Zobacz o co pytali inni rodzice

Do 9. tygodnia ciąży zewnętrzne narządy płciowe żeńskie i męskie są podobne. Jednak w 12. tygodniu ciąży jest już możliwe rozróżnienie płci².

Rozwój prenatalny jest złożonym procesem, w czasie którego z komórki jajowej o przybliżonej masie 0,0015 mg i główki plemnika o jeszcze mniejszej masie w ciągu 280 dni powstaje nowy człowiek o przeciętnej masie 3,5 kg². Pierwsze 12 tygodni ciąży to okres organogenezy. W tym czasie tworzą się najważniejsze organy dziecka, takie jak mózg, serce, nerki, wątroba, a także mięśnie i kości³. Newralgiczny moment dla ciąży przypada na pierwsze 8 tygodni. Wówczas ryzyko straty jest najwyższe. Im dłużej trwa ciąża, tym bardziej ryzyko maleje⁴.

Na początku ciąży, kiedy brzuszek jeszcze nie jest widoczny, przyszła mama może spać na brzuchu i w każdej innej pozycji. W późniejszym okresie, kiedy macica jest już duża i uciska na sąsiadujące narządy⁴, pozycja, w której będzie spała czy odpoczywała, ma większe znaczenie. Wtedy najlepiej położyć się na boku z poduszką typu wąż. Można ją podłożyć jednocześnie pod głowę, brzuch i między nogi³.

Istnieją dwa rodzaje badania USG:

• sondą dopochwową,
• przez powłoki brzuszne³.

USG sondą dopochwową wykonuje się zazwyczaj na pierwszych wizytach w pierwszym trymestrze³. Od około 10.–11. tygodnia ciąży można wykonać badanie USG przez powłoki brzuszne. Pierwsze badanie prenatalne przeprowadza się tą metodą, chyba że warunki są trudne – wtedy lekarz może poprosić o badanie dopochwowe⁴.

Badanie USG w 12. tygodniu ciąży to badanie prenatalne, w którym:

• ocenia się długość płodu i akcję serca,
• wykonuje się pomiar przezierności karkowej (NT),
• sprawdza się przepływ przez przewód żylny (DV),
• ocenia się kość nosową płodu,
• sprawdza się budowę płodu pod kątem dużych nieprawidłowości.

W 12. tygodniu ciąży można również wstępnie określić płeć płodu w zależności od kąta nachylenia wyrostka płciowego oraz obliczyć ryzyko wystąpienia wad chromosomowych.

W trakcie USG można zapytać lekarza, jak duże jest dziecko, czy ma prawidłowo wykształcone kończyny, a także jak szybko bije jego serce. Można zadać też pytanie o płeć, jednak obiektywne odróżnienie narządów płciowych jest możliwe dopiero ok. 16. tygodnia ciąży⁴.

Ciąża to czas, który warto wykorzystać na jak najlepsze przygotowanie się do porodu. Regularna aktywność fizyczna podczas ciąży przynosi wiele korzyści zarówno dla zdrowia mamy, jak i rozwoju dziecka – wspiera prawidłową pracę układu krążenia, poprawia samopoczucie, pomaga kontrolować przyrost masy ciała, przygotowuje organizm do porodu oraz wzmacnia odporność dzięki lepszemu dotlenieniu organizmu. Ćwiczenia można rozpocząć w każdym momencie, najlepiej jeszcze przed ciążą. Kobietom spodziewającym się dziecka zaleca się umiarkowany wysiłek fizyczny, rozłożony w czasie, dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości. Warto pamiętać, że wszystkie formy aktywności powinny być bezpieczne i dostosowane do etapu ciąży, np. nie zaleca się uprawiania sportów ekstremalnych². Dobrymi formami aktywności dla przyszłych mam są nordic walking czy pływanie na basenie. Niezwykle ważne jest też wprowadzenie do codziennego grafiku treningu mięśni dna miednicy³.

Odpowiednia dieta kobiety ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju płodu. W 6. tygodniu ciąży szczególnie ważne są składniki odżywcze wspierające rozwój układu nerwowego dziecka, takie jak kwas foliowy, który zapobiega wadom cewy nerwowej czy DHA wspierające rozwój mózgu i wzroku⁴. Przyszła mama powinna wyeliminować z diety surowe lub niedogotowane mięso, ryby i jaja oraz niepasteryzowane produkty mleczne i soki. Zalecane są regularne posiłki (co około 3 godziny) komponowane zgodnie z Talerzem Zdrowego Żywienia. Warzywa i owoce powinny zajmować zawsze połowę talerza – ważne, by przed spożyciem dokładnie je umyć⁵. Zalecane są produkty bogate w składniki odżywcze, a jadłospis powinien być dostosowany do potrzeb kobiety. Przed wprowadzeniem zmian w diecie warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę lub dietetykiem specjalizującym się w żywieniu w okresie ciąży.

Mimo że nudności są uważane za typowe dla ciąży, nie są „obowiązkowe”, aby ciąża dobrze się rozwijała. Pojawiają się zwykle około 5.-6. tygodnia ciąży, osiągają swoje apogeum w 8.-9. tygodniu i w większości przypadków mijają do końca I trymestru³. Jeśli jednak dolegliwość jest dla kobiety bardzo uciążliwa, warto skonsultować się z lekarzem.

To naturalne, że możesz mieć obawy o rozwijające się dziecko i zastanawiać się, czy seks w ciąży jest bezpieczny. Odpowiedź brzmi: jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań, możecie cieszyć się bliskością przez całą ciążę. Nie trzeba obawiać się, że zrobisz krzywdę dziecku².

Warto wiedzieć, że wiele przyszłych mam traci ochotę na współżycie w I trymestrze ciąży – to całkowicie normalne. Sytuacja często zmienia się w drugim trymestrze, kiedy mijają typowe dolegliwości pierwszych miesięcy².

Wybierając się na pierwszą wizytę do lekarza, staraj się być sobą i nie obawiaj się rozmowy ze specjalistą. Dobrym pomysłem jest zapisanie sobie w telefonie lub na kartce pytań – to pomoże nie zapomnieć o niczym ważnym².

Warto również zanotować datę ostatniej miesiączki – lekarz na pewno o nią zapyta². Na wizytę najlepiej założyć wygodne ubrania, aby czuć się komfortowo w trakcie badania – dobrym rozwiązaniem mogą być sukienka czy spódnica². Obecnie właściwie w każdym gabinecie są jednak dostępne jednorazowe kapcie i spódniczki, z których można skorzystać, jeśli będą potrzebne³.

Podczas pierwszej wizyty prawdopodobnie zostanie wykonane USG dopochwowe – warto przed takim badaniem opróżnić pęcherz moczowy³.