wymioty, zwykle ustępują lub stają się znacznie łagodniejsze. Wiele przyszłych mam odczuwa poprawę samopoczucia i ma więcej energii. Mogą jednak jeszcze występować drobne dolegliwości, ale nie są one już tak uciążliwe jak w I trymestrze¹.

Jakie są przyczyny plamienia w 14. tygodniu ciąży?

Plamienie w 14. tygodniu ciąży jest stosunkowo częstym zjawiskiem. Warto pamiętać, że nie zawsze oznacza to poważny problem. Jedną z najczęstszych przyczyn plamień jest niskie położenie kosmówki. Na początku II trymestru niedojrzałe łożysko może znajdować się blisko ujścia wewnętrznego macicy, co może powodować niewielkie krwawienie. Dodatkowo szyjka macicy w ciąży jest bardziej unaczyniona, dlatego plamienie może pojawić się w trakcie lub po stosunku seksualnym. W większości przypadków są to niewielkie i niegroźne epizody, jednak każde krwawienie należy skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę, aby upewnić się, że z maluszkiem jest wszystko w porządku³.

Jak rozpoznać ADHD u 5-letniego dziecka?

Anna RatajczakRozpoznanie ADHD wymaga współpracy psychologa i lekarza psychiatry, a czasem także dodatkowo neurologa dziecięcego i pediatry. Psycholog lub psychiatra przeprowadza dokładny wywiad z opiekunami oraz rozmawia z dzieckiem i obserwuje jego zachowanie. Zazwyczaj postawienie diagnozy nie jest możliwe podczas jednego spotkania, ponieważ dziecko w nowej sytuacji może zachowywać się nietypowo dla siebie. Dlatego ważne jest aby przygotować się do takiej wizyty i mieć na uwadze, że specjalista będzie zadawał pytania dotyczące funkcjonowania dziecka w domu i w szkole, a także w grupie rówieśniczej, na zajęciach dodatkowych itp. Psycholog prosi też często o dostarczenie pisemnej opinii od nauczyciela, pedagoga szkolnego, wychowawcy na świetlicy lub innych osób, pod których opieką dziecko przebywa. Aby uzupełnić informacje potrzebne do rozpoznania lekarz lub psycholog może również poprosić rodziców i nauczycieli o wypełnienie odpowiednich kwestionariuszy na temat dziecka oraz zastosować skalę oceny nasilenia objawów ADHD. Psycholog wykonuje testy oceniające m.in.: możliwości intelektualne dziecka, jego zdolność do koncentracji, zapamiętywania, kojarzenia, sprawność i koordynację ruchową i inne funkcje. Dodatkowo ocenia dziecko pod kątem innych zaburzeń mogących przypominać ADHD. Rolą pediatry jest zbadanie dziecka pod kątem chorób mogących dawać objawy podobne do ADHD , np. zaburzenia wzroku i słuchu, choroby tarczycy, alergie, padaczka i wiele innych. Jeśli zatem u dziecka podejrzewane jest ADHD należy zacząć od wizyty u pediatry, a potem skierować się do psychologa i psychiatry.

Jakie szczepienia są rekomendowane dla 5-latka?

Anna RatajczakW tym wieku podaje się szczepienia obowiązkowe: MMR (odra, świnka, różyczka) oraz DTP-polio (błonica, tężec, krztusiec, polio). Można też oczywiście rozważyć szczepienia zalecane o ile nie były wcześniej podawane.

Czy 3-miesięczne dziecko może spać całą noc bez karmienia?

Anna RatajczakDzieci w tym wieku zazwyczaj nie przesypiają całej nocy, choć definicja "całej nocy" jest tez płynna. Jeśli maluch prawidłowo przybiera na masie ciała to nie ma potrzeby, żeby wybudzać go jeśli przesypia ciągiem kilka godzin, np. 4-5. Jeśli jednak przybiera zbyt mało lub na granicy normy to niestety nie wolno mu pozwolić na dłuższe spanie i trzeba go wybudzać co 3-4 godziny na karmienie.

Zobacz o co pytali inni rodzice

Q: Do kiedy dziecko myli podobne słowa?

Ewelina RadgowskaWymagałoby ono doprecyzowania, czy dziecko myli - czyli nie rozumie - np. na pytanie gdzie jest mama - raz pokazuje mamę, raz tatę, innym razem coś innego. Czy myli - na zasadzie samodzielnie raz nazywa coś w jeden, raz w inny sposób, zamienia te nazwy. By odpowiedzieć precyzyjniej, musiałabym poznać więcej szczegółów.

Q: Kiedy dziecko powinno mówić r? Kiedy się martwić, jeśli tego nie robi?

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie. Głoska [r] najczęściej pojawia się między 5 a 6 rokiem życia, najpóźniej do 7 r.ż. Bardzo ważne jest, by nie namawiać dziecka młodszego na jej realizację, ponieważ artykulatory dziecka nie są jeszcze na to gotowe i może dojść do prób nieprawidłowej realizacji i utrwalenia deformacji tej głoski, co później wymaga dłuższej pracy nad jej korektą. To na co warto zwrócić uwagę, czy dziecko np. 4 letnie zamienia tę głoskę na głoskę [l]. Jeśli tak, to należ sprawdzić czy nie jest ona wymawiania z czubkiem języka miedzy zębami, czy dziecko np. nie wymawia [r] tzw. "fransukiego". Jeśli zauważają Państwo, któreś z tych nieprawidłowości, warto zgłosić się do logopedy, by ten w razie konieczności rozpoczął pracę z dzieckiem, by ta najtrudniejsza głoska pojawiła się w odpowiednim czasie i miała odpowiednią jakość.

