Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Article - udostępnij
X

Wpływ diety na płodność kobiety i mężczyzny. Część 1.

Co można zrobić, aby poprawić męską i kobiecą płodność oraz ułatwić zajście w ciążę? Sprawdź, jaki wpływ na płodność, zarówno kobiet jak i mężczyzn, ma prawidłowe żywienie.

dr n. farm. Joanna Pieczyńska

Katedra i Zakład Bromatologii i Dietetyki

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

piątek, 02.03.2018

 

Spis treści:

Część 1.

  1. Czym jest płodność?
  2. Białko a płodność
  3. Węglowodany a płodność
  4. Tłuszcze a płodność
  5. Witaminy a płodność
    1. Kwas foliowy
    2. Witamina B12
    3. Witaminy o działaniu antyoksydacyjnym

 

Czym jest płodność?

Pojęcie płodności odnosi się do zdolności do poczęcia istoty ludzkiej. Płodność mężczyzny uzależniona jest od prawidłowego przebiegu wytwarzania plemników, drożności dróg wyprowadzających nasienie oraz zdolności podjęcia współżycia płciowego. Płodność kobiety natomiast wiąże się ze zdolnością do poczęcia dziecka, zajścia w ciążę (rozwój zarodka w jajowodzie i zagnieżdżenie się go w macicy) oraz donoszenia płodu. Ze statystyk demograficznych wynika, iż co roku przybywa par leczonych z powodu zaburzeń płodności. Szacuje się, iż w Polsce niepłodność dotyczy ok. 15-20% par. Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) niepłodność (sterilitas) to niemożność zajścia w ciążę w ciągu dwóch lat regularnego współżycia bez stosowania antykoncepcji. Za najczęstszą przyczynę niepłodności kobiet uznaje się zaburzenia owulacji. Dane naukowe z ostatnich lat wskazują, że styl życia, w tym prawidłowe nawyki żywieniowe, mogą przyczynić się do zmniejszenia problemów z zajściem w ciążę z tego powodu aż o 80%. Należy jednak pamiętać, że problem może leżeć nie tylko po stronie kobiety, ale również mężczyzny lub obydwojga partnerów.

Na co zatem w swoim żywieniu przyszli rodzice powinni zwrócić szczególną uwagę? Czy istnieje dieta na płodność? Jak zwiększyć płodność kobiety i mężczyzny?

Białko a płodność

 Badania prowadzone przez 8 lat w Stanach Zjednoczonych w ramach programu The Nurses’ Health Study II (NHS II), w którym przebadano prawie 18 tys. kobiet, wykazały, że przewaga białek pochodzenia zwierzęcego w ich diecie powoduje wzrost ryzyka niepłodności owulacyjnej, szczególnie jeśli białko pochodzi z czerwonego mięsa lub drobiu. Samo zastąpienie 5% energii pochodzącej z białek zwierzęcych białkami roślinnymi powoduje spadek o 50% ryzyka niepłodności owulacyjnej. Dlatego warto sięgać po dania zawierające rośliny strączkowe, jak soczewica, fasola, soja lub pełnoziarniste produkty zbożowe, a ograniczyć do dwóch razy w tygodniu spożycie wędlin i czerwonego mięsa. Zalety białek pochodzenia roślinnego na tym się nie kończą. Mają one korzystny wpływ na organizm poprzez zmniejszenie insulinooporności tkanek, a także zawierają duże ilości L-argininy. Suplementacja diety tym aminokwasem powoduje liczniejszy wzrost komórek jajowych u kobiet o niskim poziomie gonadotropin. Poprawia także odpowiedź jajników i macicy na leczenie hormonem folikulotropowym oraz szybkość uzyskania ciąży u kobiet, które słabo reagują na standardową terapię gonadotropinami. Również pośrednio, przez udział w produkcji tlenku azotu, L-arginina wpływa na poprawę ukrwienia narządów rodnych, sprzyjając rozwojowi oocytów i zagnieżdżeniu zarodka. U mężczyzn natomiast zwiększa liczbę i ruchliwość plemników. Panowie w naszej kulturze żywieniowej preferują w posiłkach duże ilości mięsa. Niestety, jak wykazało badanie The Rochester Young Men’s Study, wysokie spożycie białek pochodzących z mięsa koreluje u nich z niską jakością plemników.

