Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Article - udostępnij
X

Wpływ diety na płodność kobiety i mężczyzny. Część 2.

(0 opinie)

Co można zrobić, aby poprawić męską i kobiecą płodność oraz ułatwić zajście w ciążę? Sprawdź, jaki wpływ na płodność, zarówno kobiet jak i mężczyzn, ma prawidłowe żywienie.

dr n. farm. Joanna Pieczyńska

Katedra i Zakład Bromatologii i Dietetyki

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

piątek, 02.03.2018

 

Spis treści:

Część 2

  1. Składniki mineralne a płodność
    1. Cynk
    2. Selen
    3. Żelazo
  2. Produkty mleczne a płodność
  3. Dieta śródziemnomorska a płodność
  4. Metale ciężkie a płodność
  5. Używki – alkohol, kofeina, nikotyna, napoje typu cola a płodność
  6. Masa ciała a płodność

 

Składniki mineralne a płodność

Wśród składników mineralnych działanie antyoksydacyjne wykazuje m.in. cynk. Pierwiastek ten odgrywa ogromną rolę szczególnie w płodności męskiej. Odpowiada on za proces wytwarzania nasienia, dojrzałość i podtrzymanie żywotności plemników. Bierze też udział w organizacji chromatyny i prawdopodobnie wpływa na syntezę testosteronu. Odpowiednio wysokie stężenie cynku w plemnikach odpowiada za utrzymanie ich aktywności na niskim poziomie, co pozwala na zachowanie energii i tlenu na dotarcie do komórki jajowej. U kobiet natomiast, prawdopodobnie poprzez cytozolową dysmutazę ponadtlenkową, cynk ma wpływ na syntezę progesteronu oraz proces jajeczkowania. Zależna od niego jest także jakość płynu folikularnego i rozwój oocytów, jak również podtrzymanie funkcji ciałka żółtego w przebiegu ciąży. Dobrym źródłem cynku w naszej diecie są nasiona roślin strączkowych, pestki dyni, jaja, mięso, mleko i produkty mleczne, a także pełnoziarniste produkty zbożowe (np. pieczywo razowe, grube kasze).

Podobnie jak cynk, działanie przeciwutleniające ma również selen. Ten pierwiastek śladowy wpływa na stabilność białkowych struktur spermy, a jego niedobory powodują zaburzenia w budowie plemników i przyczyniają się do ich obniżonej ruchliwości. Według badań suplementacja diety mężczyzn o obniżonej ruchliwości plemników selenem i witaminą E przez 100 dni powodowała istotny wzrost żywotności męskich komórek rozrodczych. W nielicznych pracach naukowych z udziałem kobiet ciężarnych wykazano związek pomiędzy niskim spożyciem selenu a powikłaniami ciążowymi (niedoczynność tarczycy, rzucawka), poronieniami oraz przedwczesnym porodem. Cytowane już wcześniej badania NHS II wskazują, że na zwiększenie płodności ma wpływ regularne stosowanie suplementów żelaza przy równoczesnej wysokiej podaży tego składnika pochodzącego z produktów roślinnych.

składniki odżywcze w roślinach strączkowych

 

Produkty mleczne a płodność

Co ciekawe, te same badania sugerują również, że spożywanie odtłuszczonych produktów mlecznych zaburza gospodarkę hormonalną kobiety. Jest to skutkiem ograniczenia podaży witaminy D oraz zmiany składu hormonalnego mleka w trakcie procesów technologicznych, co wiąże się ze zmniejszeniem zawartości estrogenów i progesteronu oraz nadmiarem zaburzających owulację androgenów. Inne źródła1 podają, że wprowadzenie do jadłospisu 1 tylko porcji pełnotłustego produktu mlecznego dziennie redukuje ryzyko niepłodności owulacyjnej o 22%, a już konsumpcja 3 i więcej porcji w ciągu dnia zmniejsza to ryzyko aż o 70% w porównaniu do kobiet, które nie spożywały mleka i jego produktów.

składniki odżywcze w przetworach mlecznych

 

Dieta śródziemnomorska a płodność

Dieta śródziemnomorska wydaje się być pewnym wzorcem diety sprzyjającej płodności. Przestrzeganie jej zasad, czyli wysokie spożycie olejów roślinnych, warzyw, nasion roślin strączkowych przy jednoczesnym ograniczeniu różnego rodzaju przekąsek, zwiększało prawdopodobieństwo zajścia w ciążę o 40%2.

Metale ciężkie a płodność

Należy jednak pamiętać, że nie wszystko, co spożywamy, korzystnie wpływa na naszą płodność. Przyszli ojcowie powinni unikać narażenia na kadm, nikiel i ołów. Te metale ciężkie mają katastrofalny wpływ na płodność mężczyzn. Powodują uszkodzenie śródbłonka naczyniowego jąder i plemników, wywołują także martwicę kanalików nasiennych i zaburzają budowę plemników. Nadmierna ilość wymienionych wyżej metali ciężkich w organizmie ogranicza syntezę testosteronu i upośledza spermatogenezę. Wykazują one również działanie mutagenne i genotoksyczne.