Q: Moja córka (4latka) kiedy chce opowiedzieć dłuższą historię to się jąka. Czy to norma?

Ewelina RadgowskaDziękuję za pytanie. Najważniejsze w tej sytuacji będzie odpowiedzenie na pytanie czy to jąkanie pojawiło się nagle, w którymś momencie, czy dziecko robi to od początku odkąd buduje dłuższe wypowiedzi, historie. Proszę się przyjrzeć, czy to się nasila w sytuacji np. silnie nacechowanej emocjonalnie zarówno emocje pozytywne (radość, ekscytacja), jak również lęk, stres. Na ten moment najważniejsze jest, by Państwo jako otoczenie nie przerywali dziecku, nie pokazywali, że budzi to Państwa niepokój, stres - to może nasilać niepłynność wypowiedzi. W tej sytuacji dobrze byłoby skonsultować się z logopedą, ale specjalizującym się w diagnozie i terapii osób z niepłynnością mówienia- na podstawie szczegółowego wywiadu oraz badania będzie mógł stwierdzić, czy jest to jąkanie, z czego wynika niepłynność i jak wspierać dziecko w tej sytuacji.

Q: Jak wybrać ginekologa prowadzącego ciąże - co wziąć pod uwagę?

Ewa SzusterLekarz powinien prowadzić ciążę zgodnie ze Standardami Organizacyjnymi Opieki Okołoporodowej, czyli obowiązującymi w Polsce wytycznymi określającymi m.in. częstotliwość badań, zakres diagnostyki oraz zasady postępowania w ciąży fizjologicznej i powikłanej. Jeśli ciąża jest wysokiego ryzyka – np. ciąża bliźniacza, ciężarna choruje na liczne choroby przewlekłe, poprzednie ciąże były powikłane - warto, aby lekarz prowadzący miał też specjalizację z perinatologii.

Q: To normalne, że po 4 lata po porodzie podczas np. skakania nie trzymam moczu?

Ewa SzusterNietrzymanie moczu może być powikłaniem ciąży i porodu. Każdy przypadek nietrzymania moczu powinien być skonsultowany i zdiagnozowany przez uroginekologa oraz fizjoterapeutę uroginekologicznego. Istnieją różne formy terapii (fizjoterapia, ćwiczenia, leczenie farmakologiczne czy zabiegowe), które znacznie poprawiają komfort życia i zapobiegają nawrotom problemu w przyszłości.

Q: Jak wygląda liczenie anemii w ciąży?

Ewa SzusterNorma stężenia hemoglobiny u kobiet w ciąży jest inna (niższa) niż u kobiet nieciężarnych. Przy wystąpieniu anemii, leczenie polega na doustnej suplementacji żelaza, a przy nietolerancji lub nieskuteczności leczenia doustnego, dostępne są dożylne preparaty żelaza. Oprócz leczenia doustnego, ewentualne niedobory warto uzupełniać odpowiednio zbilansowaną dietą. Każde wyniki badań powinny być konsultowane z lekarzem prowadzącym, który dobierze odpowiednie postępowanie do sytuacji klinicznej pacjentki.

Q: Bolesne miesiączki po porodzie, czy to normalne?

Ewa SzusterBolesne miesiączkowanie zawsze wymaga diagnostyki, szczególnie jeśli objawy nasiliły się lub pojawiły np. po porodzie lub operacji. Oprócz zgłoszenia problemu ginekologowi, warto skonsultować się także z fizjoterapeutą uroginekologicznym.

Q: W jaki sposób złagodzić nudności i wymioty w ciąży?

Ewa SzusterPrzede wszystkim nudności lub wymioty w ciąży należy zgłosić lekarzowi prowadzącemu. Ginekolog może wypisać leki, które zmniejszają objawy i są bezpieczne nawet w I trymestrze ciąży. Postępowanie niefarmakologiczne opiera się na spożywaniu małych, lekkostrawnych posiłków, unikaniu pikantnych i tłustych potraw, eliminacji pokarmów i zapachów nasilających objawy. Ewentualna suplementacja (np. imbir, wit B) musi być konsultowana z lekarzem prowadzącym. Przy bardzo obfitych wymiotach, które stwarzają ryzyko odwodnienia/zaburzeń elektrolitowych należy zgłosić się do szpitala.

Q: Chcemy starać się o 2 dziecko. Czy powinniśmy wykonać badania, zażywać suplementy?

Ewa SzusterNajlepiej udać się do ginekologa na tzw. wizytę przedkoncepcyjną, gdzie lekarz zleci odpowiednie badania w zależności od indywidualnych czynników. Należy wciąż też pod uwagę przebieg poprzedniej ciąży. Suplementację kwasem foliowym należy rozpocząć 2-3 miesiące przed rozpoczęciem starań o ciążę. Poza wizytą ginekologiczną partner i partnerka powinni odpowiedzieć swoich lekarzy rodzinnych w celu oceny ogólnego stanu zdrowia i zadbać o aktywność fizyczną i dietę.

Q: Jakich produktów spożywczych powinno się unikać w ciąży?

Ewa Szuster

- niepasteryzowane mleko i jego przetwory (miękkie sery typu feta, sery pleśniowe),
- surowe lub niedogotowane mięso, ryby, owoce morza,
- alkohol,
- duże ryby drapieżne typu tuńczyk.
Dieta powinna opierać się na zasadach zdrowego żywienia - należy unikać produktów smażonych, przetworzonych czy bogatych w tłuszcze trans. Owoce i warzywa należy bezwzględnie myć przed spożyciem.