Jakie są rodzaje znieczulenia podczas porodu i kiedy mogę z nich skorzystać?

Ewa SzusterPodczas porodu jak najbardziej można skorzystać ze znieczulenia. Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZZO) podawane jest przez anestezjologa przez specjalny cewnik w okolicy lędźwiowej, co pozwala na kontrolowane i ciągłe podawanie leków przeciwbólowych. Może być podawane kiedy rozpocznie się poród i stwierdzony jest jego postęp. Podczas porodu można także stosować leki przeciwbólowe podawane doustnie/dożylnie/domięśniowo. Na salach porodowych powszechne jest także użycie podtlenku azotu czyli tzw. gazu rozweselającego. Istnieją także niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu jak odpowiednie pozycje porodowe, ciepłe okłady, masaż, techniki oddechowe, immersja wodna.

Czy po 30 r.ż ciąży obowiązują jakieś dodatkowe badania?

Ewa SzusterNie istnieją jednoznaczne wytyczne zalecające dodatkową diagnostykę po 30. roku życia, jednak w razie potrzeby możliwe jest rozszerzenie badań o testy wolnego płodowego DNA, które pozwalają na nieinwazyjną ocenę ryzyka wybranych nieprawidłowości genetycznych u płodu.

Jaki pakiet badań wykonać przed staraniem się o dziecko? Ja i partner.

Ewa SzusterPrzed rozpoczęciem starań o ciążę należy skonsultować się ze specjalistami, jeśli chorują Państwo na jakieś choroby przewlekłe. Należy wykonać USG piersi, cytologię, przegląd stomatologiczny oraz rutynowe badania krwi. Korzystne jest oznaczenie grupy krwi, przeciwciał w przeciwko różyczce, CMV, toksoplazmozie, TSH, HCV, HIV i HBs. Należy także pamiętać o suplementacji kwasu foliowego 3 miesiące przed staraniem o ciążę.

Jaka przerwa między 1, a 2 ciążą jest najlepsza dla organizmu?

Ewa SzusterWHO sugeruje odstęp ok 12-18 miesięcy. Wszystko zależy także od tego czy poprzedni poród odbywał się drogami natury czy przez cesarskie cięcie (wtedy sugerowany odstęp jest dłuższy). Przed planowaniem ciąży należy udać się na konsultację z ginekologiem, jeśli wszystko będzie w porządku – da tzw. „zielone światło” na planowanie ciąży.

Jakie badania wykonać przed rozpoczęciem starań o ciążę?

Ewa SzusterPrzed rozpoczęciem starań o ciążę należy skonsultować się ze specjalistami, jeśli choruje Pani na choroby przewlekłe. Należy wykonać USG piersi, cytologię, przegląd stomatologiczny oraz rutynowe badania krwi. Korzystne jest oznaczenie grupy krwi, przeciwciał w przeciwko różyczce, CMV, toksoplazmozie, TSH, HCV, HIV i HBs. Należy także pamiętać o suplementacji kwasu foliowego 3 miesiące przed staraniem o ciążę.

Czy antykoncepcja w postaci tabletek jest bezpieczna po pierwszej ciąży?

Ewa SzusterPrzy regularnej kontroli, antykoncepcja hormonalna jest bezpieczna. W zależności od tego, czy karmi Pani piersią czy nie, można dobrać odpowiedni preparat.

Czy są jakieś badania, które obrazują potencjalne choroby genetyczne przed ciążą?

Ewa SzusterPrzed planowaną ciążą możliwe jest wykonanie badań krwi u przyszłych rodziców w kierunku nosicielstwa chorób genetycznych. Istnieją również testy, które pozwalają wykryć mutacje genetyczne zwiększające ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.

Czy można brać antydepresanty w ciąży? Czy to zaszkodzi dziecku?

Ewa SzusterW przypadku zaburzeń depresyjnych bardzo często farmakoterapia jest konieczna, także w ciąży. W porozumieniu z psychiatrą i ginekologiem można dobrać leczenie, które będzie jak najmniej ryzykowane dla ciąży.

Jak długo trwa krwawienie w połogu?

Ewa SzusterKrwawienie w połogu trwa ok 4-6 tygodni. W pierwszych dniach jest bardziej obfite, może przypominać krwawienie miesiączkowe, następnie zmienia kolor na brunatny, a później żółtawo-biały. Proces gojenia macicy jest bardzo indywidualny, natomiast po 6 tygodniach krwawienie powinno ustąpić.

