Zobacz o co pytali inni rodzice

„Szukanie buzią” często pojawia się wtedy, gdy dziecko jest głodne. Odruch szukania jest bowiem jednym z niemowlęcych odruchów bezwarunkowych. Maluch w ten sposób sygnalizuje, że spodziewa się karmienia². Oprócz tego jednak „szukanie buzią” może występować, gdy dziecko po prostu ma potrzebę bliskości.  

Odpychanie posiłku czy zrzucanie go na podłogę może być oznaką najedzenia dziecka – ale nie musi. W ten sposób maluszek może po prostu poznawać świat i reguły nim rządzące. Testuje więc, co się stanie, gdy zrzuci posiłek i jak zareagują na to opiekunowie. To naturalny element rozwoju dziecka, ale też dobra okazja, by wyznaczyć pewne granice – daje to maluszkom poczucie bezpieczeństwa. 

test 

Najlepiej przyswajalne żelazo (hemowe) znajduje się w produktach mięsnych, rybach i jajach, natomiast żelazo niehemowe, które może być w mniejszym stopniu wykorzystywane przez organizm, występuję m.in. w pełnoziarnistych produktach zbożowych, nasionach roślin strączkowych i zielonych warzywach liściastych. Wchłanianie żelaza zwiększa także witamina C zawarta m.in. w niektórych owocach i warzywach, dlatego warto uwzględniać te produkty w posiłkach. Od 6. miesiąca życia wszystkie niemowlęta powinny otrzymywać produkty bogate w żelazo. Dzieci z grup ryzyka (m.in. wcześniaki i maluszki z niską masą urodzeniową) wymagają suplementacji preparatami żelaza w dawkach dostosowanych do wieku i masy ciała².

Wśród świeżych owoców najwięcej żelaza zawierają porzeczki czarne (1,2 mg/100 g) i awokado (1 mg/100 g). Znacznie bogatsze w żelazo są suszone morele – zawierają aż 3,6 mg żelaza w 100 g produktu, co czyni je bardzo dobrym źródłem tego składnika w diecie³.

Jeśli dziecko otrzymuje wyłącznie żelazo ze źródeł naturalnych, zbyt duże spożycie tego składnika jest mało prawdopodobne. Może mieć to jednak miejsce u maluszków, które przyjmują suplementy diety z żelazem. W przypadku niemowląt w wieku 4.-12. miesięcy za bezpieczny uznaje się poziom 5 mg dziennie (wyłącznie żelazo z żywności wzbogacanej i suplementów diety, nie wliczając tego składnika z mlek początkowych i następnych), a dla dzieci 1-3 lata – poziom 10 mg/dobę ze wszystkich źródeł. Większe spożycie może nieść ze sobą niekorzystne efekty dla zdrowia¹.

Żelazo z produktów roślinnych wchłania się 2-3 razy słabiej niż z mięsa. Rośliny dostarczają wyłącznie żelazo niehemowe, które jest wrażliwe na działanie błonnika, wapnia i szczawianów ograniczających jego przyswajanie. W efekcie organizm potrafi wykorzystać z produktów roślinnych zaledwie kilka procent zawartego w nich żelaza⁴.

Warto wiedzieć, że około 60% żelaza w mięsie to również forma niehemowa. Co istotne, przyswajanie żelaza zależy od kompozycji całego posiłku. Witamina C ze świeżych warzyw i owoców oraz kwasy organiczne z produktów fermentowanych i pieczywa na zakwasie mogą znacząco poprawić wchłanianie żelaza roślinnego⁴.

Nie tylko można, ale nawet warto łączyć żelazo z witaminą C w ramach jednego posiłku. Witamina C zwiększa przyswajanie żelaza niehemowego (pochodzenia roślinnego), zmieniając je w formę łatwiejszą do wchłonięcia. Dlatego łączne spożywanie tych składników jest korzystne, szczególnie gdy Twój maluszek spożywa źródła żelaza roślinnego¹.

Poziom żelaza u dziecka ocenia się głównie na podstawie morfologii krwi oraz stężenia ferrytyny w surowicy. Morfologia pozwala wykryć niedokrwistość powstałą w wyniku niedoboru żelaza, a ferrytyna najlepiej ocenia zapasy żelaza w organizmie. Dodatkowo lekarz pediatra może zlecić oznaczenie żelaza w surowicy, wysycenia transferyny lub innych wskaźników gospodarki żelazowej².

Pediatra Wszystkie pytania

Anna Ratajczak

Pytanie jest trochę podchwytliwe, ponieważ nasze diety mocno się różnią. Zakładam jednak, że mówimy to o zdrowej zbilansowane diecie, bez fast-foodów oraz ze znacznym ograniczeniem żywności przetworzonej. W takiej sytuacji dziecko może jeść to samo co dorosły, ale potrawy nie powinny zwierać ostrych i intensywnych przypraw, a także powinny mieć jak najmniej soli.