Wolny czas po narodzinach dziecka to cenny przywilej, który pozwala nacieszyć się maleństwem, przyzwyczaić do nowej sytuacji, zaplanować i podzielić obowiązki. Dlaczego miałaby z niego korzystać tylko mama? Taki czas jest potrzebny także tacie.
Okazuje się, że urlop ojcowski bardzo pozytywnie wpływa nie tylko na życie osobiste, ale również zawodowe mężczyzn. Poświęcenie czasu wyłącznie rodzinie w tym tak ważnym dla niej momencie to nowe doświadczenie życiowe dla ojca, które zwiększa efektywność pracy, poprawia elastyczność i zdolność w wyznaczaniu priorytetów, uczy słuchania innych osób oraz wczuwania się w ich sytuację, co z kolei prowadzi do lepszego delegowania zadań. Dowiodła tego Anna Mansdotter w swojej pracy doktorskiej, opublikowanej na uniwersytecie w Umea w Szwecji w 2006 r. Przeprowadziła ona badania wśród rodzin, które urodziły swoje pierwsze dziecko w 1978 r. i w których ojcowie skorzystali z urlopów rodzinnych. Co ciekawe, wynika z nich, że urlop ojcowski nie tylko poprawia efektywność pracy i zapobiega konfliktom rodzinnym, ale ma też bardzo korzystny wpływ na zdrowie mężczyzn. U ojców, którzy przebywali na nim od 30 do 60 dni, zmniejszyło się ryzyko zachorowań i przedwczesnej śmierci aż o 25%.
Warto dodać, że Szwecja jest krajem, który ma w tej kwestii najwięcej do zaoferowania. Urlop rodzinny wynosi tu aż 480 dni, z których przynajmniej 60 musi wykorzystać każde z rodziców, inaczej przepada. Nam niestety jeszcze daleko do takich luksusów, ale i w polskim prawie pojawiło się światełko w tunelu dla tatusiów. Z początkiem 2010 roku każdy ojciec do ukończenia przez dziecko 1 roku życia będzie mógł skorzystać ze specjalnego urlopu ojcowskiego w wymiarze jednego tygodnia. Od 2012 r. urlop ten wydłuży się do 2 tygodni. Podobnie jak kobiecie, mężczyźnie przysługuje w tym czasie zasiłek macierzyński.
To na razie przyszłość, a jak młodzi tatusiowie, którzy chcą spędzić trochę czasu z żoną i dzieckiem po porodzie, mogą radzić sobie teraz? Oto możliwości, z jakich masz prawo skorzystać:
- Urlop okolicznościowy - 2 dni, które należy wykorzystać w terminie sąsiadującym z narodzinami, najlepiej w dniu porodu i bezpośrednio po.
- Zwolnienie lekarskie na opiekę nad żoną i dzieckiem po porodzie – do 14 dni. Zwolnienie wystawia na Twoją prośbę lekarz w szpitalu, ginekolog lub rodzinny, ale dopiero wtedy, kiedy mama z dzieckiem są już w domu (w szpitalu mają bowiem zapewnioną opiekę). W tym czasie przysługuje Ci zasiłek opiekuńczy w wysokości 80% wynagrodzenia.
- Urlop opiekuńczy na dziecko – 2 dni w roku. Ale pamiętaj, że przysługuje on Wam obojgu, więc możesz wykorzystać te dni tylko wtedy, gdy w danym roku nie wykorzystuje ich Twoja żona.
- Urlop macierzyński. Możesz przejąć część urlopu macierzyńskiego swojej żony (wraz z zasiłkiem macierzyńskim), ale tylko pod warunkiem, że po porodzie wykorzystała ona co najmniej 14 tygodni.
- A także część urlopu macierzyńskiego jeśli stan zdrowia mamy dziecka uniemożliwia jej zajmowanie się niemowlęciem i jeśli mama odbyła po porodzie osiem tygodni urlopu macierzyńskiego. W takiej sytuacji pracujący ojciec dostaje tę część urlopu macierzyńskiego, która dopowiada okresowi hospitalizacji matki dziecka, a jej urlop ulega na ten czas przerwaniu. Jeśli po powrocie mamy ze szpitala pozostaje jeszcze do wykorzystania urlop jest on kontynuowany.