Ile "powinien" trwać cykl? Kiedy jest za długi i warto go regulować?

Ewa SzusterPrawidłowy cykl miesiączkowy powinien trwać ok 21-35 dni. W przypadku odstępstw od tej normy, należy udać się na konsultację ginekologiczną. Odstępstwa od normy nie zawsze wymagają regulacji, natomiast zawsze powinny być poddane diagnostyce.

Jaka jest prawidłowa pielęgnacja rany po cesarskim cięciu?

Ewa Szuster- Prysznic zamiast kąpieli w wannie, ranę można przemywać wodą z mydłem.- Osuszanie rany po prysznicu jednorazowym ręcznikiem.- Bielizna połogowa powinna być bawełniana i przewiewna. Należy unikać uciskania rany bielizną/ spodniami.- Zmiana przemoczonego opatrunku.- Ranę można pielęgnować środkami przeznaczonymi w aptece, np. z jonami srebra.

Czy infekcja intymna w ciąży może być niebezpieczna dla dziecka?

Ewa SzusterInfekcje intymne są bardzo częstą przypadłością ciężarnych kobiet. Nie mogą natomiast być bagatelizowane. Nieleczona infekcja intymna może być niebezpieczna dla dziecka, dlatego przy wystąpieniu objawów należy zgłosić się do lekarza prowadzącego.

Jak często kontrole u ginekologa, kiedy "nic się nie dzieje"?

Ewa SzusterW przypadku braku dolegliwości zaleca się kontrolę ginekologiczną co roku.

Witam! Staramy się z partnerem o dziecko od około pół roku. Mój cykl trwa zazwyczaj 28–30 dni. Ostatnia miesiączka zaczęła się 9 lipca, a zakończyła 12 lipca. Współżycie bez zabezpieczenia miało miejsce 20 lipca (12. dzień cyklu) – czyli dokładnie w czasie dni płodnych. Tego samego dnia, kilka godzin po stosunku, pojawiło się lekkie plamienie (jasnoczerwona krew, niezbyt obfita). Plamienie trwa do dziś (22 lipca), raczej delikatne, bez bólu, bez nieprzyjemnego zapachu. Czy takie plamienie w 12–14 dniu cyklu może być normalne (np. owulacyjne)? Czy mimo tego mogło dojść do zapłodnienia? Spodziewana miesiączka: 6 sierpnia. Kiedy najlepiej wykonać test ciążowy? Z góry bardzo dziękuję za odpowiedź!

Ewa SzusterMimo plamienia mogło dojść do zapłodnienia. Najlepiej wykonać test ciążowy w terminie spodziewanej miesiączki lub oznaczyć beta-HCG z krwi ok 10 dni od zapłodnienia.

Jak najlepiej monitorować, ile maluszek zjada? Bo łatwo się pogubić...

Aleksandra GodlewskaNa pewno warto na początku laktacji zapisywać sobie na kartce lub w aplikacji, o której maluch jadł i ile czasu ssał aktywnie. Po jakimś czasie kiedy nauczycie się siebie a dziecko złapie rytm i będą prawidłowe przyrosty masy ciała można kierować się dzieckiem i jego "zgłaszaniem się" do piersi. Przez ok 4 tygodnie noworodka "pilnujemy" z jedzeniem. Nie przekraczamy czasu 3 godzin licząc od początku kamienia.

Jakie są najważniejsze składniki diety przy kp?

Aleksandra GodlewskaNie ma diety mamy karmiącej. Je Pani wszystko, z każdej grupy żywieniowej. Można jeść sery pleśniowe-pasteryzowane, sushi- nie surowe ale w tempurze już tak czy wędzone, słodycze- w rozsądnych ilościach. Ma Pani jeść "dla dwóch" a nie "za dwóch". Warto wzbogacić dietę o dobre kwasy tłuszczowe i wapń. Warto kontrolować swoje uzębienie- lubi się psuć w trakcie laktacji.

Mam wrażenie, że dziecko "wisi" na piersi non stop - to ok?

