Zobacz o co pytali inni rodzice

Można próbować różnych ćwiczeń, ale warto pamiętać, aby były dostosowane do możliwości dziecka. 5-miesięczne niemowlę nie musi jeszcze samodzielnie podciągać się do pozycji siedzącej, powinno jednak podtrzymywane za dłonie próbować to robić, jednocześnie utrzymując główkę w osi ciała (nie powinna ona wisieć do tyłu). Czy sprawdzała Pani, jak dziecko unosi główkę w pozycji na brzuszku, położone na podłodze lub na kolanach? – powinno trzymać ją wysoko, próbując wyciągnąć do przodu rączki, aby uchwycić zabawkę leżącą przed nią. Jeśli tego nie robi, albo robi mało skutecznie, to zachęcam do kontaktu z fizjoterapeutą. Można umawiać się na konsultacje prywatne, lub korzystać z pomocy NFZ, w takim przypadku jest potrzebne skierowanie od pediatry.

Nie ma powodów do niepokoju, to normalne, że dziecko w jego wieku nie ma jeszcze ząbków. Niektórzy stomatolodzy uważają, że im później, tym lepiej, dziecko jest mniej narażone na próchnicę. Jeśli ma Pani wątpliwości zachęcam do skonsultowania się ze stomatologiem dziecięcym, może wystarczy rozmowa telefoniczna a ew. spotkanie osobiste razem z dzieckiem.

Brzuch przyszłej mamy rośnie w szybkim tempie, a skóra na nim się rozciąga. Warto smarować ją olejkiem ze słodkich migdałów, dzięki czemu może mniej swędzieć . Dobrze jest też pilnować, by wypijać co najmniej 2,5 litra płynów³.

Dla wielu kobiet jest to także bardzo przyjemny etap – wraca im energia, samopoczucie się poprawia, a ruchy dziecka stają się coraz bardziej wyraźne. Rosnący brzuch to znak, że maluszek intensywnie się rozwija i każdego dnia staje się coraz silniejszy. W 21. tygodniu ciąży mogą też jednak się pojawić bóle brzucha czy pleców. Skóra powiększającego się wciąż brzucha może zacząć swędzieć, bywa też, że rysują się na niej rozstępy. W drugim trymestrze wiele przyszłych mam odczuwa wilczy apetyt. Kobieta może też zauważać dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak wzdęcia i gazy³. Na szczęście są to objawy fizjologiczne, którymi nie należy się przejmować – to zupełnie naturalne symptomy w 21. tygodniu ciąży. 

To naturalne, że na tym etapie przyszła mama czuje się coraz ciężej. Ciało kobiety w czasie ciąży wciąż się zmienia. Brzuch mocno się zaokrągla i mogą się pojawiać nowe dolegliwości ciążowe. Macica reaguje na ruchy płodu skurczami, co wywołuje czasem bóle brzucha. W 21. tygodniu ciąży u przyszłej mamy mogą też zacząć się pojawiać żylaki i hemoroidy. Ponadto zmiany w sylwetce powodują nierzadko ból pleców³. Wszystko to może przytłaczać kobietę i sprawiać, że czuje się ona ociężała. Warto w tym okresie dać sobie czas na odpoczynek i prosić o pomoc najbliższych – ich wsparcie może się okazać nieocenione. 

Ze względu na zespół żyły głównej dolnej, który powoduje, że w trakcie leżenia na plecach kobiecie ciężarnej może zrobić się słabo, narodziły się legendy, jakoby pod żadnym pozorem nie wolno było spać w ciąży na plecach. Nie jest to jednak prawda. Przyszła mam może spać na plecach, jeśli jest jej tak wygodnie. Czasami jest to po prostu niemożliwe, ponieważ ucisk na żyłę główną dolną może powodować dokuczające objawy ogólne⁴.

Maluszek w brzuchu mamy cały czas rośnie. W 21. tygodniu ciąży dziecko potrafi już połykać. Jego układ pokarmowy już pracuje, a moczowy – filtruje płyny i maleństwo robi… siusiu. Chrząstki w jego ciele zamieniają się w kości, a neurony tworzą połączenia między mięśniami a mózgiem, co wpływa na jakość ruchów dziecka. Od tej pory przyszła mama będzie je odczuwać jako bardziej skoordynowane, a nie przypadkowe³.

Ból pleców i miednicy w 22. tygodniu ciąży jest bardzo częstą dolegliwością i zwykle wynika z naturalnych zmian zachodzących w organizmie przyszłej mamy. W drugim trymestrze macica intensywnie rośnie, a powiększający się brzuch powoduje stopniową zmianę sylwetki i położenia narządów wewnętrznych, co wpływa na sposób, w jaki ciało utrzymuje równowagę. W efekcie zwiększa się też obciążenie kręgosłupa. Najczęściej ból pojawia się w odcinku krzyżowo-lędźwiowym, czyli w dolnej części pleców. Dodatkowe obciążenie oraz zmiana postawy mogą także powodować dyskomfort w obrębie miednicy. Aby sobie z tym poradzić, warto unikać długiego stania, dbać o prawidłową postawę, odpoczynek oraz umiarkowaną aktywność fizyczną¹.

Jeśli w 22. tygodniu ciąży brzuch okresowo staje się twardy, najczęściej jest to związane z naturalnym napięciem mięśnia macicy i nie musi oznaczać niczego niepokojącego. W drugim trymestrze macica bardzo intensywnie rośnie. Jest silnym mięśniem, dlatego podczas szybkiego rozciągania może dochodzić do jej fizjologicznego napięcia, które przyszła mama odczuwa właśnie jako twardnienie brzucha. To naturalna reakcja organizmu na zachodzące zmiany. W tym okresie coraz wyraźniej odczuwalne są także ruchy dziecka. Choć kopnięcia nie są skurczami macicy, mogą wywoływać jej przejściowe napięcie, przez co brzuch na krótko staje się twardszy. Jeśli jednak twardnieniu brzucha towarzyszy silny ból, regularne skurcze, krwawienie lub inne niepokojące objawy, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub położną¹.

W czasie ciąży dochodzi do wielu zmian w organizmie kobiety, także w jej układzie moczowym. Jedną z nich jest zwiększone ukrwienie nerek, które sprawia, że produkują one więcej moczu. W efekcie przyszła mama częściej odczuwa potrzebę korzystania z toalety. Dodatkowo wraz z rozwojem ciąży powiększająca się macica coraz mocniej uciska pęcherz moczowy. Z tego powodu parcie na pęcherz może być odczuwalne nawet wtedy, gdy nie jest on jeszcze pełny. Jeśli częstemu oddawaniu moczu towarzyszy pieczenie, ból lub gorączka, warto skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy zakażenia układu moczowego, które wymaga leczenia³.