Używki – alkohol, kofeina, nikotyna, napoje typu cola a płodność

Obydwoje przyszłych rodziców powinno zrezygnować z alkoholu. U uzależnionych mężczyzn może prowadzić on do impotencji, azoospermii (brak plemników w spermie) i atrofii (zanikania) jąder. Jest to związane z toksycznym działaniem alkoholu na komórki Leydiga w jądrach, które są odpowiedzialne za odżywienie plemników i syntezę testosteronu, a co za tym idzie wpływają na produkcję i budowę plemników. U kobiet używka ta zaburza regularność cyklu miesięcznego i wydzielanie śluzu pochwowego. Przy jego nadużywaniu może dojść do zaniku jajeczkowania oraz wzrostu ryzyka poronienia samoistnego. Z obserwacji wynika, że u kobiet uzależnionych częściej występuje wczesna menopauza. Równoczesne nadużywanie alkoholu i kofeiny obniża prawdopodobieństwo zapłodnienia aż o 50%. Działanie kofeiny nie jest jednak jednoznaczne. Według części badań nie ma ona wpływu na płodność, a według innych spożywanie powyżej 5 filiżanek dziennie zwiększa ryzyko niepłodności o 45%.

Również uzależnienie od nikotyny obniża u panów ruchliwość plemników i wpływa na jakość płynu nasiennego. Co ciekawe, zaobserwowano także, że wysokie spożycie napojów typu cola wpływa na pogorszenie jakości nasienia.

Masa ciała a płodność

Jednym z bardzo istotnych czynników wpływających na płodność jest otyłość. Zaburzenia płodności u osób z nadmierną masą ciała wynikają prawdopodobnie z nieprawidłowego wydzielania hormonów przez tkankę tłuszczową. Przy nadwadze i otyłości obserwuje się:

  • obniżoną produkcję adyponektyny, mającej korzystny wpływ na wrażliwość tkanek na insulinę i owulację oraz
  • wzrost stężenia adypokin w surowicy, co upośledza zagnieżdżenie zarodka i podwyższa ryzyko poronienia.

Dochodzi wówczas do redukcji wydzielania hormonu folikulotropowego (FSH) i lutropiny (LH) oraz zmniejszenia sekrecji progesteronu przez ciałko żółte. Nadmiar tkanki tłuszczowej przyczynia się do wzrostu stężenia insuliny i estradiolu w pęcherzykach jajnikowych, co prowadzi do zaburzeń rozwoju oocytów. Redukcja masy ciała i regularna aktywność fizyczna są zazwyczaj skutecznymi metodami zmniejszającymi oporność na insulinę i poprawiającymi płodność kobiet. Jak wskazują badania już 60 minut umiarkowanej aktywności fizycznej z ćwiczeniami siłowymi dziennie powoduje wzrost płodności. Niestety, nie ma tak prostego przełożenia u panów. U otyłych dorosłych mężczyzn wykazano nadmierną syntezę estrogenów i zaburzenia erekcji. Ich plemniki cechują się gorszą jakością i żywotnością w porównaniu do osób z prawidłową masą ciała i nadwagą.

Nie tylko nadmierna, ale także zbyt niska masa ciała u kobiet ma wpływ na ich zdolności reprodukcyjne. Obniżenie masy ciała o 15% w stosunku do prawidłowej może wpływać na zaburzenia miesiączkowania, a spadek o 30% na całkowite zatrzymanie cyklu miesiączkowego. U pań z niedożywieniem obserwuje się niestety wyższe ryzyko wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrastania płodu oraz poronienia.

Podsumowując, dieta na płodność istnieje. Odpowiednia modyfikacja nawyków żywieniowych, uwzględnianie w głównej mierze produktów roślinnych i pełnotłustych przetworów mlecznych, przy jednoczesnym ograniczeniu spożycia energii, izomerów trans kwasów tłuszczowych i cukrów prostych, ma istotne znaczenie w zapobieganiu zaburzeniom płodności.

 

Więcej informacji na temat żywienia na płodność, m.in. znaczenia białka i witamin w pierwszej części artykułu.

na płodność u mężczyzn mogą wpływać

Wybrane źródła

1. Chavarro i wsp.: A prospective study of dairy foods intake and anovulatory infertility. Hum Reprod. 2007 May;22(5):1340-7.

2. Vujkovic i wsp.: The preconception Mediterranean dietary pattern in couples undergoing in vitro fertilization/intracytoplasmic sperm injection treatment increases the chance of pregnancy. Fertil Steril. 2010 Nov;94(6):2096-101. doi: 10.1016/j.fertnstert.2009.12.079.

Czytaj dalej

Dołącz do Programu Nestlé Zdrowy Start w Przyszłość

Pozwól nam wspierać Cię naszą wiedzą i doświadczeniem na poszczególnych etapach rozwoju Twojego malucha!

  • Odbierz darmową próbkę NAN OPTIPRO Plus 2
  • Weź udział w KONKURSACH i wygrywaj!
  • TESTUJ produkty Nestlé dla niemowląt i małych dzieci
  • Otrzymuj NEWSLETTER z informacjami od ekspertów

Zarejestruj się!

Powiązane tematy
Opinie o artykule

Podziel się opinią

0 opinie

Nadal nie znalazłaś tego
Czego szukasz?

Wypróbuj naszą nową wyszukiwarkę. Zawsze znajdziesz tam coś dla siebie.