Aleksandra GodlewskaWszystko zależy ile dziecko ma dni, tygodni oraz czy pomimo wiszenia na piersi jest pogodne, robi wystarczającą ilość siusiu i kupki oraz czy prawidłowo przyrasta. Jeśli dziecko rośnie, nie ulewa, nie płacze za dużo i ma okresy snu bez jedzenia to uznajemy to za normę. Po prostu maluch kocha mamę a pierś daje mu poczucie bezpieczeństwa.

Martwię się, że mam za mało mleka, mała ma 2 miesiące. Jak mieć pewność, że się najada?

Aleksandra GodlewskaJeżeli maluch ma prawidłowy przyrost masy ciała, jeżeli oddaje stolce, robi siusiu, ma drzemki między karmieniami i jest pogodny to wiemy że laktacja działa i mu wystarcza. Gdyby przyrosty były zbyt małe to trzeba się przyjrzeć Waszemu karmieniu.

Czy każda mama musi mieć nawał? Bo u mnie go chyba nie było

Aleksandra GodlewskaAbsolutnie nie każda mama ma nawał pokarmu. Wcale nie musi go mieć. Jeśli dziecko i piersi od razu się dogadają to nawał nie występuje. Nie jest on także wyznacznikiem dobrej/ lepszej laktacji.

Karmienie może wpływać na mój nastrój? Często chce mi się płakać. Mała ma miesiąc.

Aleksandra GodlewskaOczywiście! Połóg to burza hormonów, macierzyństwo - jego początki są bardzo emocjonujące i wymagające dla mamy. Laktacja to także hormony, stres, zmęczenie. To wszystko może wywoływać płacz, smutek, złość. Proszę pamiętać, że jest także coś takiego jak Baby Blues - depresja poporodowa. To fizjologia. Zazwyczaj mija po ok 2 tygodniach. Jeśli nie mija warto udać się do psychologa i/lub poprosić najbliższych o pomoc. Czasem wsparcie mamy w zajmowaniu się maluchem, popilnowaniu go żeby mogła się Pani zdrzemnąć wystarczy aby wszystko się unormowało.

Jaką poduszkę do karmienia kupić? Rogal? Jakiś inny kształt?

Aleksandra GodlewskaNie mam ulubionych firm poduszek do karmienia. Natomiast taka poducha - rogal ma być dla Was wsparciem. Proszę przyjrzeć się sobie, swojemu ciału i pomyśleć co bardziej się sprawdzi. Rogal na pewno daje podporę przedramionom mamy. Nie polecam poduszek/rogali zbyt wypchanych - one nie poddadzą się, nie da się ich uformować.

Co zrobić, gdy dziecko często ulewa?

Aleksandra GodlewskaZ ulewaniem jest tak, że trzeba poznać przyczynę. Czasem jest to wynik szybkiego, łapczywego jedzenia przez maluszka. Czasem to zbyt szybki wypływ mleka z piersi i dziecko połyka za dużo "ratując" się przed zalewającym gardło pokarmem. Czasem to wina skróconego wędzidełka u dziecka i tym samym złego ssania (dziecko cmoka przy piersi i połyka za dużo powietrza). Bywa też tak, że refluks noworodkowy będzie powodował duże ulewanie. Polecam zaprosić do domu CDL lub edukatora laktacji, którzy przyjrzą się waszemu karmieniu.

Synek ma 5 m. Chce przestać karmić jak będzie miał 6 m. Jak to zrobić krok po kroku?

Aleksandra GodlewskaPółroczne dziecko nadal potrzebuje mleka. Do roku będzie ono jego głównym posiłkiem, a dieta stała tylko dodatkiem. Zatem trzeba wybrać mieszankę mleka modyfikowanego. Nauczyć maluszka pić z butelki lub z bidonu i powoli rozszerzać dietę. Z doświadczenia wiem, że dziecko które jest tylko na piersi może nie chcieć się zakumplować z butelką - wtedy można spróbować kubeczka, bidonu, łyżeczki.

Jak poznać, że odciągnięty pokarm jest np. popsuty? Jak go przechowywać, jak mrozić?