Węglowodany a płodność

Kolejnym składnikiem pokarmowym wpływającym na płodność kobiety i mężczyzny są węglowodany. Jak wykazały wcześniej już cytowane badania NHS II, wysokie spożycie cukrów prostych i produktów o wysokim indeksie glikemicznym zakłóca gospodarkę hormonami płciowymi poprzez zahamowanie produkcji białka wiążącego w/w hormony (zwłaszcza męskie) i może doprowadzić do zaburzeń owulacji. U mężczyzn niskie spożycie węglowodanów złożonych i błonnika wiąże się z zaburzeniami jakości plemników. Powinno się zatem ograniczyć w diecie do niezbędnego minimum ilość cukru, słodyczy, słodzonych napojów oraz produktów z oczyszczonej (białej) mąki.

uwaga na słodycze i fast foody

 

Tłuszcze a płodność

Ograniczenie spożycia mięsa oraz żywności wysokoprzetworzonej, w tym pieczywa cukierniczego i żywności typu fast food, pozwoli zredukować ilość dostarczanych z dietą tłuszczów zwierzęcych oraz izomerów trans kwasów tłuszczowych. Dieta bogata w te składniki sprzyja rozwojowi endometriozy u kobiet. Działanie odwrotne, czyli obniżające ryzyko rozwoju endometriozy, ma  długotrwałe spożywanie kwasów tłuszczowych n-3. Jest to istotna informacja, jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że endometrioza odpowiada za 30-50% przypadków niepłodności u kobiet. Również u mężczyzn wysokie spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych i izomerów trans kwasów tłuszczowych wpływa na obniżenie ilości plemników oraz oddziałuje na aktywność receptora PPAR-gamma, biorącego udział w procesach zapalnych i metabolizmie glukozy. Każdy wzrost spożycia o 2% izomerów trans lub kwasów tłuszczowych z rodziny n-6 wiąże się ze wzrostem ryzyka niepłodności o 73%. U mężczyzn z oligoasthenoteratozoospermią obserwuje się niższe stężenie kwasów tłuszczowych n-3 oraz wyższy stosunek kwasów n-6 do n-3 (14:1) w surowicy i plemnikach niż u zdrowych mężczyzn. Wyniki te sugerują istotną rolę kwasów tłuszczowych n-3 w płodności mężczyzn. Zatem dieta na płodność powinna obfitować w ryby, szczególnie te z mórz północnych jak śledź, makrela, łosoś lub pstrąg, zastępujących częściowo mięso.

składniki odżywcze w rybach

 

Witaminy a płodność
Jedną z najważniejszych witamin mających wpływ na płodność, zarówno żeńską jak i męską, jest kwas foliowy (witamina B9). Witamina ta jest szczególnie istotna w początkowym okresie ciąży, gdyż warunkuje prawidłowy rozwój układu nerwowego dziecka i zapobiega jego wadom. Jednak ma ona także olbrzymie znaczenie dla obojga rodziców już na etapie starania się o dziecko. Jak wykazały badania, suplementacja kwasem foliowym diety niepłodnych kobiet powoduje zwiększenie ilości dojrzewających komórek jajowych, a dodanie go do diety niepłodnych mężczyzn wpływa pozytywnie na ilość i ruchliwość plemników. Obserwacje te mają duże znaczenie dla par starających się o dziecko metodą in vitro. Ponadto witamina ta jest częścią składową komórki jajowej niezbędną do przebiegu procesu zapłodnienia, a także obniża poziom homocysteiny w płynie pęcherzyków Graffa, co również ułatwia zapłodnienie.
 
W badaniach1 wykazano także, że niskie stężenie witaminy B12 w surowicy może sprzyjać wczesnym poronieniom, a suplementacja diety tą witaminą może być wykorzystana w leczeniu nawracających poronień. Szczególnie narażone na niedobór witaminy B12 są kobiety z zaburzeniami wchłaniania oraz stosujące dietę wegańską, gdyż w formie aktywnej występuje ona tylko w produktach zwierzęcych.
 
Równie ważna jest odpowiednia podaż z dietą witamin o działaniu antyoksydacyjnym, czyli A, C i E. Redukują one stres oksydacyjny, który wpływa na rozwój endometriozy, przyczynia się do zanikania fazy lutealnej oraz uszkodzenia plemników, oocytów i embrionu. Jak wykazały badania The Rochester Young Men’s Study dieta uboga w antyoksydanty koreluje z małą ilością nasienia, niską liczbą plemników i niską liczbą ruchliwych plemników.

 

Więcej informacji na temat żywienia na płodność, m.in. znaczenia składników mineralnych i masy ciała w drugiej części artykułu.

na płodność u kobiet mogą wpływać

 

Wybrane źródła:

1. Reznikoff-Etievant i wsp.: Low Vitamin B(12) level as a risk factor for very early recurrent abortion. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2002 Sep 10;104(2):156-9

 

Czytaj dalej

Dołącz do Programu Nestlé Zdrowy Start w Przyszłość

Pozwól nam wspierać Cię naszą wiedzą i doświadczeniem na poszczególnych etapach rozwoju Twojego malucha!

Zarejestruj się!

Mamy oceniają tę treść na 0/5

Nadal nie znalazłaś tego
Czego szukasz?

Wypróbuj naszą nową wyszukiwarkę. Zawsze znajdziesz tam coś dla siebie.