Aleksandra GodlewskaPokarm bezpośrednio odciągnięty z piersi nie może być zepsuty. Po ściągnięciu porcji laktatorem, jeśli planuje Pani podać mleko dziecku do 2 godzin to nie musi Pani chować pokarmu do lodówki- nie stawiamy butelki w pełnym słońcu. Jeśli chce Pani podać to mleko za więcej niż 2 godziny wystarczy włożyć je do lodówki i podgrzać przed użyciem. Albo wyjmując mleko odpowiednio wcześniej z lodówki albo w podgrzewaczu lub w tzw. "kąpieli wodnej". Mleko, które planuje Pani podać za jakiś czas (dłuższy) należy zamrozić w woreczku służącym do tego- opisać datę ściągnięcia, wielkość porcji). Takie mleczko nadaje się do użycia przez 6 miesięcy od zamrożenia.

Czy mogę od początku karmić butelką (odciągnięty pokarm ) i piersią na zmianę?

Aleksandra GodlewskaOczywiście może Pani łączyć karmienie piersią z podawaniem butelki. Natomiast proszę pamiętać, że na początku może to nie być łatwe. Pokarmu może nie być za dużo, laktator plus ssanie dziecka może napędzić niepotrzebny nawał pokarmu, dziecko które uczy się dopiero ssania piersi może się rozleniwić przez butelkę i nie chcieć już tak chętnie piersi. Porcje w butelce i przepływ pokarmu mogą być nieodpowiednie dla noworodka - za dużo i za szybko - pojawią się kłopoty brzuszkowe, ulewanie... Sugeruję by przez 4 tygodnie nauczyć siebie, piersi i maluszka karmienia piersią i kiedy laktacja się ustabilizuje - zacząć wprowadzać butelkę.

Czy biegunka w ciąży jest niebezpieczna?

Biegunka w ciąży to dość częsty problem. Na szczęście zwykle nie wiąże się z poważnymi konsekwencjami ani dla kobiety, ani dla dziecka. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy przyszła mama straci za dużo płynów lub przyczyną dolegliwości jest infekcja. Jeśli wystąpi gorączka, silny ból, biegunka będzie trwać dłużej niż dwa dni lub w stolcu pojawi się krew, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Czy biegunka w ciąży jest objawem listeriozy?

Może się zdarzyć, że przyczyną dolegliwości jest zakażenie bakterią Listeria monocytogenes, jednak ma to miejsce raczej rzadko. Zazwyczaj pojawiają się wtedy dodatkowo objawy przypominające grypę, takie jak gorączka i bóle mięśni. Jeśli przyszła mama podejrzewa u siebie listeriozę, najlepszą decyzją będzie skonsultowanie się z lekarzem.

W którym tygodniu ciąży zaczyna się biegunka?

Problemy z wypróżnieniami mogą niestety pojawić się w każdej chwili. W I trymestrze często to hormony powodują biegunkę w ciąży. Z kolei w ostatnich tygodniach przed porodem przyczyną może mała ilość miejsca w brzuchu lub działanie hormonów wywołujących skurcze porodowe, które mogą pobudzać także funkcję jelit.

Co pomaga na biegunkę w ciąży?

W przypadku biegunki zawsze niezwykle ważne jest, aby dużo pić. Pomocna może być także lekkostrawna dieta, uwzględniająca m.in. starte jabłko lub mus bananowy, sucharki i owsiankę. Potrzebne jest także dużo cierpliwości, odpoczynek i spokój. Jeśli biegunka utrzymuje się dłużej niż 48 godzin lub pojawiają się objawy takie jak wymioty, gorączka lub krew w stolcu, należy udać się do lekarza.

Czy biegunka może być oznaką porodu?

Krótko przed porodem organizm kobiety wydziela sporą ilość prostaglandyn. Te hormony nie tylko wywołują skurcze porodowe, ale mogą także pobudzać jelita do pracy i w związku z tym powodować biegunkę. Jeśli pod koniec ciąży nagle pojawi się biegunka, szczególnie z towarzyszeniem bólu pleców i podbrzusza, może to być oznaka, że poród wkrótce się rozpocznie. Nie jest to jednak regułą.

Jak przeć w czasie porodu?

Najlepiej pozwolić, aby parcie przebiegało spontanicznie, zgodnie z sygnałami wysyłanymi przez organizm. Coraz więcej badań pokazuje, że taki sposób jest bezpieczniejszy i często bardziej skuteczny niż parcie kierowane przez personel. Przyszła mama nie musi nabierać dużego haustu powietrza ani długo wstrzymywać oddechu. Zamiast tego może oddychać swobodnie między skurczami i pozwolić ciału działać zgodnie z naturalnym odruchem. Pomocne bywa również wydawanie dźwięków oraz zmienianie pozycji – chodzenie, kołysanie się czy kucanie. Siła i długość parcia zwykle dostosowują się wtedy do przebiegu skurczów, co sprzyja lepszemu dotlenieniu mamy i dziecka1.

Czy do porodu można mieć pomalowane paznokcie?

To zależy. Paznokcie u stóp mogą być pomalowane w dowolny sposób. W przypadku paznokci u rąk najlepiej zrezygnować jednak z kolorowego lakieru, ponieważ może on utrudniać działanie pulsoksymetru. To niewielkie urządzenie, które mierzy tętno i poziom natlenienia krwi. Bywa używany podczas porodu, zwłaszcza przy cięciu cesarskim lub znieczuleniu zewnątrzoponowym. Personel zakłada wtedy pulsoksymetr na palec kobiety, by dokonywać niezbędnych pomiarów. Bezbarwny lakier, odżywka lub przezroczysta hybryda zazwyczaj nie stanowią problemu. Dlatego najbezpieczniej przyjechać do porodu z niepomalowanymi paznokciami u rąk albo pokrytymi jedynie bezbarwnym lakierem2.

Po czym poznać, że poród już blisko?

Na około dwa tygodnie przed porodem organizm przyszłej mamy może zacząć wysyłać sygnały świadczące o tym, że przygotowuje się do narodzin dziecka. Nie oznaczają one bezpośrednio rozpoczęcia porodu, ale mimo to warto je obserwować. Do najczęstszych objawów należą skurcze Braxtona-Hicksa, obniżenie się brzucha, dzięki któremu łatwiej się oddycha, odejście czopa śluzowego, biegunka, zmiany nastroju – takie jak rozdrażnienie lub nagły przypływ energii – oraz uczucie niepokoju. Objawy mogą pojawić się kilka, a nawet kilkanaście dni przed rozpoczęciem porodu3.

Kiedy jest ostatnia wizyta przed porodem u ginekologa?

Termin ostatniej wizyty u ginekologa zależy od planowanego sposobu zakończenia ciąży. Jeśli ma być to cięcie cesarskie, najczęściej taka konsultacja ma miejsce między 37. a 38. tygodniem ciąży – wtedy przyszła mama otrzymuje również skierowanie do szpitala. W przypadku porodu drogami natury ostatnia planowa wizyta przypada zwykle w okolicach 40. tygodnia ciąży. Lekarz ocenia wtedy szyjkę macicy, stan maluszka w badaniu USG i KTG oraz pyta o jego ruchy. Jeśli poród nie rozpocznie się samoistnie, nie ma powodów do niepokoju – specjalista zaplanuje dalsze kontrole i ustali najlepszy moment zakończenia ciąży, kierując się bezpieczeństwem mamy i dziecka4.

Czy lewatywa przed porodem jest konieczna?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz polskie standardy opieki okołoporodowej nie zalecają rutynowego wykonywania lewatywy przed porodem. Nie przyspiesza ona akcji porodowej ani nie wpływa na bezpieczeństwo kobiety ani maluszka. Wiele przyszłych mam obawia się mimowolnego wypróżnienia podczas parcia, jednak jest to całkowicie naturalne i personel medyczny spotyka się z taką sytuacją na co dzień. Co więcej, organizm często sam przygotowuje się do porodu – na kilka godzin przed jego rozpoczęciem mogą pojawić się luźniejsze stolce lub częstsze wypróżnienia. Jeśli jednak wykonanie lewatywy sprawi, że rodząca będzie czuła się spokojniej i bardziej komfortowo, może o nią poprosić5.

Czy lewatywa przyśpiesza poród?

Badania pokazują, że lewatywa nie przyspiesza porodu ani nie wpływa na jego przebieg. Choć przez wiele lat była rutynowo wykonywana na oddziałach położniczych, obecnie wiadomo, że nie skraca akcji porodowej, nie zmniejsza ryzyka infekcji u mamy i dziecka ani nie poprawia bezpieczeństwa porodu6. Z tego powodu zarówno polskie standardy opieki okołoporodowej, jak i zalecenia ekspertów wskazują, że lewatywę wykonuje się wyłącznie na wyraźne życzenie rodzącej7. Najważniejsze jest, aby decyzja była zgodna z potrzebami i preferencjami przyszłej mamy5.

Czy brzuch przed porodem musi opaść?

Przed porodem główka dziecka zaczyna wstawiać się do kanału rodnego. Przyszła mama często zauważa wtedy, że inaczej odczuwa ruchy maluszka, brzuch znajduje się niżej niż jeszcze kilka dni wcześniej, a oddychanie robi się swobodniejsze. Położne i lekarze obserwują, że u kobiet rodzących po raz pierwszy taka zmiana pojawia się zwykle na 2-4 tygodnie przed porodem, ponieważ mięśnie stają się bardziej napięte. Przy kolejnych ciążach brzuch często w ogóle nie opada w końcówce ciąży – dzieje się to dopiero w trakcie rozpoczętej akcji porodowej. Warto podkreślić, że nie u każdej kobiety takie opadanie będzie wyraźnie widoczne, co jest zupełnie normalne3.

Co wyróżnia żywność z certyfikatem rolnictwa ekologicznego?

Żywność ekologiczna powstaje zgodnie z wymaganiami rolnictwa ekologicznego. W gospodarstwach, w których uprawia się organiczne warzywa, owoce czy zboża nie stosuje się sztucznych nawozów mineralnych, pestycydów ani regulatorów wzrostu. Aby dbać o glebę wykorzystywane są z kolei płodozmian, poplony, nawozy organiczne i naturalne. Jeśli to możliwe, chwasty usuwa się mechanicznie. W hodowli zwierząt nie stosuje się m.in. stymulatorów wzrostu ani antybiotyków1.

Czy żywność ekologiczna jest bezpieczniejsza dla niemowląt?

Wszystkie produkty dla najmłodszych powinny być bezpieczne i spełniać rygorystyczne wymagania żywności dla niemowląt i małych dzieci. Dotyczy to zarówno propozycji opartych na surowcach z gospodarstw tradycyjnych (tzw. konwencjonalnych), jak i pozyskiwanych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Główna różnica między ekologiczną żywnością dla dzieci a pozostałymi produktami stworzonymi specjalnie z myślą o najmłodszych nie dotyczy ich bezpieczeństwa czy jakości - związana jest ze sposobem pozyskiwania surowców, które w przypadku produktów ekologicznych, np. Gerber Organic, pochodzą z certyfikowanych ekologicznych gospodarstw.

Od kiedy można podawać dziecku ekologiczną żywność dla niemowląt?

Ekologiczna żywność dla niemowląt może być stosowana od początku rozszerzania diety, czyli nie wcześniej niż po 4. miesiącu życia dziecka. Wybierając konkretny produkt, warto sprawdzić na etykiecie rekomendowany wiek podawania widoczny, np. w formie ikonki na przodzie opakowania.

Zobacz o co pytali inni rodzice

Q: Ile po porodzie wybrać się na konsultację do fizjoterapeuty uro?

Agata MłynarskaNajlepiej udać się na pierwszą wizytę u fizjoterapeutki uroginekologicznej około 6–8 tygodni po porodzie, niezależnie od tego, czy poród odbył się siłami natury, czy przez cesarskie cięcie. To czas, kiedy organizm kończy pierwszy etap gojenia: macica wraca do rozmiaru sprzed ciąży, rany (krocze, blizna po CC) się zasklepiają, a poziom hormonów zaczyna się stabilizować. W tym okresie ginekolog zwykle wykonuje kontrolne badanie poporodowe – warto po nim zapisać się do fizjoterapeuty. Jeśli występują niepokojące objawy typu ból krocza, blizny, spojenia łonowego, kości ogonowej, występuje wysiłkowe nietrzymanie moczu/stolca/gazów lub uczucie opadania w pochwie to warto wybrać się na wizytę wcześniej ok. 2 tygodnia.

Q: Czy są ćwiczenia, których nie mogę wykonywać w 6. miesiącu ciąży? Ciąża przebiega ok.

Agata MłynarskaW 6 miesiącu ciąży należy unikać aktywności które łączą się z potencjalnym ryzykiem upadku lub urazu typu sporty walki, snowboard czy jazda konna. Niewskazane są ćwiczenia wymagające przedłużającego się leżenia na plecach, brzuszki, intensywne treningi podnoszące znacząco tętno typu HIIT, skakanie na skakance, bardzo intensywne biegi, podnoszenie ciężarów i ćwiczenia w wysokiej temperaturze typu hot yoga.

Q: Istnieją techniki ułatwiające poród? Jeśli tak to jakie?

Agata MłynarskaNiestety fizjoterapia uroginekologiczna nie jest objęta dedykowaną refundacją NFZ w Polsce.Przygotowanie do planowanego porodu przez cesarskie cięcie (CC) jest równie ważne jak przy porodzie naturalnym – choć specyfika ćwiczeń się różni. Celem jest wzmocnienie mięśni brzucha, dna miednicy, poprawa krążenia i oddechu, a także przygotowanie do szybszej rekonwalescencji po operacji. Do tych ćwiczeń zaliczają się ćwiczenia oddechowe, mięśni dna miednicy, delikatnie wzmacniające mięśnie brzucha – głównie mięsień poprzeczny, poprawiające krążenie i rozluźniające mięśnie przykręgosłupowe i miednicę. Jeśli chodzi o przykłady darmowych ćwiczeń to warto też zaobserwować profile tematyczne na Instagramie np. położnej Izabeli Dębińskiej, Aktywnej Ciąży z Agatą lub Fizjolady.

Q: Kiedy można rozpocząć fizjoterapię po cięciu cesarskim?

Agata MłynarskaFizjoterapię po cesarskim cięciu można rozpocząć bardzo wcześnie – już w pierwszych dobach po operacji, ale zakres działań zależy od etapu gojenia i indywidualnego stanu kobiety. Nawet jeśli rana jeszcze się goi można w terapii skupić się na oddychaniu, poprawie funkcji brzucha, kręgosłupa i mięśni miednicy. Stopniowo w trakcie gojenia się rany wprowadza się mobilizację blizny.

Q: O jakie przyzwyczajenia w trakcie ciąży i po niej warto zadbać dla zdrowia uroginekologicznego?

Agata MłynarskaBy zadbać o zdrowie uroginekologiczne w czasie ciąży i po niej należy nauczyć się oddychać przeponą torem dolnożebrowym, bo odciąża to dno miednicy i wspomaga pracę mięśni głębokich brzucha przez co wspiera kręgosłup lędźwiowy. Nie należy wstrzymywać parcia na mocz, stolec ani gaz. Należy unikać parcia przy wypróżnianiu i korzystać z podnóżka pod stopy w czasie korzystania z toalety. Zamiast siedzieć na kości ogonowej staramy się siedzieć na guzach kulszowych. Należy nauczyć się aktywizować mięśnie dna miednicy – świadomie i z umiarem. Najlepiej zrobić to w czasie wizyty u fizjoterapeuty. Warto unikać dźwigania i nagłych ruchów. Wskazane jest też by regularnie spacerować, wykonywać ćwiczenia rozciągające stawy biodrowe i kręgosłup. Po porodzie ważne jest by nauczyć się wstawać przez bok z pozycji leżącej. W wypadku porodu przez cesarskie cięcie ważne jest nauczyć się mobilizować bliznę. Nie wstrzymywać oddania moczu, ale też nie sikać na zapas ani też na siłę nie „dosikiwać". Przez pierwsze miesiące po porodzie unikamy wykonywania planków, skakania i brzuszków. Nawet jeśli nie występują żadne niepokojące objawy po porodzie warto wybrać się na wizytę do fizjoterapeuty po połogu.

Q: Jak sprawdzić czy mam rozejście mięśnia prostego brzucha?

Agata MłynarskaBy sprawdzić samodzielnie obecność rozejścia kresy białej należy położyć się na plecach na twardym podłożu (np. macie), ugiąć nogi w kolanach, stopy oprzeć o podłoże. Głowa i ramiona rozluźnione. Umieścić palce (najczęściej 2–3 palce) pionowo na środku brzucha — tuż nad pępkiem. Unieść lekko głowę i barki – tylko tyle, by poczuć napięcie mięśni brzucha. Delikatnie wciśnij palce w przestrzeń między lewą a prawą stroną mięśnia prostego brzucha. Sprawdzić w trzech miejscach: nad pępkiem, na wysokości pępka i pod pępkiem. Jeśli zapadnie się tylko 1 palec oznacza to brak rozejścia. 2 palce wskazują na możliwe rozejście mięśnia prostego brzucha. 3 palce i więcej są wskazaniem do konsultacji z fizjoterapeutą uroginekologicznym.

Q: Kiedy mogę zacząć ćwiczyć po porodzenie naturalnym/cesarskim cięciu?

Agata MłynarskaPo porodzie naturalnym przez pierwszy tydzień można (i powinno się) zacząć wykonywać ćwiczenia oddechowe, mięśni dna miednicy i aktywację mięśnia poprzecznego brzucha. Następnie do 6 tygodnia wprowadzamy spacery i ćwiczenia mobilizujące stawy biodrowe i kręgosłup lędźwiowy. W tym czasie nie należy jeszcze wykonywać ćwiczeń typu plank, brzuszków, biegać ani skakać. Od 6 tygodnia przy braku przeciwwskazań lekarskich można zacząć łagodny trening ogólny typu pilates czy joga poporodowa. Po 12 tygodniach przy braku przeciwwskazań od fizjoterapeuty ginekologicznego, gdy nie ma rozejścia mięśnia prostego brzucha ani objawów zaburzeń funkcji mięśni dna miednicy można zacząć bardziej intensywne treningi. Po cesarskim cięciu powrót do aktywności fizycznej wymaga więcej ostrożności niż po porodzie naturalnym, ponieważ jest to operacja brzuszna – obejmuje przecięcie skóry, mięśni i powłok brzusznych. Konieczna jest wcześniejsza wizyta u fizjoterapeuty w celu oceny blizny i nauki technik pracy z nią. Powrót do pełnej aktywności może się opóźnić o miesiąc w stosunku do porodu siłami natury.

Q: Mam uczucie ciągnięcia w kroczu - co to może oznaczać? Urodziłam dziecko 4 lata temu.

Agata MłynarskaUczucie ciągnięcia w kroczu może być spowodowane zaburzeniem funkcji mięśni dna miednicy, obniżeniem narządów miednicy mniejszej, występowaniem blizny po nacięciu/pęknięciu krocza w czasie porodu, neuralgią nerwu sromowego jak i zaburzeniem postawy ciała. W każdym z tych przypadków warto udać się na badanie USG transwaginalne, by ocenić występowanie zrostów lub obniżenia trzewi, a następnie na wizytę do fizjoterapeuty uroginekologicznego.

Q: Czy to normalne, że 3,5 miesięcy po porodzie pojawiły się bóle podbrzusza i lekkie plamienie?

Agata MłynarskaPlamienie i bóle w podbrzuszu 3,5 miesiąca po porodzie mogą mieć rożne przyczyny, zarówno fizjologiczne jak i wymagające kontroli. Może być to powrót miesiączki możliwy nawet w okresie karmienia piersią. Owulacja po porodzie również może wywołać plamienie i ból. Z przyczyn poza fizjologicznych należy wykluczyć infekcję lub zapalenie endometrium, pochwy i szyjki macicy, zaburzenia hormonalne które mogą powodować krwawienie nawet bez owulacji lub zmiany natury mechanicznej – praca blizny lub napięcie w miednicy. W każdym z tych przypadków warto udać się na konsultację do ginekologa.

Q: Czy jakieś ćwiczenia w ciąży pomogą później z mięśniami dna macicy?

Agata MłynarskaIstnieje wiele bezpiecznych ćwiczeń w ciąży, które nie tylko wzmacniają dno miednicy, ale też przygotowują je do porodu i wspierają regenerację po porodzie. Co ważne, nie chodzi tylko o klasyczne „Kegle", ale o świadome i funkcjonalne ćwiczenia, które uczą napięcia i rozluźnienia. Do tych ćwiczeń należą ćwiczenia oddechu przeponowego z nauką aktywacji dna miednicy, ćwiczenia na piłce gimnastycznej zwiększające mobilność i elastyczność miednicy i bioder uczące naturalnego ruchu w porodzie, rozciąganie i mobilizacja bioder i miednicy. Ważne jest by ćwiczenia były omówione i dobrane przez fizjoterapeutę, bo często zdarza się, że mięśnie dna miednicy są nadmiernie spięte i wtedy należy je rozluźniać, a nie wzmacniać. Nie należy też wstrzymywać moczu jako ćwiczenia mięśni dna miednicy. Warto jest w okresie ciąży przy braku przeciwwskazań od ginekologa regularnie uczęszczać na zajęcia ruchowe dla kobiet w ciąży typu pilates lub joga dla ciężarnych.